Danıştay 10. Daire E.2019/10768 K.2023/4695

Dava konusu istem: Sol dizaltı ampute ve 3713 sayılı Kanun kapsamında vazife malulü olan davacı tarafından, sağlık kurulu raporu uyarınca almış olduğu aktif yüksek enerji depolayan nitro sporcu koşu protezi bedeli olan 99.876,00 TL'nin fatura tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; daha önce davanın kabulü yolundaki kararın Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 10/10/2018 tarih ve E:2018/1414, K:2018/6846 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak,

davacının almış olduğu aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezinin, davacının günlük yaşamı ve spor aktiviteleri için gerekli olup olmadığının Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği hükümlerine göre değerlendirmesi amacıyla Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi (Ankara) Gaziler Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edilmesi üzerine hazırlanan sağlık kurulu raporunda, her ne kadar "aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezinin günlük yaşam aktiviteleri için kullanılamayacağı, spor aktiviteleri (spor) amacıyla kullanılabileceği,

koşu ve diğer sportif amaçlı protezlerin tıbbi uygunluk komisyonunca tıbbi iyileştirici malzemeler kapsamına girmediği" belirtilmişse de, davacının kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini ve gündelik reflekslerini geliştirmek için normal bir insandan daha fazla spor yapmasının gerekli olduğu ve İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinden aldığı 12/12/2012 tarihli sağlık kurulu raporunda "hastanın bir adet nitro sporcu koşu protezi kullanması uygundur" görüşünün bulunduğu göz önüne alındığında, davacının almış olduğu nitro sporcu koşu protezinin davacı için ihtiyaç olduğu,

bu nedenle protez bedelinin tamamı olan 99.876,00 TL'nin davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 99.876,00 TL'nin idareye başvuru tarihi olan 08/05/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Gaziler Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen raporda, aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezinin günlük yaşam aktiviteleri için kullanılamayacağı, spor aktiviteleri amacıyla kullanılabileceği, koşu ve diğer sportif amaçlı protezlerin tıbbi iyileştirici malzemeler kapsamına girmediği yönünde değerlendirme yapıldığı, bu rapor dikkate alınmaksızın verilen kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından, davaya konu protezin davacı için ihtiyaç olduğu, bu hususun İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi raporuyla da sabit olduğu, mevzuata uygun şekilde alınan bu rapora dayanılarak karar verilmesinin hukuka uygun olduğu, gazilerin ihtiyaç duyduğu her türlü ortez/protezin herhangi bir kısıtlama olmaksızın karşılanmasının gerektiği, aksi uygulamanın insan haklarına aykırı olacağı, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, askerlik görevini yaparken yaralanarak sol bacağını diz altından kaybettiği ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında vazife malulü sayıldığı, İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen ... tarih ve ... sayılı sağlık kurulu raporunda, davacının nitro sporcu koşu protezi kullanmasının uygun olduğunun belirtildiği, sonrasında davacının söz konusu protezi 06/06/2013 tarihinde ...

Ortopedi isimli firmadan 99.876,00 TL bedel ile satın aldığı, fatura bedelinin ödenmesi istemiyle 08/05/2015 tarihinde yaptığı başvurunun davalı idarece ... tarih ve ... sayılı işlemle uygun görülmemesi ve söz konusu protez bedelinin davacıya ödenmemesi üzerine, fatura bedeli olan 99.876,00 TL'nin fatura tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanunun amacının, sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almak; bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş.

63. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde ise maddede sayılan sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedavileri için gerekli olabilecek kan ve kan ürünleri, kemik iliği, aşı, ilaç, ortez, protez, tıbbî araç ve gereç, kişi kullanımına mahsus tıbbî cihaz, tıbbî sarf, iyileştirici nitelikteki tıbbî sarf malzemelerinin sağlanması, takılması, garanti süresi sonrası bakımı, onarılması ve yenilenmesi hizmetleri, genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını;

iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri arasında sayılmıştır.

Anılan Kanun'un 'Sağlık hizmetlerinin sağlanma yöntemi ve sağlık giderlerinin ödenmesi' başlıklı 73. maddesinin davacının protezi temin ettiği tarihte yürürlükte bulunan 10. fıkrasında.

3713 sayılı Kanuna göre aylık bağlanmış maluller, 5434 sayılı Kanunun 56. maddesi veya 2330 sayılı Kanun'un 2. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (f) bentlerinde sayılanlardan 3713 sayılı Kanun kapsamına giren olaylar sebebiyle aylık bağlananlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına girmese dahi başkasının yardımı ve desteği olmaksızın yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak derecede malul olan vazife ve harp malullerinin sağlık kurulu raporuyla ihtiyaç duydukları her türlü ortez/protez ve diğer iyileştirici araç ve gereçler herhangi bir kısıtlama getirilmeksizin Kurumca karşılanacağı,

