AYM Norm Denetimi E.2023/152 K.2023/169

edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN

Beypazarı Sulh Hukuk Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 19/3/1969

tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 2/5/2001 tarihli ve 4667 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle değiştirilen 27. maddesinin üçüncü fıkrasının Anayasa’nın 2., 11., 36. ve 141. maddelerine aykırılığı ileri sürerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Ortaklığın giderilmesi talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ

İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 27. maddesi şöyledir:

“Stajiyerlere barolarca yapılacak yardım:

Madde 27 – Değişik : 2/5/2001 - 4667/16 md.)

Staj süresince stajyerlere Türkiye Barolar birliğince kredi verilir.

Ödenecek kredinin kaynağı; avukatların yetkili mercilere

sunduğu vekaletnamelere avukatın yapıştıracağı pul bedelleri ile geri ödemeden

gelen paralar ve bunların gelirleridir. Bu pullar, Türkiye Barolar Birliğince

bastırılır. (Değişik üçüncü cümle:13/1/2004 - 5043/2 md.) Yapıştırılacak pulun

değeri; 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun Yargı Harçları

bölümünde yer alan vekâletname örnekleri için kullanılan harç tarifesinin yüzde

elli fazlası kadarıdır. (Ek cümleler: 13/2/2011-6111/195 md.) Her yıl

yenilenen vekâlet pulu bedeline ayrıca yüzde beş oranında ilave yapılır. Bu suretle

elde edilecek kaynak avukat stajyerlerinin genel sağlık sigortası primlerinin

ödenmesinde kullanılır. Kaynağın yetersizliği durumunda staj kredi fonundan

aktarım yapılarak prim ödemesi yapılır. Bu primler Türkiye Barolar Birliği

tarafından ödenir. (Ek cümle:13/1/2004 – 5043/2 md.) Bu şekilde toplanan

tüm pul bedelleri malî yönden Sayıştay denetimine tâbidir.

Avukatlarca vekaletname sunulan merciler, pul yapıştırılmamış veya pulu noksan olan vekaletname ve örneklerini kabul edemez. Gerektiğinde ilgiliye on günlük süre verilerek bu süre içinde pul tamamlanmadıkça vekaletname işleme konulamaz.

Kredi ödemelerinden arta kalan miktar, meslektaşlara destek ve meslekte gelişmeyi sağlamakta kullanılır.

Bu kredinin ilke ve koşulları, kimlere verileceği, miktarı, geri ödeme şekli, geri ödemeden gelen paralar ile kredi ödemelerinden sonra arta kalan miktarın barolar ve Türkiye Barolar birliği arasında dağıtım ve sarf esasları ve diğer hususlar Türkiye Barolar Birliği Yönetim kurulunca hazırlanacak ve Adalet Bakanlığınca onaylanacak yönetmelikte gösterilir.

Pul bedelleri ile geri ödemeden gelen paralar ve bunların gelirleri, kredi ödemelerinden arta kalan miktarın dağıtımı ve sarfı, her yıl Adalet Bakanlığı tarafından ek 4 üncü maddedeki esas ve usullere göre denetlenir.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü (İçtüzük) hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Fatma KARAMAN ODABAŞI tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. 30/3/2011 tarihli ve

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında

Kanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı

40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda

izlenecek yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında

bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya

Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde

veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu

kanısına varması durumunda anılan fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine

bağlayarak Anayasa Mahkemesine göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın

(a) bendinde “İptali istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine

aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslı”, (b) bendinde “Başvuru kararına ilişkin

tutanağın onaylı örneği” ve (c) bendinde “Dava

dilekçesi, iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin

onaylı örnekleri” Anayasa Mahkemesine

gönderilecek belgeler arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında

ise açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz

başvurularının Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin

gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.

3. İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendinde “Başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği”, (b) bendinde “Dava dilekçesi, iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örnekleri” ve (c) bendinde “Dava dosyasında sunulan belgelerin tarih sırasına göre başlıklar hâlinde sıralandığı dizi pusulası” Mahkemeye sunulacak belgeler arasında sayılmıştır.

4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.

5. Yapılan incelemede

itiraz yoluna başvuran Mahkemenin düzenlediği gerekçeli karar ile itiraz yoluna

başvurduğu ancak gönderdiği belgeler arasında İçtüzük’ün 46. maddesinin (2)

numaralı fıkrasının (a) bendi kapsamında başvuru kararına ilişkin tutanağın

onaylı örneğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Yine bakılmakta olan

davaya ilişkin olarak tensip tutanağı, duruşma tutanakları ile bir kısım

davalılar vekilinin 13/9/2023 tarihli dilekçesi sunulmuş ise de başvuru

belgeleri ve ekinde dava dilekçesi, davayı açan belgeler, 13/9/2023 tarihli

dilekçe ekleri gibi dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örneklerine yer

verilmemiştir. Ayrıca başvuruya ilişkin belgelerin dizi pusulasına da

bağlanmadığı görülmüştür.

6. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentleri ile İçtüzük’ün 46. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.

M. Emin KUZ

Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE