AYM Norm Denetimi E.2015/11 K.2015/14

edildi

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN

Ankara 10. İdare Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU

12.11.2012 günlü, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un;

1- Geçici 2. maddesinin;

a- (1) numaralı fıkrasının,

b- (5) numaralı fıkrasının son cümlesinde yer alan ".5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarak birleşme veya katılma yoluyla." ibaresinin,

2- Eki (27) Sayılı Liste'nin (345) numaralı sırasında yer alan "Kütahya", "Simav" ve "Kuşu" ibarelerinin,

Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığını ileri sürerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi istemidir.

I- OLAY

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından tespit edilen 2011 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayım sonuçlarına göre nüfusu 2.000'in altına düşen Kütahya ili, Simav ilçesi, Kuşu beldesinin 6360 sayılı Kanun ile kapatılarak köye dönüştürülmesi üzerine, belediye tüzel kişiliğinin yeniden kurulması istemiyle İçişleri Bakanlığına yapılan başvurusunun reddedilmesi üzerine açılan davada, itiraz konusu kuralların Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme,iptalleri için başvurmuştur.

II- İTİRAZ KONUSU YASA KURALLARI

Kanun'un geçici 2. maddesinin itiraz konusu kuralların da yer aldığı (1) ve (5) numaralı fıkraları ile eki 27 Sayılı Liste'nin (345) numaralı sırası şöyledir:

"GEÇİCİ MADDE 2-(1) Türkiye İstatistik Kurumu tarafından tespit edilen 2011 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayım sonuçlarına göre nüfusu 2.000'in altında olan ekli (27) sayılı listedeki adları yazılı belediyelerin tüzel kişilikleri ilk mahalli idareler genel seçiminden geçerli olmak üzere kaldırılarak bu belediyeler köye dönüştürülmüştür.

.

(5) Birinci fıkra hükmü uyarınca köye dönüştürülen belediyeler,

30/6/2013 tarihine kadar 5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesindeki usule bağlı

olmaksızın, belediye meclisinin kararı ile ortak sınırı olan ve ekli (27)

sayılı listeyle tüzel kişiliği sona ermeyen belediyeye mahalle olarak katılma

talebinde bulunabilir. Katılma işleminin gerçekleşebilmesi için katılacak

belediye ile katılınacak olan belediyenin sınırları arasında başka bir belediye

veya köy bulunamaz. Bu belediyelerin meskûn sahaları arasındaki uzaklık on

kilometreden fazla olamaz. Katılım işlemi katılınacak belediye meclisinin

olumlu kararı ile sonuçlanır. Başka il ya da ilçe mülki sınırındaki bir

belediyeye katılım olması durumunda belediye sınırı ile birlikte mülki sınır

değişmiş sayılır. Ekli (27) sayılı listede yer almakla birlikte, bu Kanunun

yayımlandığı tarihe kadar5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarak

birleşme veya katılma yoluylanüfusunu 2.000'in üzerine çıkaran

belediyelerin tüzel kişilikleri korunur."

(27) SAYILI LİSTE

III- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ömer DURAN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralları ve dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A- Kanun'un Geçici 2. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrası ve Eki (27) Sayılı Liste'nin (345) Numaralı Sırasında Yer Alan "Kütahya", "Simav" ve "Kuşu" İbarelerinin İncelenmesi

Anayasa'nın "Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde

ileri sürülmesi" başlıklı 152. maddesinin son fıkrasında, "Anayasa

Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede

yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya

aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz."; 6216 sayılı

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Başvuruya

engel durumlar" başlıklı 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise

"Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede

yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya

aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz." hükümlerine yer

verilmiştir.

Kanun'un geçici 2. maddesinin (1) numaralı fıkrası ve buna bağlı olarak da eki (27) Sayılı Liste'nin (345) numaralı sırasında yer alan "Kütahya", "Simav" ve "Kuşu" ibarelerine yönelik iptal başvurusu, Anayasa Mahkemesi'nin 12.9.2013 günlü, E. 2013/19, K. 2013/100 sayılı kararıyla Anayasa'ya aykırı olmadığı gerekçesi ile esastan reddedilmiş ve bu karar 18.9.2014 günlü, 29123 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek reddedilen fıkra ve ibareler hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için, önceki kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı 18.9.2014 gününden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurallara ilişkin başvurunun, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.

B- Kanun'un Geçici 2. Maddesinin (5) Numaralı Fıkrasının Son Cümlesinde Yer Alan ".5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarak birleşme veya katılma yoluyla." İbaresinin İncelenmesi

Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Kanun'un 40. maddesine göre,

mahkemeler, bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun

hükmünde kararname kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan

birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o

hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu

kurallar uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde

yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali

istenen kuralların da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak

yasa kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde

veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte

bulunan kurallardır.

İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, Kanun'un geçici 2. maddesinin (5) numaralı fıkrasının son cümlesinde yer alan ".5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarak birleşme veya katılma yoluyla." ibaresinin de iptalini istemiştir.

İtiraza konu kural, fıkranın tümü dikkate alındığında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun; belde, köy veya bunların bazı kısımlarının bir başka beldeye katılması ya da birleşmesi için gerekli şartları düzenleyen 8. maddesine uygun olarak birleşme veya katılma yoluyla nüfusu 2.000'in üzerine çıkan belediyelerin tüzel kişiliklerinin korunacağını düzenlemektedir.

İtiraz yoluna başvuran Mahkemede bakılmakta olan davada ise

Kütahya ili, Simav ilçesi, Kuşu beldesinin 6360 sayılı Kanun ile kapatılarak

köye dönüştürülmesi üzerine, belediye tüzel kişiliğinin yeniden kurulması

istemiyle İçişleri Bakanlığına başvuru yapılmış ve anılan başvurunun reddi

üzerine dava açılmıştır. Bakılmakta olan davada, dava konusu olan "Kuşu"

beldesi ile ilgili olarak bir başka belde, köy ya da bunların bazı kısımları

ile ilgili herhangi bir birleşme veya katılma hâli mevcut olmadığı gibi bu

yönde bir talep ve idari makamlarca tesis edilmiş bir işlem de bulunmamaktadır.

Dolayısıyla, itiraz konusu kuralın itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin

bakmakta olduğu davada uygulanma olanağı bulunmadığından, başvurunun Mahkemenin

yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

İL

İLÇE

BELEDİYE

345

Kütahya

Simav

Kuşu

Başkan

Zühtü

ARSLAN

Başkanvekili

Alparslan

ALTAN

Üye

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Üye

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Recep

KÖMÜRCÜ

Üye

Burhan

ÜSTÜN

Üye

Engin

YILDIRIM

Üye

Nuri

NECİPOĞLU

Üye

Hicabi

DURSUN

Üye

Celal Mümtaz AKINCI

Üye

Erdal

TERCAN

Üye

Muammer

TOPAL

Üye

M. Emin KUZ

Üye

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üye

Kadir

ÖZKAYA