AYM Norm Denetimi E.2016/178 K.2016/171

edildi

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN

Büyükçekmece 2. İcra Ceza Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU

14.12.2009 tarihli ve 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesinin,15.7.2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanun’un 63. maddesiyle değiştirilen (1) numaralı fıkrasının yedinci cümlesinin, Anayasa’nın 36. ve 37. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY

Karşılıksız çek keşide etmek suçu iddiasıyla açılan ceza davasında, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 5. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“MADDE 5- (1)(Değişik: 15/7/2016-6728/63 md.) Üzerinde

yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında,

çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi

hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne

kadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çek

bedelinin karşılıksız kalan miktarı, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme

tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuna

göre ticari işlerde temerrüt faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile takip

ve yargılama gideri toplamından az olamaz. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çek

hesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabı

açma yasağının devamına hükmeder. Yargılama sırasında da resen mahkeme

tarafından koruma tedbiri olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına

karar verilir. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, çek hesabı sahibi

gerçek veya tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksız

çekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organı

ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanır.

Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı

kararlarına karşı yapılan itirazlar bakımından 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı

İcra ve İflas Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır. Bu

suçtan dolayı açılan davalar icra mahkemesinde görülür ve İcra ve İflas

Kanununun 347, 349, 350, 351, 352 ve 353 üncü maddelerinde düzenlenen yargılama

usulüne ilişkin hükümler uygulanır. Bu davalar çekin tahsil için bankaya

ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ya da

hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yer mahkemesinde görülür.”

II- İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cengiz ERTEN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri

Hakkında Kanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi”

başlıklı 40. maddesinde, Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak

başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında,

bir davaya bakmakta olan mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun

hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya

taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına

varması durumunda, bu fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak

Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (a) bendinde “İptali

istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan

gerekçeli başvuru kararının aslı”, Mahkemeye gönderilecek belgeler

arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde

dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa

Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği

hükme bağlanmıştır.

3. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, gerekçeli başvuru kararının aslının Mahkemeye sunulması gerektiği ifade edilmiştir. İçtüzüğün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde de, Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi halinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.

4. Yapılan incelemede itiraz yoluna başvuran Mahkeme tarafından, itiraz konusu kuralın Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslının gönderilmediği belirlenmiştir.

5. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, aynı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.

ÖZGÜLDÜR

Üye

Serruh KALELİ

Üye

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Recep

KÖMÜRCÜ

Üye

Nuri NECİPOĞLU

Üye

Hicabi DURSUN

Üye

Celal Mümtaz

AKINCI

Üye

Muammer TOPAL

Üye

M. Emin KUZ

Üye

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Üye

Kadir ÖZKAYA

Üye

Rıdvan GÜLEÇ

Üye

Recai AKYEL

Üye

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