AYM Norm Denetimi E.2016/158 K.2016/150

edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN

Ankara 1. İdare Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU

12.1.2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 340. maddesinin Anayasa’nın 10., 11., 49. ve 55. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY

Uluslararası koruma talebinin reddine dair kararın iptali talebiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un 340. maddesi şöyledir:

“Adli yardımdan yararlanan kişi için mahkemenin talebi üzerine baro tarafından görevlendirilen avukatın ücreti, yargılama gideri olarak Hazineden ödenir.”

II- İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cengiz ERTEN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. Anayasa’nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu

ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre, mahkemeler,

bakmakta oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde

kararname kurallarını Anayasa’ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri

sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa, o hükmün iptali

için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca

bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince

açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen

kuralların da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa

kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya

davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte

bulunan kurallardır.

3. Başvuran Mahkeme, 6100 sayılı Kanun’un 340. maddesinin iptalini

talep etmiştir. İtirazkonusu kural, adli yardımdan yararlanan kişiye mahkemenin

talebi üzerine baro tarafından görevlendirilen avukatın ücretinin yargılama

gideri olarak Hazine tarafından ödeneceğini hüküm altına almaktadır. Başvuran

Mahkeme, adli yardımdan yararlanan kişinin davayı kaybetmesi halinde,

yargılama giderlerinin kendisinden tahsilinin mümkün olmaması halinde karşı

taraf vekâlet ücretinin nasıl karşılanacağına dair mevzuatta hüküm bulunmadığı

için eksik düzenleme nedeniyle itiraz konusu kuralın iptalini talep etmiştir.

İtiraz başvurusundaki söz konusu eksik düzenleme iddiasının kabulü, kuralda yer

alan hükmün ötesinde ve bu kuraldan bağımsız olarak yeni bir düzenleme

yapılması sonucunu doğuracaktır. Kaldı ki, adli yardımdan yararlanandan karşı

taraf vekalet ücretinin fiilen tahsil edilememesi durumunda nasıl temin

edileceği hususunun bir eksiklik teşkil edip etmediği ve böyle bir eksiklik

mevcutsa yeni düzenleme yapılması gereği kanun koyucunun takdirindedir.

Dolayısıyla bakılmakta olan davada, uygulanacak bir kural mevcut

bulunmamaktadır.

4. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kurala ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

ÖZGÜLDÜR

Üye

Serruh KALELİ

Üye

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Recep

KÖMÜRCÜ

Üye

Nuri NECİPOĞLU

Üye

Hicabi DURSUN

Üye

Celal Mümtaz

AKINCI

Üye

Muammer TOPAL

Üye

M. Emin KUZ

Üye

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