AYM Norm Denetimi E.2006/68 K.2006/52

Hukuk Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU

19.10.2005 günlü, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun geçici 13. maddesinin Anayasa'nın 10., 48. ve 167. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

Takipteki kredi alacağının tahsili talebiyle başlatılan icra takibinin durdurulması kararına karşı alacaklı banka tarafından yapılan itiraza ilişkin davada, 5411 sayılı Yasa'nın itiraz konusu kuralının Anayasa'ya aykırılığı savını ciddî bulan Mahkeme, iptali istemiyle başvurmuştur.

III- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

19.10.2005 günlü, 5411 sayılı “Bankacılık Kanunu”nun itiraz konusu geçici 13. maddesi şöyledir:

“GEÇİCİ MADDE 13- Sermayesinin yarıdan fazlası kamu kurum ve

kuruluşlarına ait olan ya da hisselerinin çoğunluğu üzerinde bu kurum ve

kuruluşların idare ve temsil yetkisi bulunan ve özel kanunla kurulmuş

bankalarda (Tasfiye Halinde T. Emlak Bankası A.Ş. dahil) 26.12.2003 tarihinden

önce bankacılık teamüllerine göre teminatlı ve/veya yetersiz teminatlı kredi

kullanıp da vadesi geçtiği halde henüz ödenmemiş, süresi uzatılmamış veya

yeniden yapılandırılmamış kredileri kullananlar ya da yeniden yapılandırma

şartlarını ihlal edenler ile münferit veya karşılıklı verilen banka teminat

mektupları, kabul kredileri ve avaller, taşınır ve taşınmaz rehni, ipotek, üst

hakkı, intifa hakkı ve oturma hakkı gibi her türlü sınırlı aynî hak tesisine

ilişkin sözleşmeden doğan hakların da diğer bankaların ve üçüncü kişilerin

muvazaadan arî hakları aleyhine olmamak üzere Fon alacaklarının tahsiline

ilişkin 123, 134, 136, 137, 138, 140, 142, ve 165 inci madde hükümleri,

tasarrufun iptali davalarında aciz vesikası şartı aranmaması, tüzel kişilerin

kanunî temsilcileri ile borçlu ve borçla diğer ilgililerin yurt dışına

çıkmasını yasaklama dahil bankalarınca uygulanır.”

B- İlgili Yasa Kuralı

5411 sayılı Yasa'nın ilgili görülen geçici 11. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“GEÇİCİ MADDE 11- Bu Kanunun yayımı tarihinden önce, 26.12.2003 tarihine kadar temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Fona intikal eden ve/veya bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izin ve yetkileri ilişkili Bakan, Bakanlar Kurulu veya Kurul tarafından kaldırılarak tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen veya Fon tarafından tasfiye işlemleri başlatılan bankalar hakkında başlatılan işlemler sonuçlanıncaya ve her türlü Fon alacakları tahsil edilinceye kadar bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı Kanunun 14, 15, 15/a, 16, 17, 17/a ve 18 inci maddeleri, ek 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 ncı maddeleri ile geçici 4 üncü maddesi hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.”

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, ilk inceleme raporu, itiraz konusu ve ilgili görülen Yasa kuralları ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Takipteki kredi alacağının tahsili talebiyle başlatılan icra

takibinin, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 66. maddesi uyarınca

durdurulması kararına karşı alacaklı T. Vakıflar Bankası tarafından, 4389

sayılı Bankalar Kanunu'nun 15. maddesinin (9) sayılı fıkrasına 5020 sayılı Yasa

ile eklenen (e) bendinin birinci fıkrasında yer alan, “Fon tarafından

başlatılan ve/veya Fona intikal eden bankalardan devir alınan takiplerde

borçlular tarafından yapılan tüm itirazlar satış dışında takip işlemini

durdurmaz” kuralına ve 4389 sayılı Yasa'ya 5020 sayılı Yasa ile

eklenen ek 5. maddeye dayanarak itirazda bulunulmuştur. İcra Mahkemesi, Banka

alacağının 4389 sayılı Yasa'nın 15/9-e maddesi kapsamında bulunmadığı

gerekçesiyle itirazı reddetmiş; davacı Banka tarafından yapılan temyiz

başvurusu sonucunda, Yargıtay'ca, İcra Mahkemesi'nin bakmakta olduğu davada

4389 sayılı Yasa'nın 15/9-e ve ek 5. maddeleri uyarınca takip işleminin

durdurulamayacağı gerekçesiyle, bozma kararı verilmiştir. İcra Mahkemesi'nce

Yargıtay'ın bozma kararına uyularak başlatılan davada, 4389 sayılı Yasa'yı

yürürlükten kaldıran 5411 sayılı Yasa'nın geçici 13. maddesinin Anayasa'ya

aykırılığı savını ciddî bulan Mahkeme, iptali istemiyle başvurmuştur.

Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve

Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, bir davaya bakmakta

olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde

kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin

ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa bu hükmün iptali

için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidir. Ancak bu kurallar uyarınca bir

mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için, elinde yöntemince açılmış

ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın o davada

uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak yasa kuralları ise, davanın değişik

evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada

olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır.

T. Vakıflar Bankası tarafından, 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun

yürürlükte olduğu sırada, bu Yasa'nın 15. maddesinin (9) sayılı fıkrasına 5020 sayılı Yasa ile eklenen (e) bendinin birinci fıkrası ve ek 5. maddesine dayanılarak icra takibinin durdurulması kararına itiraz edilmiş ve ilgili mahkemenin ret kararı da 4389 sayılı Yasa'nın aynı kurallarına dayanılarak Yargıtay tarafından bozulmuştur. Mahkeme, Yargıtay'ın bozma kararına uyarak davayı yeniden başlatmıştır. Dava sürürken, sonradan yürürlüğe giren 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile 4389 sayılı Yasa yürürlükten kaldırılmıştır.

Bakılmakta olan bir davada, eski ya da yeni yasa hükümlerinden hangisinin uygulanacağı konusunun çözümlenmesi için öncelikle bu konuda özel hüküm bulunup bulunmadığının incelenmesi gerekmektedir.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun geçici 11. maddesinde, 5411 sayılı Yasa'nın yayımı tarihinden önce başlatılan işlemler sonuçlandırılıncaya ve her türlü Fon alacakları tahsil edilinceye kadar bu Yasa ile yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı Yasa'nın 15. ve ek 5. maddeleri hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği belirtilmiştir. Bu kurala göre, 4389 sayılı Yasa'nın ek 5. maddesi kapsamında bulunan davacı Banka'nın, aynı Yasa'nın 15. maddesi kapsamında bulunan alacağı tahsil edilinceye kadar, 5411 sayılı Yasa'nın değil, 4389 sayılı Yasa'nın uygulanmasına devam edileceğinden, mahkemelerin de bakmakta oldukları davaları buna göre sonuçlandırmaları gerekecektir.

Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada, 5411 sayılı Yasa'nın geçici 11. maddesine göre, icra takibinin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 4389 sayılı Yasa'nın ilgili hükümlerinin uygulanması gerekeceğinden 5411 sayılı Yasa'nın Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülen geçici 13. maddesi davada uygulanacak kural değildir.

Başvurunun, Mahkeme'nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

TUĞCU

Başkanvekili

Haşim

KILIÇ

Üye

Sacit

ADALI

Üye

Fulya

KANTARCIOĞLU

Üye

Ahmet

AKYALÇIN

Üye

Mehmet

ERTEN

Üye

A. Necmi ÖZLER

Üye

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Üye

Şevket

APALAK

Üye

Serruh

KALELİ

Üye Osman · Alifeyyaz PAKSÜT