Danıştay 10. Daire E.2019/10684 K.2023/5536

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Samsun ili, Tekkeköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazında ve üzerinde bulunan 1 ve 2 nolu bağımsız bölümlerinde Samsun-Çarşamba Devlet yolundaki farklı seviyeli kavşak köprülerinin ve bağlantı yollarının yapılması nedeniyle değer kaybı oluştuğu ileri sürülerek 1.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 353.298,42 TL) maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, Mahkemelerince gerçekleştirilen keşif neticesinde düzenlenen 25/06/2018 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazda %15 değer kaybı oluştuğu, dava tarihi itibarıyla 353.298,42 TL değer kaybı tutarının belirlendiği,

bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir nitelikte bulunduğu belirtilerek ve davacı tarafından verilen miktar artırım dilekçesi gözetilerek oluşan değer kaybının idarenin kusursuz sorumluluğu ilkesi uyarınca karşılanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüyle taşınmazın değer kaybına ilişkin olarak 353.298,42 TL'nin 1.000,00 TL'sine idareye başvuru tarihi olan 24/04/2017 tarihinden, 352.298,42 TL'sine miktar artırım dilekçesinin idareye tebliğ edildiği 07/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, idarelerinin hizmet kusuru bulunmadığı gibi kusursuz sorumluluklarını gerektirecek bir durumun da bulunmadığı, değer kaybı zararı belirlenirken arsa değerinin ve yapı değerinin ayrı ayrı hesaplanmasının hatalı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin 20/12/2013 tarihli toplantısında, Tekkeköy ilçesi Belediye sınırlarında Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı doğrultusunda, Samsun-Çarşamba Devlet Karayolu sınırları içerisinde farklı seviyeli kavşakların plana işlenmesine ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ... sayılı kararla oy çokluğuyla kabul edilmiştir.

Samsun ili, Tekkeköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ve üzerinde bulunan 1 ve 2 nolu bağımsız bölüm davacı tarafından 01/03/2016 tarihinde satın alma yoluyla edinilmiştir.

Samsun ili, Tekkeköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ve üzerinde bulunan 1 ve 2 nolu bağımsız bölümün maliki olan davacı tarafından, taşınmazının önüne farklı seviyeli kavşak köprüsü ve bağlantı yollarının yapıldığı, yapılan imalatlar nedeniyle taşınmazlarında oluştuğu ileri sürülen değer kaybı zararının tazmini istemiyle 24/04/2017 tarihinde idareye yatığı başvurunun davalı idarece zımnen reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un görev ve yetkiler başlıklı 4. maddesinin (a) bendinde "Otoyol, Devlet ve il yolları ağına giren karayolları güzergâhları ile bunların değişikliklerine ilişkin planları hazırlamak veya hazırlatmak" Karayolları Genel Müdürlüğü'nün görevleri arasında sayılmıştır.

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.

Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi sırasında bu hizmetten doğan nedenlerle kişilerin uğradığı zararların hizmetin sahibi idarece karşılanması esas olmakla birlikte, tazminata hükmedilirken, olayın meydana geliş şekline göre zarara uğrayan kişilerin de kusurlu olup olmadığının, dolayısıyla olayda müterafik kusur bulunup bulunmadığının da ortaya konulması gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazı davacının 01/03/2016 tarihinde yani katlı yolun imalat çalışmalarına ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği tarihi olan 20/12/2013 tarihinden sonraki bir tarihte edindiği, dolayısıyla davacının uyuşmazlık konusu taşınmazı mevcut katlı yol imalatını bilerek ve değerinden edindiği, edinim sonrasında bir değer kaybı ortaya çıkmadığı anlaşıldığından davacının taşınmazlarında değer kaybı oluştuğu ileri sürülerek maddi tazminat istemlerinin İdare Mahkemesince reddi yolunda hüküm kurulması gerekirken davanın kabulüne ilişkin kurulan hükümde isabet bulunmamaktadır.