Danıştay 10. Daire E.2016/2258 K.2021/2506

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 2009/5 sayılı "Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine İlişkin Tebliğ" çerçevesince fuar katılım giderlerinin karşılanması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Dış Ticaret Müsteşarlığı İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği'nin … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile fuar katılım payı olan 61.666,42 TL ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı işlemin iptali ile 61.666,42 TL'nin davacı şirkete ödenmesine ilişkin kararının, Danıştay Onuncu Dairesinin 13/05/2015 tarih ve E:2014/5813, K:2015/2277 sayılı kararı ile iptale ilişkin kısmının onanması ve 61.666,42 TL'nin davacı şirkete ödenmesine ilişkin kısmının bozulması üzerine, bozma kararına uyulmak suretiyle; dava konusu işlemin davacı şirketin katıldığı fuarlarda kullandığı "…" ve "…" ibarelerine ilişkin marka tescil belgesi ibraz edilmediğinden bahisle davacı şirketin başvurusunun değerlendirmeye alınmamasına ilişkin olduğu,

davacı tarafından istenen tutarın, davacının kendisinin yaptığı hesaplamaya dayandığı, oysa, idarece diğer başvuru belgeleri de incelenerek davacı şirketin hakettiği fuar katılım desteği tutarının henüz hesaplanmadığı, bu durumda, dava konusu işlemin iptali üzerine davalı idarece davacının belgeleri değerlendirmeye alınıp,

davacının hakettiği fuar katılım desteği hesaplanarak buna göre işlem tesis edileceği dikkate alındığında davacı şirket tarafından hesaplanan 61.666,42 TL fuar katılım payının ödenmesi isteminin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine ve reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 7.133,26 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, idarenin hukuka aykırı davranması sonucu hak arama yoluna gidildiği, aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin mahkemeye erişim hakkına getirilen meşru ve yasal olmayan bir sınırlama olduğu iddialarıyla temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin vekalet ücretine ilişkin kısmı hariç olmak üzere yargılama giderlerine ilişkin kısmının reddi ile mahkeme kararının reddedilen maddi tazminat için davalı idare lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

A) Temyiz İstemine Konu Mahkeme Kararının, Davacı Aleyhine Yargılama Giderlerine (Vekalet Ücreti Hariç) Hükmedilmesine İlişkin Kısmı Yönünden İncelenmesi:

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen davanın reddine dair kararın davacı aleyhine yargılama giderlerine (vekalet ücreti hariç) hükmedilmesine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyiz İstemine Konu Mahkeme Kararının, Reddedilen Maddi Tazminat Nedeniyle Davalı İdare Lehine Nispi Vekâlet Ücretine Hükmedilmesine İlişkin Kısmı Yönünden İncelenmesi:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

31/12/2014 tarih ve 29222 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Mahkeme kararı tarihi itibarıyla uyuşmazlığa uygulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13. maddesinde; "(1) Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, (yedinci maddenin ikinci fıkrası, dokuzuncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile onuncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez." düzenlemesi,

Aynı Tarifenin "Manevi tazminat davalarında ücret" başlıklı 10. maddesinde ise "(1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez. (3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. (4) Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından vekalet ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava, işlemin iptali ile 61.666,42 TL maddi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. Daha önce İdare Mahkemesince işlemin iptali ile 61.666,42 TL maddi tazminatın ödenmesine karar verilmiştir. Dairemiz tarafından İdare Mahkemesi kararının işlemin iptaline ilişkin kısmı onanmış, 61.666,42 TL maddi tazminatın ödenmesine ilişkin kısmı bozulmuştur. Yeniden yapılan yargılamada İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak, maddi tazminat istemine ilişkin davanın reddine ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre nispi olarak hesaplanan 7.133,26 TL vekalet ücretinin davacı tarafından davalı idareye ödenmesine karar verilmiştir.

Maddi tazminat talebiyle açılan davalarda, davanın tümden ret veya kısmen kabul kısmen de retle sonuçlandığı durumlarda kabul edilen tazminat miktarının önemli kısmının vekalet ücreti olarak davalı idareye ödenmesi, açılan tazminat davasını davacı açısından anlamsız hale getirmekte, bazı olaylarda ise, davacının dava açılmadan önceki durumundan daha kötü bir duruma girmesine neden olmakta, bu durum, gerek Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararlarında gerekse Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak değerlendirilmektedir.

Tümden ret ya da kısmen kabul, kısmen ret ile sonuçlanan maddi tazminat davalarında, taraflar lehine hükmedilecek vekalet ücretinin, kişilerin hak arama özgürlüğü kapsamındaki mahkemeye erişim hakkını ihlal etmeden ne şekilde hesaplanacağı konusunda Tarifenin 10. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarına paralel bir düzenlemeye yer verilmemiş olması nedeniyle, reddedilen maddi tazminatın Tarifenin üçüncü kısmına göre belirleneceğine ilişkin Tarife hükmünün ihmal edilmesi, hakkaniyete daha uygun olacaktır.

Yukarıda yer alan açıklamalar uyarınca, İdare Mahkemesince, tamamı reddedilen maddi tazminat istemi yönünden davalı idare lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir. Bu durumda; davalı idare lehine, Mahkeme kararının verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre duruşmalı işler için belirlenen 1.500 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden, Mahkeme kararının hüküm fıkrasında yer alan "reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 7.133,26 TL vekalet ücretinin" ibaresinin " A.A.Ü.T. uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 1.500 TL maktu vekalet ücretinin" olarak düzeltilmesi gerekmektedir.

(X)-KARŞI OY

Reddedilen maddi tazminat miktarına ilişkin olarak, davalı idare lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın düzeltilerek onanmasını gerektiren, "yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hata ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlık" kapsamında bulunmayıp, anılan maddenin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın bozulmasını gerektiren, "hukuka aykırılık" teşkil ettiğinden, İdare Mahkemesi kararının, bu hususta yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına bu yönden katılmıyorum.