Danıştay 10. Daire E.2017/3360 K.2022/2212

2- … Genel Müdürlüğü

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri …

DAVANIN_KONUSU : Ankara Valiliği Kadastro Müdürlüğünün "Röperli kroki" konulu, ... tarih ve E... sayılı işlemi ile bu işleme dayanak olarak gösterilen Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kadastro Dairesi Başkanlığının 08/09/2017 tarih ve E.1845123 sayılı, "Röperli Kroki" konulu Talimatının iptali istenilmektedir.

DAVACININ_İDDİALARI : Davacı tarafından, 5368 sayılı Kanun'a göre yönetmelikle düzenlenmesi gereken konularda, söz konusu yönetmeliklerin Odanın görüşü alınarak düzenlenmesi gerektiği, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından Kanunda yer almayan bir konuda Talimatla lisanslı mühendislere yönelik yeni görev ihdasında bulunulamayacağı, dava konusu işlem ve Talimatın dayanağı olan yargı kararının kaldırıldığı, bu nedenle geri alınmalarının gerektiği, düzenlemenin Oda üyeleri arasında çalışma barışını bozacağı, haksız rekabete ve kamu zararına yol açacağı, röperli krokilerin sadece serbest harita ve kadastro mühendislerince yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN_SAVUNMALARI : Davalılardan Ankara Valiliği tarafından savunma verilmemiş olup; diğer davalı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından ise, dava konusu Talimata dayanak oluşturan 447902 sayılı "Röperli Kroki" konulu Talimatın Danıştay Onuncu Dairesi'nin E:2017/676 ve E:2017/735 sayılı kararları ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildiğinden dava konusu Talimatın konusunun kalmadığı, Kanun ve Yönetmelikler göz önüne alınarak idarelerinin dava konusu Talimatı verip veremeyeceği hususunun değerlendirilmesi gerektiği ve dava konusu işlemlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu ileri sürülerek dayanaktan yoksun olan davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Ankara Valiliği Kadastro Müdürlüğünün "röperli kroki" konulu ... tarih ve .. sayılı işleminin iptaline, bu işleme dayanak olarak gösterilen Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kadastro Dairesi Başkanlığının 08/09/2017 tarih ve 1845123 sayılı "röperli kroki" konulu Talimatı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

Dava; Ankara Valiliği Kadastro Müdürlüğünün "röperli kroki" konulu ... tarih ve .. sayılı işlemi ile bu işleme dayanak olarak gösterilen Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kadastro Dairesi Başkanlığının 08/09/2017 tarih ve 1845123 sayılı "röperli kroki" konulu Talimatının iptali istemiyle açılmıştır.

Dava konusu 08/09/2017 tarih ve 1845123 sayılı Talimatın, davalı idare tarafından daha sonra yürürlüğe konulan 29/12/2017 tarih ve 2859177 sayılı Talimat ile iptal edilmiş olması nedeniyle, 08/09/2017 tarih ve 1845123 sayılı Talimat yönünden dava konusuz kalmış bulunmamaktadır.

Davanın Ankara Valiliği Kadastro Müdürlüğünün ... tarih ve .. sayılı "Röperli Kroki" konulu işlemine ilişkin kısmına gelince;

Dava konusu işlemde serbest harita mühendislerince düzenlenen vaziyet planı, bağımsız bölüm planı ve röperli krokilerin belediyesince onaylanması, lisanslı harita mühendislik bürolarınca düzenlenen vaziyet planı ve bağımsız bölüm planlarının yine belediyesince onaylanmasının gerektiği, ancak lisanslı bürolarca düzenlenen röperli krokilerin ilgi (c) sayılı talimat gereğince belediyesince onaylanmasına gerek bulunmadığı belirtilmektedir.

Davalı idare tarafından dava konusu işleme dayanak gösterilen ilgi (c) talimat 24/02/2017 tarih ve 447902 sayılı Talimat olup; söz konusu Talimatın iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılmış olan davalarda Danıştay Onuncu Dairesinin E:2017/676 ve E:2017/735 sayılı kararlarıyla, ...

İdare Mahkemesince serbest harita kadastro mühendislerinin röperli kroki düzenleme yetkileri olmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddi yolunda verilen kararın Danıştay Onuncu Dairesinin 19/04/2017 tarih ve E:2015/4623, K.2017/1903 sayılı kararıyla bozulması üzerine davalı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından, ...

