AYM Norm Denetimi E.2025/85 K.2025/79

edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN

Ankara 17. İdare Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 24/2/1983

tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun 29/6/2006 tarihli ve 5536 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 106. maddesinin 28/7/2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanun’un 58. maddesiyle değiştirilen altıncı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…fiilen görev yapan…” ibaresinin Anayasa’nın 2., 9., 10., 35., 49. ve 138. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Birinci sınıf hâkim olarak görev yapmakta iken emekli olan davacı tarafından ek tazminat ödenmesine ilişkin düzenlemeden yararlandırılması talebiyle yapılan başvurunun reddi üzerine açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 106. maddesinin altıncı fıkrası şöyledir;

“(Ek fıkra:

2/12/2014-6572/29 md.) (Değişik altıncı fıkra:28/7/2024-7524/58 md.) Yargıtay

Birinci Başkanı, Danıştay Başkanı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Danıştay

Başsavcısı, Yargıtay Birinci başkanvekilleri, Danıştay başkanvekilleri,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekili, Yargıtay ve Danıştay daire başkanları,

Yargıtay ve Danıştay üyeleri ile Adalet Bakanlığı Müsteşarına (40.000); birinci

sınıf hâkim ve savcılardan 103 üncü maddedeki aylık ödeme oranı % 86 olanlara

ve Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu ile Hâkimler ve Savcılar Kurulu Teftiş

Kurulunda fiilen görev yapan müfettişlere (35.000); diğer birinci

sınıf hâkim ve savcılara (30.000); birinci sınıfa ayrılmış hâkim ve savcılara

(26.000); diğer hâkim ve savcılara ise (22.500) gösterge rakamının memur

aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık ek

tazminat ödenir. Bu Kanuna tabi olan hâkim ve savcılardan Anayasa Mahkemesinde

görev yapanlara ödenen aylık ek ödenek ve Uyuşmazlık Mahkemesinde görev

yapanlara ödenen ödenek ile bu fıkrada belirlenen ek tazminattan yalnızca biri

ve yüksek olanı ödenir.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Cem GÜNDOĞDU tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. 30/3/2011 tarihli ve

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında

Kanun'un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı

40. maddesinde Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek

yöntem belirtilmiştir. Söz konusu maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya

bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı

kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin

ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu

fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine

göndereceği kurala bağlanmış; anılan fıkranın (a) bendinde de “İptali

istenen kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan

gerekçeli başvuru kararının aslı” Anayasa Mahkemesine gönderilecek belgeler

arasında sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde

dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının Anayasa Mahkemesi

tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme

bağlanmıştır.

3. Anılan İçtüzük’ün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde itiraz yoluna başvuran Mahkemenin gerekçeli kararında; Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine, hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde de Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği, (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.

5. Yapılan incelemede

başvuru kararında itirazın konusu olarak 2802 sayılı Kanun’un 106. maddesinin

altıncı fıkrasının metninin tümüne “…fiilen görev yapan…”

ibaresinin koyu yazılması suretiyle yer verildiği, gerekçede ise ek tazminat

ödenmesi için fiilen çalışma şartı getirilmesinin Anayasa’ya aykırı olduğunun

ileri sürüldüğü, “Sonuç ve İstem” bölümünde de “…fiilen görev yapan…”

ibaresi nedeniyle emekli hâkim ve savcılara ödeme yapılamadığı belirtildikten

sonra tekrar fıkranın tümüne yer verilerek Anayasa’ya aykırılık iddiasında

bulunulduğu görülmüştür. Bu itibarla anılan fıkranın tamamının mı yoksa fıkrada

yer alan “…fiilen görev yapan…” ibaresinin mi iptalinin talep

edildiğinin belirsiz olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla

başvurunun yöntemine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından reddi gerekir.

Başkan Kadir ÖZKAYA Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili Basri BAĞCI Üye Engin YILDIRIM Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Üye Selahaddin MENTEŞ Üye İrfan FİDAN Üye Kenan YAŞAR Üye Muhterem İNCE Üye Yılmaz AKÇİL Üye Ömer ÇINAR Üye Metin KIRATLI