Danıştay 10. Daire E.2003/3779 K.2006/2510

İstemin Özeti

Davacılar murisinin. İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak görev yapmakta iken, 9.12.1998 tarihinde. Köyünde terör örgütü elemanlarınca öldürülmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 78.500.000.000.-TL. maddi, 1.500.000.000.-TL. manevi zararın yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılan dava sonunda.

İdare Mahkemesince, maddi tazminat isteminin 12.880.683.558.-TL'lik kısmı ile 1.500.000.000.-TL'lik manevi tazminat isteminin kabulü yolunda verilen kararın Danıştay Onuncu Dairesinin 14.6.2001 tarih ve E:2001/676, K:2001/2316 sayılı kararıyla, kararın maddi tazminata ilişkin kısmının bozulması, manevi tazminata ilişkin kısmının onanması üzerine, bozma kararına uyan.

İdare Mahkemesince, davanın manevi tazminata yönelik kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığı, maddi tazminat ve yasal faiz isteminin ise reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın davacılar tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Yerinde olmadığı ileri sürülen temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

D.Tetkik Hakimi : …

Düşüncesi : 2000 yılında geçerli olan rakamları esas alan Bilirkişi Raporuna dayanılarak verilen kararda hukuka uyarlık görülmemiştir

Belirtilen nedenle temyiz isteminin kabul edilerek Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı : …

Düşüncesi : İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenerek bozulabilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinin 1.fıkrasında belirtilen nedenlerin bulunması gerekir.

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, sözkonusu maddede yazılı nedenlerden hiç birisine uymadığından, istemin reddi ile temyiz edilen Mahkeme kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince 2577 sayılı Yasanın 17/2. maddesi uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek gereği görüşüldü:

Dava, davacılar murisinin … İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak görev yapmakta iken, 9.12.1998 tarihinde … Köyünde terör örgütü elemanlarınca öldürülmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 78.500.000.000.-TL. maddi, 1.500.000.000.-TL. manevi zararın yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.

… İdare Mahkemesince; Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının manevi tazminata ilişkin kısmı Danıştay Onuncu Dairesince onandığından, davanın bu kısmıyla ilgili karar verilmesine yer bulunmadığı, davacılara bağlanan vazife malüllüğü aylıkları, peşin sermaye değeri ile adi malüllük aylığı peşin sermaye değeri farkının yarar kabul edilip hesaplanan maddi zarardan düşülmek süretiyle yeniden yaptırılan belirlemede giderilmesi gereken bir zararın bulunmadığı gerekçesiyle, davanın manevi tazminata yönelik kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, maddi tazminat ve de yasal faiz isteminin ise reddine hükmedilmiştir.

Davacılar, Mahkeme kararının maddi tazminata ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden; polis memuru olan …'ın. İli Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görev yapmakta iken 9.12.1998 tarihinde Taşova İlçesi Jandarma Komutanlığı Personeli ile birlikte.

Köyüne terörist takibine gittiği, önceden bilinen eve yaklaştıklarında teröristlerin açtıkları yaylım ateşi sonucu şehit olduğu, bu nedenle uğranıldığı ileri sürülen maddi ve manevi zararın yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılan davada İdare Mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, Bilirkişinin,.

Emniyet Müdürlüğü'nden gelen bordro örneklerine göre davacının aldığı ücret, gelebileceği derece ve emeklilik durumunu tesbit ederek hesaplamayı buna göre yaptığı, bu rapora dayanılarak Mahkemece tazminata hükmedildiği, kararın temyiz edildiği, Danıştay Onuncu Dairesinin 14.6.2001 tarih ve E:2001/676, K:2001/2316 sayılı kararıyla davacılara bağlanan vazife malullüğü aylıkları peşin sermaye değeri ile adi malullük aylığı peşin sermaye değeri farkının yarar olarak kabul edilip, hesaplanan maddi tazminatın belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulduğu, Mahkemenin, ara kararı ile bu hususları Emekli Sandığından sorduğu,

Emekli Sandığı tarafından 1.10.2002 tarihi itibariyle geçerli olan rakamlar esas alınarak istenen bilgilerin verildiği, Mahkemenin tekrar ara kararı yaparak, Emekli Sandığından davanın çözümü için bu bilgilerin 15.11.2000 tarihi itibariyle geçerli rakamlar esas alınmak suretiyle hesaplanmasının istenildiği, Mahkemece Emekli Sandığı'nca gönderilen rakamlar esas alınarak yeniden bilirkişi incelemesi yaptırıldığı,

raporda, tesbit edilen miktarların indirilmesi gerekenden az olması nedeniyle anne ve oğul için tazminat çıkmadığının, kızın hesaplama tarihinden önce 10.8.2000 tarihinde işe girmesi nedeniyle desteğin yardımından yararlanamayacağı gerekçesiyle hesaplamaya dahil edilmediği, bu rapor esas alınarak ve Danıştay Onuncu Dairesinin bozma kararına konu ilk kararda esas alınan bilirkişi raporunda dayanılan verilerin Danıştayca kabul edildiği hususlarına yer verilerek maddi tazminat isteminin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dava, terör örgütü mensuplarıyla girilen çatışmada meydana gelen ölüm olayı nedeniyle destekten yoksunluk tazminatı istemine ilişkindir. Destekten yoksun kalma tazminatının amacı; desteğini yitiren kimsenin, ölümünden önce bulunduğu sosyal ve ekonomik yaşam düzeyinin devamını sağlayacak yardımın karşılığı olan paranın ödettirilmesidir. Dolayısıyla, destekten yoksunluk zararı, ölüm olayı olmasaydı desteğin yapacağı varsayılan yardım tutarı geleceğe yönelik olarak belirlenmek suretiyle hesaplanmaktadır. Ancak, zararın hesaplanmasına kadar geçen sürede, destekten yoksunluk zararının hesabında esas alınan verilerin bir kısmı gerçekleşmiş ise, artık varsayım yolu ile değil, gerçekleşmiş veriler üzerinden zarar hesabı yapılacağı da açıktır.

İdare Mahkemesi ise, Dairemizin vazife malullüğü aylıkları peşin sermaye değeri ile adi malullük aylığı peşin sermaye değerleri arasındaki fark düşülerek maddi zararın yeniden hesaplanması yolundaki bozma kararına rağmen, Bilirkişiye yeniden maddi zarar hesabı yaptırmadan ilk rapordaki verileri koruyup ek rapor alma yoluna gitmiştir. Oysa Mahkemenin, Dairemizin bozma kararından sonra dava dosyasını yeniden incelemeye aldığı tarihe kadar geçen süre içinde ortaya çıkan verileri de dikkate alıp, yeniden maddi zararı Bilirkişiye hesaplatması gerekmektedir.

Davacıların desteği, kamu görevlisi olup geliri maaş katsayısına bağlı olarak belirli dönemlerde artmaktadır. Desteğin ölümünden dolayı istenilen destekten yoksunluk zararının tespitinde, hesap tarihine kadar desteğin gelirinde meydana gelen artışların zarara yansıtılması gerekir. Başka bir ifadeyle, davanın görülmesi sırasında ücrette bir artış meydana gelmiş ise, bu yeni ücrete göre hesaplama yapılacaktır. Dolayısıyla bu davada, uzmanlığı ve yeterliği belirlenen bir bilirkişiye hesaplama tarihine kadar gerçekleşmiş veriler esas alınarak gerçek maddi zarar yeniden hesaplattırılmalıdır.

Öte yandan, davacılardan …'ın 10.8.2000 tarihinde işe girdiği belirtilerek tazminat istemi reddedilmişse de; adı geçenin, babasının 9.12.1998 tarihinde ölümünden itibaren, işe girdiği tarihe kadarki dönemde destekten yoksunluk nedeniyle maddi zararı belirlenip, tazmin edilmelidir.

Bu haliyle davacıların maddi tazminat istemlerinin reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.