72. maddede belirtilen usullere göre bedelleri karşılanacak olan bu kapsamdaki ürünlerin garanti süresi içerisinde veya aynı amaca yönelik yeni ürün taleplerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara göre karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince daha önce davanın kabulü yolunda verilen karar, temyiz incelenmesi neticesinde Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 10/10/2018 tarih ve E:2018/1414, K:2018/6846 sayılı kararıyla, "5510 sayılı Kanun'un 73. maddesinde, 3713 sayılı Kanuna göre aylık bağlanmış malullerin sağlık kurulu raporuyla ihtiyaç duydukları her türlü protez bedelinin herhangi bir kısıtlama getirilmeksizin Kurumca karşılanacağının düzenlendiği,

buna göre, dava konusu olayda öncelikle davacının almış olduğu aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezinin davacının günlük yaşamı veya spor aktiviteleri için bir ihtiyaç olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması ve buna göre hüküm kurulması gerektiği, İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından davacıya verilen 12/12/2012 tarihli sağlık kurulu raporunda, davacının aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezini kullanmasının uygun olduğu kanaatine yer verilmiş ise de,

raporda söz konusu protezin davacının günlük yaşamı veya spor aktiviteleri için bir ihtiyaç olduğu konusunda gereklilik içeren herhangi bir kanaat bulunmadığı, ayrıca davacı tarafından yaralanmadan önce veya sonra koşu sporu ile ilgili herhangi bir aktiviteye katıldığı yönünde dosyaya bir delil de sunulmadığı,

Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin 3.1.2. maddesinin 17. fıkrasının 09/09/2017 tarihli ve 30175 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tebliğin 12. maddesi ile yeniden düzenlenen (b) bendi çerçevesinde, davacının almış olduğu aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezinin davacının günlük yaşamı veya spor aktiviteleri için bir ihtiyaç olup olmadığının,

Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gaziler Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesinde oluşturulan komisyondan/kuruldan davacının muayenesi de sağlanarak alınacak bilirkişi raporu ile açıklığa kavuşturulmasının ve buna göre uyuşmazlığın çözümlenmesinin mümkün olduğu,

bu itibarla, davacının almış olduğu aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezinin davacı için ihtiyaç olup olmadığının açıklığa kavuşturularak hüküm kurulması gerekirken, bu yönde bir araştırma yapılmadan davanın kabulüne ve protez bedelinin yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmediği" gerekçesiyle bozulmuştur.

İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak yeniden yapılan inceleme üzerine verilen ... tarih ve E:... sayılı ara kararıyla, davacının almış olduğu aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezinin, davacının günlük yaşamı veya spor aktiviteleri için bir ihtiyaç olup olmadığı hususunun saptanması amacıyla, Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi (Ankara) Gaziler Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesinden bilirkişi raporu alınmasına,

bu amaçla davacının anılan sağlık kurumuna sevkine karar verilmiş, davacının muayenesi de yapılarak hazırlanan ... tarih ve ... sayılı tıbbi uygunluk komisyon raporunda -özetle-, " ... yapılan fizik muayene ve ampute aktivite düzeyi ölçümünde aktivite düzeyinin K4 ile uyumlu olduğu, aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezinin, günlük yaşam veya spor aktiviteleri için bir ihtiyaç olup olmadığı konusunda, ilgili protezin yapı itibarıyla zemin destek yüzey alanının küçük olduğu,

yapısında ayak bilek eklemi içermemesi nedeniyle ayak bilek eklem hareketlerinden plantar fleksiyon, inversiyon, eversiyon ve torsiyon hareketlerine imkan vermediği, sadece dikey yüklenme ve enerji depolama özelliği olduğu, bu nedenlerle ayak bilek hareketlerinin farklı hızlarda ve farklı zemin yapılarında (rampa/engebeli arazi) yürüme, merdiven inip çıkma, ayağın eğimli zemine adaptasyonu, yürüme esnasında ani yön değiştirme gibi günlük yaşam aktivitelerini yapamayacağının değerlendirildiği, sonuç olarak,

aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezinin günlük yaşam aktiviteleri için kullanılamayacağı, spor aktiviteleri (koşu) amacıyla kullanılabileceği, ancak koşu ve diğer sportif amaçlı protezlerin tıbbi uygunluk komisyonunca değerlendirilen tıbbi iyileştirici malzemeler kapsamına girmediği" yönünde tespitlere yer verilmiştir.

Anılan rapora göre, davacının bedelinin ödenmesini talep ettiği aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezinin yalnızca koşu sporu yapanlar için fonksiyonel niteliği haiz olduğu, günlük aktivitelerde kullanılmasının mümkün olmadığı, bu haliyle yalnızca koşu sporu ile ilgilenen kişiler için bir ihtiyaç niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, anılan aktif enerji depolayan nitro sporcu koşu protezinin günlük yaşam aktiviteleri için kullanılamayacağı, koşu sporu ile ilgilenen kişiler için ihtiyaç olduğu, davacı tarafından yaralanmadan önce veya sonra koşu sporu ile ilgili herhangi bir aktiviteye katıldığı yönünde dosyaya delil de sunulmadığı göz önünde bulundurulduğunda, bu protezin davacı için bir ihtiyaç olmadığı, bu nedenle 5510 sayılı Kanun'un 73. maddesinde bedeli karşılanacak protez kapsamında bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu nedenle, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulü ile dava konusu protez bedelinin yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.