AYM Norm Denetimi E.2021/7 K.2021/5

A. (a) bendinde yer alan “…veya kardeşe karşı,” ibaresinin,

B. Bentlerini bağlayan hükmünün “İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında, … artırılır.” bölümünün,

Anayasa’nın 2., 5. ve 10. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir.

OLAY

Kardeşe karşı kasten yaralama suçundan açılan ceza davasında itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ

Kanun’un itiraz konusu kuralların da yer aldığı 86. maddesi şöyledir:

“Kasten yaralama

Madde 86- (1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) (Ek fıkra: 31/3/2005 – 5328/4 md.) Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.

(3) Kasten yaralama suçunun;

a) Üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe karşı,

b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,

d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

e) Silahla,

f) (Ek:14/4/2020-7242/11 md.) Canavarca hisle,

İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında, (f) bendi bakımından ise bir kat artırılır.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZ tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükümleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir.

Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır.

3. Başvuru kararında 5237 sayılı Kanun’un 86. maddesinin (3) numaralı fıkrasının (a) bendinde yer alan “…veya kardeşe karşı,” ibaresi ile bentlerini bağlayan hükmünün “İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında, … artırılır.” bölümünün iptali talep edilmiştir.

4. Bakılmakta olan davanın konusu kardeşe karşı işlendiği iddia olunan kasten yaralama suçudur. Kanun’un 86. maddesinin (3) numaralı fıkrasının (a) bendinde ise kasten yaralama suçunun üst soya, alt soya, eşe veya kardeşe karşı işlenmesi hâlinde şikâyet aranmaksızın verilecek cezanın yarı oranda artırılacağı hükme bağlanmıştır. Bu itibarla anılan bentte yer alan “…karşı,” ibaresi, kardeşin yanı sıra bakılmakta olan davanın konusu olmayan üst soy, alt soy ve eş bakımından da geçerli, ortak kural niteliğindedir.

5. Diğer yandan Kanun’un 86. maddesinin (3) numaralı fıkrasının bentlerini bağlayan hükmünün “İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında, … artırılır.” bölümü de anılan maddenin tüm bentleri bakımından geçerlidir.

6. Bu itibarla itiraz konusu kuralların esasına ilişkin incelemenin (a) bendinde yer alan “...veya kardeşe...” ibaresi ile sınırlı olarak yapılması gerekir.

7. Öte yandan Anayasa’nın “Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi” başlığını taşıyan 152. maddesinin dördüncü fıkrasında “Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz” denilmiştir. 6216 sayılı Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlıklı 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında da “Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

8. 5237 sayılı Kanun’un 86. maddesinin (3) numaralı fıkrasının (a) bendinde yer alan “…veya kardeşe…” ibaresine yönelik iptal talebi, Anayasa Mahkemesinin 11/6/2020 tarihli ve E.2019/2, K.2020/28 sayılı kararıyla Anayasa’ya aykırı olmadığı gerekçesiyle esastan reddedilmiş ve bu karar 11/9/2020 tarihli ve 31241 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

9. Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek reddedilen kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için önceki kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 11/9/2020 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır.

10. Açıklanan nedenle 5237 sayılı Kanun’un 86. maddesinin (3) numaralı fıkrasının (a) bendinde yer alan “…veya kardeşe…” ibaresine yönelik başvurunun Anayasa’nın 152. maddesinin dördüncü fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince reddi gerekir.

M. Emin KUZ

Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI