AYM Norm Denetimi E.2024/77 K.2024/89

edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN

Van 2. İdare Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 6/1/1982

tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle değiştirilen 45. maddesinin (5) numaralı fıkrasının Anayasa’nın 138. maddesine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Arama ve kurtarma faaliyetlerinde görevli iken çığ düşmesi sonucunda yaralanan davacı tarafından maddi ve manevi zararlarının tazmini talebiyle açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I- İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un 45. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

“5. Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Murat ÖZDEN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri

Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme,

bu dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin

hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri

sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu

hükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak

anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için

elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması,

iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak

kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların

çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak

nitelikte bulunan kurallardır.

3. İdare ve vergi

mahkemelerinin kararlarına karşı başvurulabilecek kanun yollarından biri olan istinaf

kanun yolu 2577 sayılı Kanun’un 45. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddenin

(1) numaralı fıkrasına göre idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı

başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi mahkemenin

bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine kararın tebliğinden

itibaren otuz gün içinde istinaf kanun yoluna başvurulabilir. Maddenin (4)

numaralı fıkrasında bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını

hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece

mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vereceği ve bu hâlde bölge idare

mahkemesinin işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği ifade edilmiştir.

4. Maddenin itiraz başvurusuna konu (5) numaralı fıkrasında ise bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği, bölge idare mahkemesinin bu kapsamda verdiği kararların kesin olduğu hüküm altına alınmıştır.

5. Somut olayda, arama

ve kurtarma faaliyetlerinde görevli iken çığ düşmesi sonucunda yaralanan davacı

tarafından maddi ve manevi zararlarının tazmini talebiyle açılan davada Van 2.

İdare Mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar

verildiği, istinaf aşamasında Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi

tarafından dava dosyasında yer alan sağlık raporları arasındaki çelişkinin

giderilmesi amacıyla maluliyet durumunun tespitine yönelik olarak yeni bir

bilirkişi raporu alınması gerektiği belirtilerek istinaf başvurusunun kabulüne,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden bir karar

verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verildiği

görülmektedir.

6. İtiraz yoluna başvuran Mahkemede görülmekte olan davada; ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı bulunması, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması nedeniyle dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesi söz konusu değildir. Dolayısıyla itiraz konusu kuralın bakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır.

7. Açıklanan nedenle kuralın itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Selahaddin MENTEŞ Üye Basri BAĞCI Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL