AYM Norm Denetimi E.2013/156 K.2014/2

edildi

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN

İstanbul 16. Sulh Ceza Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU

4.11.2004 günlü, 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun, 23.1.2008 günlü, 5728 sayılı Kanun'un 558. maddesiyle değiştirilen 32. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin Anayasa'nın 10., 13. ve 33. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.

I- OLAY

Yöneticisi oldukları derneğe ait defter ve belgelerin tutulmaması ve onaylanmaması nedeniyle sanıklar hakkında, açılan kamu davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI

5253 sayılı Kanun'un, 5728 sayılı Kanun'un 558. maddesiyle değiştirilen 32. maddesinin birinci fıkrasının itiraz konusu kural olan (b) bendi şöyledir:

"Madde 32-(Değişik: 23/1/2008 - 5728/558 md.)

Bu Kanun hükümlerine aykırı davrananlara uygulanacak cezalar aşağıdaki şekildedir:

..

b) Genel kurulu süresinde toplantıya çağırmayan, genel kurul toplantılarını kanun ve tüzük hükümlerine aykırı olarak veya dernek merkezinin bulunduğu veya tüzüğünde belirtilen yer dışında yapan dernek yöneticilerine beşyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Mahkemece, kanun ve tüzük hükümlerine aykırı olarak yapılan genel kurul toplantılarının iptaline de karar verilebilir.

.."

III- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Hasan Mutlu ALTUN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri

Hakkında Kanun'un "Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi"

başlıklı 40. maddesinde, Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak

başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir.Maddenin (1) numaralı fıkrasında,

bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun

hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan

birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması

durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa

Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (a) bendinde "iptali

istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan

gerekçeli başvuru kararının aslı" Mahkemeye gönderilecek belgeler

arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde

dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa

Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği

hükme bağlanmıştır.

Anayasa Mahkemesiİçtüzüğü'nün46. maddesinin (1) numaralı

fıkrasında, itiraz başvurusunun mahkemelerce gerekçeli karar ile yapılacağı,

fıkranın (a) bendinde itiraz yoluna başvuran mahkemenin gerekçeli kararında,Anayasa'ya

aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa'nın hangi

maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle

birlikte açıkça gösterilmesi, (b) bendinde ise yürürlüğü durdurma talebi varsa,

yürürlüğün durdurulmaması durumunda doğacak olan telafisi imkânsız zararların

açıklanması gerektiği ifade edildikten sonra, 49. maddesinin (1) numaralı

fıkrasının (b) bendinde, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda

eksikliklerin bulunduğu tespit edilirse, itiraz yoluna ilişkin işlerde esas

incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı

fıkrasında da önceki fıkranın (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna

başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel

olmadığı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli başvuru kararı yazmadan, sanıklar müdafiinin Anayasa'ya aykırılık iddiasının değerlendirilmesi talebiyle itiraz başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi ileAnayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasınaaykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.

ALTAN

Üye

Mehmet ERTEN

Üye

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Üye

Zehra Ayla

PERKTAŞ

Üye

Recep KÖMÜRCÜ

Üye

Burhan ÜSTÜN

Üye

Engin YILDIRIM

Üye

Nuri NECİPOĞLU

Üye

Hicabi DURSUN

Üye

Celal Mümtaz

AKINCI

Üye

Erdal TERCAN

Üye

Muammer TOPAL

Üye

Zühtü ARSLAN

Üye

M. Emin KUZ