Danıştay 10. Daire E.2016/13899 K.2021/5825

İstemin_konusu

Sakarya ili, Adapazarı ilçesi, ... mahallesinde hayvancılık faaliyeti ile iştigal eden davacı tarafından, işletmesinde çıkan hastalık nedeniyle ilan edilen karantina sürecinde, hayvanlarının hastalık nedeniyle ölümü, kesimi ve imhası sonucu oluştuğu ileri sürülen zarara karşılık olmak üzere 200.000,00 TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda, ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, bilirkişi raporunda hatalı tespitlerin yer aldığı, bilirkişi tarafından hayvan sayısı ve hesaplama yönteminin ilgili mevzuat hükümleri ile örtüşmediğine yönelik görüş bildirilen müfettiş raporunun dikkate alınmadığı, ölen hayvanların ağırlığının daha fazla olduğu, davalı idare tarafından düzenlenen tutanaklarda çelişki bulunduğu, kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

Dava, hayvancılık faaliyeti ile iştigal eden davacının hayvanlarının hastalık nedeniyle ölümü, kesimi ve imhası sonucu oluştuğu ileri sürülen zarara karşılık olmak üzere 200.000,00 TL maddi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu

'nun "Hayvan Hastalık Tazminatı" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının uğranıldığı iddia edilen zararın gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan haliyle ilk cümlesinde.

"Hayvanlarda herhangi bir tazminatlı hastalık tespit edilmesi sonucu resmî veteriner hekim veya yetkilendirilmiş veteriner hekim gözetiminde mecburî kesime tâbi tutulan veya itlaf edilen hayvanlar ile mezbahalarda tespit edilen tazminatlı hastalık nedeniyle imha edilen hayvanların bedelleri Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen oranlarda, hastalık nedeniyle imha edilen hayvansal ürünlerin, yem, madde ve malzemelerin bedelleri ile imha, nakliye ve dezenfeksiyon masrafları Bakanlık tarafından sahiplerine tazminat olarak ödenir.".

4. fıkrasında ise. "Tazminatlar, işletmenin bulunduğu mahallin rayiç bedelleri dikkate alınarak yerel kıymet takdir komisyonu tarafından belirlenir. Yerel kıymet takdir komisyonu, bir Bakanlık temsilcisi, mahallin mülkî idare amirinin belirlediği bir üye ile hayvan sahibinin konuyla ilgili sivil toplum kuruluşları temsilcileri arasından seçeceği bir üye olmak üzere üç kişiden oluşur." hükümlerine yer verilmiştir.

Davacının işletmesi hakkında karantina kararının verildiği 23/07/2013 tarihinde yürürlükte bulunan 06/03/2013 tarihli ve 28579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliği'nin" "Tazminat verilecek hastalıklar" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde.

"Tüberkülin testi uygulanması sonunda sığır tüberkülozu hastalığına yakalandıkları tespit edilen sığırların takdir edilecek kıymetlerinin onda dokuzu," tazminat olarak verilir kuralı, "Yerel kıymet takdir komisyonu ve tazminatın belirlenmesi" başlıklı 10. maddesinin 2. fıkrasında ise.

"Yerel kıymet takdir komisyonu, işletmenin bulunduğu mahallin rayiç bedellerini dikkate alarak tazminat ödenecek hayvanlar için tazminat bedelini, tazminatlı hastalıklar nedeniyle imha edilen hayvansal ürünler, yem, madde ve malzemeler ile imha, nakliye ve dezenfeksiyon masraflarını Bakanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde tespit eder." kuralı bulunmaktadır.

15/01/2014 tarih ve 28883 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik" ile değiştirilen Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, "Tüberkülin testi uygulanması sonunda sığır tüberkülozu hastalığına yakalandıkları tespit edilen sığırlar ile test sonucu şüpheli ya da menfi çıkan ve karantina sürecinde ölen ya da ölüm öncesi kesime tabi tutulan ve sığır tüberkülozu tespit edilen sığırların takdir edilecek kıymetlerinin onda dokuzu," tazminat olarak verilir kuralına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Sakarya ili, Adapazarı ilçesi, ... mahallesinde hayvancılık faaliyeti ile iştigal eden davacının kesimi yapılan bir hayvanında tüberküloz hastalığı tespit edilmesi nedeniyle, 23/07/2013 tarihinde işletmesi hakkında karantina kararı verildiği, işletmede bulunan hayvanlarının tüberkülin testine tabi tutulduğu, test sonucu pozitif(hastalıklı) çıkan ve kesime gönderilen ya da imha edilen hayvanlar için tazminat hesaplanması suretiyle bulunan toplam 208.364,52 TL'nin davacının hesabına yatırıldığı, 10/11/2014 tarihinde karantina uygulamasına son verildiği,

davacı tarafından, işletmesinde çıkan hastalık nedeniyle ilan edilen karantina sürecinde, hayvanların bir kısmının hastalık nedeniyle yapılan aşılar nedeniyle öldüğü, hayvanlara rayiç bedelin çok altında tazminat ödendiği, ağırlıklarının doğru olarak tespit edilmediği iddialarıyla oluştuğu ileri sürülen zarara karşılık 200.000,00 TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, karantina süreci devam ederken Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, 15/01/2014 tarih ve 28883 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik" ile değişiklik yapılarak tüberkülin testi uygulanması sonunda sığır tüberkülozu hastalığına yakalandıkları tespit edilen sığırlar ile test sonucu şüpheli ya da menfi çıkan ve karantina sürecinde ölen ya da ölüm öncesi kesime tabi tutulan ve sığır tüberkülozu tespit edilen sığırların takdir edilecek kıymetlerinin onda dokuzunun tazminat olarak ödenmesi gerektiği şeklinde düzenleme yapılarak hayvan sahiplerinin tazminat hakkı kapsamının genişletildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, karantina süreci devam ederken 15/01/2014 tarihinde yürürlüğe giren yeni Yönetmelik hükmünün uygulanarak buna göre davacının tazminat miktarının hesaplanması gerekmekte iken davacının işletmesi hakkında karantina kararının verildiği 23/07/2013 tarihinde yürürlükte bulunan 06/03/2013 tarihli ve 28579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik hükmüne göre tazminat miktarının hesaplanarak davacıya ödendiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince yeni Yönetmelik hükümlerine göre bilirkişi marifetiyle tazminat ödenecek hayvanların saptanması, buna göre hesaplanacak tazminat bedelinin davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.