İdare Mahkemesinin ehliyet ret kararı dayanak alınarak alınmış olan ve yalnızca lisanslı mühendisler tarafından hazırlanmış olan röperli krokilerin kabul edileceği yönündeki … sayılı kararının ve 447902 sayılı Talimatın yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Söz konusu yürütmenin durdurulması kararlarının yerine getirilmesi amacıyla Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından en son 29/12/2017 tarih ve 2859177 sayılı Talimat yayımlanarak 447902 sayılı Talimatın iptal edildiği, bu Talimata bağlı olarak duyurulmuş olan 1845123 sayılı Talimatın da konusu kalmadığından iptal edildiği, hizmetlerin 13/02/2015 tarih ve 65565 sayılı Talimat, 05/10/2011 tarih ve 9691 sayılı Talimat ve 13/09/2011 tarih ve 8519-8520 sayılı Talimatlara göre yürütülmesinin sağlanması ve röperli krokinin lisanslı büro ve serbest mühendislik büroları ayrımı yapılmaksızın yapı kullanım izin belgesini düzenleyecek idare tarafından onaylanması gerektiği yolunda düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Anılan düzenlemeye göre, uygulamaya yön verilirken dikkate alınacak ve halen yürürlükte olan 13/02/2015 tarih ve 65565 sayılı Talimatta da röperli krokilerin lisanslı mühendislerce yapılması durumunda belediyesince onaylanması gerektiği belirtilmektedir.

Bu durumda, lisanslı mühendislerce hazırlanan röperli krokilerin belediyesince onaylanmasına gerek bulunmadığı yönünde düzenleme içeren dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 08/09/2017 tarih ve 1845123 sayılı Talimat yönünden karar verilmesine yer olmadığı, ... tarih ve .. sayılı "Röperli Kroki" konulu işlemin ise iptali gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dava, Ankara Valiliği Kadastro Müdürlüğünün "Röperli kroki" konulu, ... tarih ve E… sayılı işlemi ile bu işleme dayanak olarak gösterilen Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kadastro Dairesi Başkanlığının 08/09/2017 tarih ve 1845123 sayılı, "Röperli Kroki" konulu Talimatının iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

İlgili Mevzuat:

5368 sayılı Lisanslı Harita ve Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Kadastro teknik hizmetlerinden tescile tâbi olmayan işlemlerin yapım ve kontrolü, tescile tâbi olan işlemlerin yapım sorumluluğu lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarınca yerine getirilir. Ancak, kamu kurum ve kuruluşları ile lisans sahibi harita ve kadastro mühendislerinin diğer kanunlar ve ilgili mevzuata göre hak, görev ve yetkileri devam eder." hükmü yer almıştır.

İmar Kanunu'nun 22. maddesinde, "Yapı ruhsatiyesi almak için belediye, valilik bürolarına yapı sahipleri veya kanuni vekillerince dilekçe ile müracaat edilir. Dilekçeye sadece tapu (istisnai hallerde tapu senedi yerine geçecek belge), mimari proje, statik proje, elektrik ve tesisat projeleri, resim ve hesapları, röperli veya yoksa, ebatlı kroki eklenmesi gereklidir." kurala bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un 30. maddesinde ise, "Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik bürolarından; 27 nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir. Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir." hükmüne yer verilmiştir.

Dava Konusu 08/09/2017 Tarih ve E.1845123 Sayılı "Röperli Kroki" Konulu Talimatın İncelenmesi:

Dava konusu Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kadastro Dairesi Başkanlığının 08/09/2017 tarih ve E.1845123 sayılı, "Röperli Kroki" konulu Talimatının; aynı Genel Müdürlük tarafından yayımlanan 29/12/2017 tarih ve 2859177 sayılı "Röperli Kroki" konulu Talimat ile konusu kalmadığından iptal edildiği, Dairemizin E:2018/517 sayılı esasına kayden 9/12/2017 tarih ve 2859177 sayılı Talimatın iptali istemiyle açılan dava dosyasının incelenmesinden anlaşılmıştır.

Buna göre, davalı idare tarafından daha sonra yürürlüğe konulan 29/12/2017 tarih ve 2859177 sayılı Talimat ile iptal edilmiş olması karşısında, dava konusu 08/09/2017 tarih ve E.1845123 sayılı Talimat yönünden esasının incelenme olanağı kalmayan dava hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Ankara Valiliği Kadastro Müdürlüğü'nün ... Tarih ve E... Sayılı "Röperli Kroki" konulu işleminin incelenmesi:

Uyuşmazlık, lisanslı harita ve kadastro mühendisleri ve büroları tarafından hazırlanan röperli krokilerin onaylanması hususunda belediye ya da valiliklerin yetkisi olup olmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.

Dava konusu işlemde, serbest harita mühendislerince düzenlenen vaziyet planı, bağımsız bölüm planı ve röperli krokiler ile lisanslı harita mühendislik bürolarınca düzenlenen vaziyet planı ve bağımsız bölüm planlarının belediyesince onaylanmasının gerektiği, ancak lisanslı bürolarca düzenlenen röperli krokilerin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kadastro Dairesi Başkanlığının 24/02/2017 tarihli ve 447902 sayılı Talimatı gereğince belediyesince onaylanmasına gerek bulunmadığı belirtilmektedir.

Davalı idare tarafından dava konusu işleme dayanak gösterilen 24/02/2017 tarih ve 447902 sayılı Talimatın, Dairemizin E:2017/676 ve E:2017/735 sayılı kararlarıyla, röperli krokilerin hem serbest harita mühendisleri hem de lisanlı harita mühendisleri tarafından yapılabileceği aksi yöndeki ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararının da Dairemizin 19/04/2017 tarih ve E:2015/4623, K:2017/1903 sayılı kararıyla bu gerekçeyle bozulduğu belirtilerek yürütmesinin durdurulmasına ve 18/06/2020 tarih ve E:2017/676, K:2020/2152 sayılı kararla da iptaline karar verilmiş, anılan iptale ilişkin karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 26/05/2021 tarih ve E:2020/2991, K:2021/1046 sayılı kararı ile kesin olarak onanmıştır.

Söz konusu yürütmenin durdurulması kararlarının yerine getirilmesi amacıyla davalı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından en son 29/12/2017 tarih ve 2859177 sayılı Talimat yayımlanarak 447902 sayılı Talimatın iptal edildiği, bu Talimata bağlı olarak duyurulmuş olan dava konusu 08/09/2017 tarihli ve 1845123 sayılı Talimatın da konusu kalmadığından iptal edildiği, bu nedenle bahse konu hizmetlerin 13/02/2015 tarih ve 65565 sayılı Talimat, 05/10/2011 tarih ve 9691 sayılı Talimat ve 13/09/2011 tarih ve 8519-8520 sayılı Talimata göre yürütülmesinin sağlanması ile röperli krokinin lisanslı büro ve serbest mühendislik büroları ayrımı yapılmaksızın yapı kullanım izin belgesini düzenleyecek idare tarafından onaylanması gerektiği yolunda düzenleme yapılmıştır.

Anılan düzenlemeye göre, uygulamaya yön verilirken dikkate alınacak ve halen yürürlükte olan 13/02/2015 tarih ve 65565 sayılı Talimatta da röperli krokilerin lisanslı mühendislerce yapılması durumunda belediyesince onaylanması gerektiği belirtilmektedir.

Esasen, İmar Kanunu'nun yukarıda yer verilen hükümleri uyarınca, yapı ruhsatını vermeye yetkili olan belediye ya da valiliklere yapılan ruhsat müracaatlarında, röperli veya ebatlı krokinin de eklenmesi ve yapı kullanma izin belgesi düzenlenmeden önce, söz konusu yapının ruhsat ve eklerine uygun yapılıp yapılmadığı hususunun yine belediye ve valiliklerce tespit edilmesi gerektiği açık olup, bu başvurulara yönelik değerlendirme yapılırken, söz konusu belgelerin kontrolünün yapılmasının belediye ve valiliklerin imar mevzuatından kaynaklanan yetkilerinin bir parçası olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, lisanslı harita ve kadastro mühendisleri ve bürolarınca da düzenlenebilecek olan röperli krokilerin lisanslı ve serbest mühendislik büroları ayrımı yapılmaksızın yapı kullanım izin belgesini düzenleyecek idare tarafından onaylanması gerektiği açıktır.

Nitekim, 29/12/2017 tarih ve 2859177 sayılı, "Röperli Kroki" konulu Talimatın bazı ibarelerinin iptali istemiyle Dairemizin E:2018/517 sayılı esasına kayden açılan davada, Dairemizce 28/06/2018 tarihinde verilen yürütmenin durdurulması isteminin reddi yolundaki karara karşı davacı tarafından yapılan itiraz, Kurulun 19/12/2018 tarih ve YD İtiraz No:2018/605 sayılı kararı ile gerekçeli olarak reddedilmiştir. Anılan Kurul kararında da, röperli krokilerin, lisanslı ve serbest mühendislik büroları ayrımı yapılmaksızın yapı kullanım izin belgesini düzenleyecek idare tarafından onaylanmasına yönelik düzenlemede hukuka aykırı bir yön bulunmadığı belirtilmiştir.

Bu durumda, lisanslı mühendislerce hazırlanan röperli krokilerin belediyesince onaylanmasına gerek bulunmadığı yönünde düzenleme içeren dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.