Danıştay 10. Daire E.1994/1592 K.1995/4878

İSRAİL HÜKÜMETİ ADINA HAREKET EDEN İKİ ŞİRKETLE SÖZLEŞME YAPIP ARPA İHRAÇ EDEN DAVACI ŞİRKETİN PARA KREDİ KURULU TEBLİĞİNDE YER ALAN "YABANCI DEVLET BAĞLANTISI" YAPMA KOŞULUNU GERÇEKLEŞTİRDİĞİ KABUL EDİLEREK DESTEKLEME FİYAT İSTİKRAR FONUNDAN YARARLANDIRILMASI GEREKTİĞİ HK.<

Dava, davacı şirketin İsrail'e yaptığı arpa ihracatının anılan üründe pirim ödemesini kaldıran 88/15 sayılı tebliğden önce yürürlükteki mevzuat hükümlerine tabi tutulup pirim ödemesinden yararlandırılması isteminin reddine ilişkin 23.8.1990 tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesi; satış sözleşmesinin Ağustos 1988 tarihli olması, yükleme vadesinin 1.9.1988 tarihinde 15.9.1988 tarihli olarak temdit edilmesi, İsrail Tarım Bakanlığının Merkez Bankasına gönderdiği 27.6.1989 tarihli yazıda sözleşme yapılan firmaların devlet adına alım yaptığı belirtilmişsede; yapılan anlaşmanın yabancı devlet bağlantısı sayılmasına imkan bulunmaması karşısında 88/16 sayılı tebliğin 11.maddesi uyarınca davacıya pirim ödemesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir.

Davacı anılan kararın temyizen incelenip bozulmasını istemektedir.

88/13384 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu Hakkındaki Kararın 10.maddesinde; tarımsal girdilerin sübvansiyonu, üreticinin fiyat hareketlerinden korunması, ihracatın geliştirilmesi, ihracata dönük yatırımların finansmanı için Para Kredi Kurulu kararlarıyla Destekleme Fiyat İstikrar Fonundan ödemede bulunulabileceği hükme bağlanmıştır. Bu düzenleme uyarınca Para Kredi Kurulu, çıkardığı tebliğlerle fondan ödeme yapılması ilkelerini belirlemiştir.

9.7.1988 tarih ve 19867 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 88/15 sayılı Para Kredi Kurulu tebliğiyle de arpa ihracatında Destekleme Fiyat İstikrar Fonundan ödenen pirim kaldırılmıştır. Ancak 19.7.1988 tarih ve 19877 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 88/16 sayılı Para Kredi Kurulu tebliğinin 11.maddesiyle arpa için 88/15 sayılı tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yabancı devlet bağlantısı yapıldığını gösteren mukaveleler veya gayrı kabili rücu akreditifler (temdit edilmemesi kaydıyla) kapsamında yapılan ihracatlar için bu kararlardan önceki mevzuat hükümlerinin ilgililerin talebi halinde uygulanabileceği düzenlenmiştir.

Sözkonusu 88/16 sayılı tebliğin 11.maddesiyle 9.7.1988 tarihinde önce yabancı devlet bağlantısının yapılmış olması "veya" ibaresi dolayısıyla bu imkan yoksa temdit edilmemiş olması kaydıyla anılan tarihten önce gayri kabili rücu akreditifin açılmış olması şartıyla eski mevzuat uygulanarak arpa ihracatı nedeniyle pirim ödemesinden yararlanılabilme olanağı getirilmiştir.

Dava konusu olayda, davacı şirketin idare mahkemesi kararındabelirtilenin aksine 4.7.1989 tarihinde … Ltd ve …isimli İsrail firmaları ile sözleşme yaptığı ve bu firmaların da İsrail Hükümeti adına alım yapmış olduklarının İsrail Tarım Bakanlığının ... Bankasına yazdığı 27.6.1989 tarihli yazıda belirtildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda 88/16 sayılı tebliğin 11.maddesinde, eski mevzuat gereğince pirim ödemesinden yararlanabilmek için 9.7.1988 tarihinden önce yabancı devlet bağlantısı yapılmış olması şartı davacının 4.7.1988 tarihinde iki İsrail firmasıyla yapmış olduğu sözleşmeyle gerçekleşmiştir. Anılan tebliğ uyarınca başka bir şart aranmaksızın davacı şirketin pirim ödemesinden yararlandırılması gerekirken istemin reddinde hukuka uygunluk bulunmamakta olup; aksi görüşle davayı reddeden temyize konu idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.