KÜNYE
- Mercii
- Anayasa Mahkemesi
- Karar tarihi
- 13 Mart 2014
- Esas Sayısı
- 2014/44
- Karar Sayısı
- 2014/47
- Karar Günü
- 13.3.2014
- R.G. Tarih-Sayı
- Tebliğ
Karar Metni
747 kelime·4 dk okuma·16 bölüm
edildi
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN
Kaman Asliye Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU
1-13.12.2004 günlü, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 14. maddesinin (4) numaralı fıkrasının,
2-Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği'nin 8. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendinin,
Anayasa'nın 38. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi istemidir.
I- OLAY
Hükümlünün, açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebi üzerine açılan davada, itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur.
II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALI
5275 sayılı Kanun'un 14. maddesinin itiraz konusu (4) numaralı fıkrası şöyledir:
"Açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerden kınamadan başka bir disiplin cezası alanlar ve hükümlü oldukları suçtan başka bir fiilden dolayı haklarında tutuklama kararı veya soruşturma konusu olan suçun kanunda öngörülen cezasının üst sınırı yedi yıldan az olmayan bir başka suçtan soruşturması veya böyle bir suçtan tutuksuz yargılaması devam etmekte olanlar ile yaş, sağlık durumu, bedensel veya zihinsel yetenekleri bakımından çalışma koşullarına uyum sağlayamayacakları saptananlar, kurum yönetim kurulunun kararı ile kapalı ceza infaz kurumlarına geri gönderilirler. Bu karar, infaz hâkiminin onayına sunulur."
III- İLK İNCELEME
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ayşegül ATALAY tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan Anayasa kuralı ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun'un "Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi"
başlıklı 40. maddesinde, Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak
başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında,
bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun
hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya
taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına
varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak
Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (a) bendinde "iptali
istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan
gerekçeli başvuru kararının aslı" Mahkemeye gönderilecek belgeler
arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde
dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa
Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği
hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede, başvuran Mahkemenin gerekçeli başvuru kararında hâkim imzasının bulunmadığı görülmüştür. Dolayısıyla, başvuran Mahkemenin gerekçeli başvuru kararının bulunduğundan söz edilemez.
Diğer taraftan,başvuru kararında, 5275 sayılı Kanun'un 14.
maddesinin (4) numaralı fıkrasının iptali istenilmiştir. Kanun'un 14.
maddesinin (4) numaralı fıkrasında, açık ceza infaz kurumunda bulunan
hükümlüler hakkında, kuralda belirtilen koşulların gerçekleşmesi hâlinde"kapalı
ceza infaz kurumuna geri gönderilmelerine"ilişkin hüküm
düzenlenmektedir. Bu hükme göre, söz konusu kuralın uygulanabilmesi için
öncelikle hükümlünün açık ceza infaz kurumunda bulunması gerekmektedir. Oysa,
başvuran Mahkemenin bakmakta olduğu davada, hükümlü, kapalı ceza infaz
kurumunda olup açık ceza infaz kurumuna ayrılmamıştır. Dolayısıyla, 5275 sayılı
Kanun'un itiraz konusu 14. maddesinin (4) numaralı fıkrası davada uygulanacak
kural niteliğinde değildir.
Öte yandan, başvuru kararında, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma
Yönetmeliği'nin 8. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendinin de iptali
istenilmiştir. Anayasa'nın 148. maddesinin birinci fıkrasında,"Anayasa
Mahkemesi, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet
Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler
ve bireysel başvuruları karara bağlar..."denilmekte; 152. maddesinin
birinci fıkrasında ise"Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak
bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse
veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddî olduğu
kanısına varırsa, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı
geri bırakır."hükmü yer almaktadır. 6216 sayılı Kanun'un 40.
maddesinin (1) numaralı fıkrasında daaynı hüküm tekrarlanmaktadır.Bu kurallar
uyarınca Anayasa Mahkemesi, itiraz başvurularında ancak kanunların, kanun
hükmünde kararnamelerin Anayasaya uygunluğunu denetler. Buna göre,
yönetmeliklerin Anayasa'ya uygunluğunun incelenmesi görevi Anayasa Mahkemesinin
görev alanında değildir. Dolayısıyla, itiraz konusu olan Açık Ceza İnfaz
Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği'nin 8. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b)
bendinin incelenmesi hususu Anayasa Mahkemesinin görev alanında
bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, itiraz başvurusunun öncelikle 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.
KALELİ
Başkanvekili
Alparslan
ALTAN
Üye
Serdar
ÖZGÜLDÜR
Üye
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Üye
Zehra Ayla PERKTAŞ
Üye
Recep
KÖMÜRCÜ
Üye
Burhan
ÜSTÜN
Üye
Engin
YILDIRIM
Üye
Nuri
NECİPOĞLU
Üye
Hicabi
DURSUN
Üye
Celal Mümtaz AKINCI
Üye
Erdal
TERCAN
Üye
Muammer
TOPAL
Üye
Zühtü
ARSLAN
Üye M. · Emin KUZ
Anayasa Mahkemesi, E. 2014/44, K. 2014/47, 13 Mart 2014 tarihli karar · Kaynak: AYM Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası