Danıştay 10. Daire E.2016/11207 K.2021/430

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Diyarbakır genelevinde genel kadın olarak çalışmasına izin verilmesi istemiyle yaptığı 29/07/2015 tarihli başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Diyarbakır İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyon Başkanlığı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu kararının, konuyla ilgili Tüzüğün açık hükmü gereğince Vali tarafından onaylanması gerekmekte iken Vali Yardımcısı tarafından onaylandığı, anılan düzenlemeyle mahallin en büyük mülki amirine verilen onay yetkisinin, vali yardımcısı tarafından kullanılması nedeniyle dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü'nün 92. maddesi uyarınca kararların mülki amir tarafından onaylanacağı, maddede vali ibaresine değil mülki amir ibaresine yer verildiği, dava konusu işlemde vali yardımcısının mülki amir olarak yer aldığı, bu nedenle kararı imzalama yetkisinin bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

.Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, 29/07/2015 tarihli başvuru dilekçesinde; Diyarbakır … bulunan … nolu evde genel kadın olarak çalışma isteğine ilişkin gereğinin yapılmasını talep etmiştir.

Diyarbakır Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından Diyarbakır İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyon Başkanlığı'na gönderilen … tarih ve … sayılı yazıda, davacının 01/06/2009 tarihinde Kastamonu ilinde yaptığı ilk tescil talebinin Kastamonu İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyon Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı kararı ile reddedildiği, bu işlemin.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine davacının … tarih ve … sayılı Kastamonu İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyon Başkanlığı kararı ile yargı kararı uyarınca genel kadın olarak tescil edildiği, iptale ilişkin İdare Mahkemesi kararının Danıştay Onyedinci Dairesinin 10/03/2015 tarih ve E:2015/9228, K:2015/470 sayılı kararı ile bozulması üzerine davacının genel kadınlık tescilinin … (anılan yazıda … olarak belirtilmiş) İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyon Başkanlığı'nın … tarihli kararı ile iptal edildiği bildirilmiştir.

Diyarbakır İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyon Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı kararı ile davacının genel kadın kaydının Kastamonu İli Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyon Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı kararı ile silindiğinden bahisle 13 numaralı evde genel kadın olarak çalışma talebinin reddine karar verilmiş, davacı tarafından anılan komisyon kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 5. maddesinde, "İllerde, valilerin tayin ve tesbit ettiği işlerde yardımcılığını ve valinin bulunmadığı zamanlarda vekilliğini yapmak üzere vali muavinleri bulunur. Valiliğin yazı işlerinin düzenlenmesinden de vali muavini sorumludur." hükmü yer almaktadır.

Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü'nün "Komisyon toplantıları" başlıklı 9. maddesinde, "Komisyon en az haftada bir defa başkanın davetiyle toplanır. Kararlar çoğunlukla verilir. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu tarafın oyuna itibar olunur. Kararlar, vilayetlerde valinin, kazalarda kaymakamın onayı ile tamam olur.

Kaymakam tarafından onaylanmayan kararlar üzerinde komisyonca israr edildiği takdirde, mesele valiliğe bildirilir ve valiliğin kararına uyulur.

Valiler tarafından onaylanmıyan kararlar üzerinde komisyonca israr edildiği takdirde, vali tarafından sebeplerinin beyanı ile keyfiyet Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığına bildirilir. Bakanlığın kararı yerine getirilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dairemizin 2016/11571, 2016/11572 ve 2016/11573 esaslarına kayıtlı, benzer uyuşmazlıklara ilişkin dosyalara davalı idare tarafından sunulan temyiz dilekçelerinde, Diyarbakır Valiliği İmza Yetkileri Yönergesinin ilgili hükümleri ile Vali adına başkanlık ettiği komisyonlara ve kurullara ilişkin karar ve yazıların imzalanması yetkisinin Vali Yardımcılarına verildiği, dava konusu işlemde imzası bulunan Vali Yardımcısının görev bölümü esaslarına göre sağlıkla ilgili konularda görevli olduğu ileri sürülmektedir.

Genel olarak yetki devri, "bir konuda karar almak, eylemde bulunmak veya emir vermek hakkını başkalarına devretmek ve elde edeceği sonuçlardan onu sorumlu tutmak" biçiminde tanımlanmaktadır.

Yetki devrinin, ancak Kanunun açıkça izin vermesi halinde ve yine açıkça izin verdiği konular hakkında yapılabileceği ilgili kanunlarda ve yargı içtihatlarında kabul edilmektedir. İmza yetkisinin devrinde ise, yetkili makam yetkili olduğu işlemlerden bir kısmının imzalanması yetkisini astlarına devretmekte, imza yetkisini devralan kişi de, vekaleten görevlendirmeden farklı olarak, imza yetkisini devreden amirin görevi başında olduğu zamanlarda da bu yetkiyi kullanmaktadır. Ancak imza yetkisinin devrinde, yetki devrinden farklı olarak karar alma yetkisi imza yetkisini devreden makamda kalmaktadır.

Anılan düzenlemelere göre; valinin il yönetimiyle ilgili bazı konularda imza yetkisini vali yardımcılarına devredebileceği açık olup, Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü hükümlerine göre, Valinin Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu kararlarını onaylayacağı belirtilmiş ise de, bu düzenlemenin, Valinin Kanunda belirtilen yetkisini kullanmak suretiyle bazı konulara ilişkin imza yetkisini yardımcılarına devretmesine engel oluşturmayacağı açıktır.

Bu durumda; İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Diyarbakır Valiliği İmza Yetkileri Yönergesi de incelenmek suretiyle Diyarbakır Valisi tarafından Vali Yardımcılarına imza devri yapılıp yapılmadığının ve dava konusu işlemin devredilen imza yetkisi kapsamında tesis edilip edilmediğinin ortaya konulması ve dava konusu işlemin devredilen imza yetkisi kapsamında tesis edildiğinin anlaşılması halinde diğer unsurları yönünden hukuki denetiminin yapılması gerekmekte olup, imza devri hususu incelenmeden dava konusu işlemin yetki unsuru bakımından hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptali yolunda verilen temyize konu kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır.