AYM Norm Denetimi E.2024/158 K.2024/154

edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN

Manisa 2. İdare Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 27/7/1967

tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 33. maddesinin 22/1/2015 tarihli ve 6586 sayılı Kanun’un 41. maddesiyle değiştirilen ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…kazaî veya idari kararlarla nasıpları lehe düzeltilenler ile…” ibaresinin Anayasa’nın 13., 35. ve 125. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Rütbe terfiinin yargı kararıyla geriye çekilmesi üzerine rütbe farkından doğan parasal hakların ödenmesi talebinin reddine ilişkin idari işlemin iptali talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ

İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 33. maddesi şöyledir:

“IV – Terfi zamanı:

Madde 33 – (Mülga: 2/7/2018 - KHK/703/127 md.)

(Ek : 21/7/2000 - KHK - 607/2 md.; Değiştirilerek kabul

: 10/5/2006-5497/2 md.; Değişik: 22/1/2015 - 6586/41 md.) Kıdem alanlar, kazaî

veya idari kararlarla nasıpları lehe düzeltilenler ile açığa alınmaları,

tutuklanmaları, kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme hariç firar veya

izin tecavüzünde bulunmaları nedeniyle terfi edemeyen ve rütbe kıdemliliği

onanmayanlardan, haklarında kovuşturmaya yer olmadığına, kamu davasının

açılmasının ertelenmesine veya düşmesine yahut ortadan kaldırılmasına, firar

veya izin tecavüzü suçlarından verilecekler hariç olmak üzere hükmün

açıklanmasının geri bırakılmasına, beraatine, kısa süreli hapis cezasının

seçenek yaptırımlara çevrilmesine veya cezanın ertelenmesine karar verilenler

hakkında, emsalleri terfi etmiş veya rütbe kıdemliliği onanmış olmak şartıyla,

yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmaz. Ancak, bu durumda olanların rütbe terfi ve

rütbe kıdemlilikleri, hükmün veya kararın kesinleşme tarihinden geçerli olarak

yapılıp emsalleri tarihine götürülür. Bu şekilde yapılan terfi ve rütbe

kıdemliliklerinde maaş farkı ödenmez.

(Ek fıkra: 21/7/2000-KHK-607/2 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/2 md.) Terfi sırasında olup da belirli oranda sicil mecburiyetini, sicil belgelerinin düzenlenmesinden sonra, 30 Ağustos tarihine kadar tamamlayacak olanlar (albaylar hariç) hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Derya ATAKUL tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. Anayasa’nın 152. ile

30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa

Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40.

maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu dava sebebiyle

uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini

Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü

aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin

iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler

uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde

yöntemince açılmış ve görevine giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen

kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise

bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde

veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte

bulunan kurallardır.

3. 926 sayılı Kanun’un 33. maddesinde Türk Silahlı

Kuvvetlerine mensup subaylar ve astsubayların terfi zamanları düzenlenmektedir.

Anılan maddenin ikinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinde kıdem alma,

yargısal veya idari kararlarla nasıpları lehe düzeltilme ile açığa alınma,

tutuklanma, kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme hariç firar veya izin

tecavüzünde bulunma nedenleriyle terfi edemeyen ve rütbe kıdemliliği

onanmayanlardan -haklarında kovuşturmaya yer olmadığına, kamu davasının

açılmasının ertelenmesine veya düşmesine yahut ortadan kaldırılmasına, firar

veya izin tecavüzü suçlarından verilecekler hariç olmak üzere- hükmün

açıklanmasının geri bırakılmasına, beraatine, kısa süreli hapis cezasının

seçenek yaptırımlara çevrilmesine veya cezanın ertelenmesine karar verilenlerin

emsalleri terfi etmiş veya rütbe kıdemliliği onanmış olmak şartıyla rütbe

terfii ve rütbe kıdemliliklerinin hükmün veya kararın kesinleşme tarihinden

geçerli olarak yapılıp emsalleri tarihine götürüleceği belirtilmiştir.

4. İtiraz konusu kural anılan fıkranın birinci cümlesinde yer alan “…kazaî veya idari kararlarla nasıpları lehe düzeltilenler ile…” ibaresidir. Kurala göre kazai veya idari kararlarla nasıpları lehe düzeltilerin rütbe terfii ve rütbe kıdemlilikleri, hükmün veya kararın kesinleşme tarihinden geçerli olarak yapılıp emsalleri tarihine götürülecektir.

5. Bakılmakta olan davanın konusu ise kazai kararla nasbın lehe düzeltilmesi üzerine rütbe terfii ve rütbe kıdemliliğinin emsalleri tarihine götürülmesi olmayıp rütbe farkından doğan parasal hakların ödenmesi talebine ilişkindir. Dolayısıyla kural, bakılmakta olan davadaki uyuşmazlığın çözümünü olumlu ya da olumsuz yönde etkileyecek nitelikte değildir.

6. Açıklanan nedenle kuralın itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR