Danıştay 10. Daire E.2019/1219 K.2023/2393

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 25/02/2015 tarihinde iltihabi bağırsak hastalığı nedeniyle yatırıldığı.

Tıp Fakültesi Hastanesinde uygulanan tedavi sonrası temizlenmek ihtiyacı duyduğu, odasındaki duş başlığının bozuk olması ve sıcak su akmaması nedeniyle genel banyoda refakatçıları eşliğinde temizlendiği sırada, aniden kaynar su akması üzerine vücudunda yanıklar oluştuğu, yanığa ve bağırsak hastalığına yönelik tedavi yapılmadan taburcu edildiği, altı gün sonra başvurduğu Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde yanığın ciddi boyutta ve enfekte halde olduğu belirtilerek ameliyat edildiği, davalı idarenin hizmet kusuru nedeniyle gelişen yanıklar sonucunda uzunca süre yatağa bağımlı halde yaşamak zorunda kaldığı,

bağırsak hastalığına yönelik tedaviye de geç başlanabildiği ileri sürülerek uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık 5.000,00 TL maddi, 250.000,00 TL manevi tazminatın 27/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu olayla ilgili düzenlenen bilirkişi raporunda ilgili hekimlere ve davalı idare yönetimine kusur izafe edilmemekle birlikte 18/12/2017 tarihinde davacı tarafından alınan uzman görüşü, olay esnasındaki tanık beyanları ve dosya kapsamına göre, davacı hastanın kendi odası dışında başka yere yıkanmaya gitmesi ve güvenli bir şekilde yıkanamaması ve dolayısıyla bu esnada sıcak sudan zarar görmesinin organizasyon eksikliği olduğu, hastanenin gerekli tedbirleri almadığı,

hastanede oluşan böyle bir olay karşısında tutanağın 2 yıl sonra tutulmuş olduğu dikkate alındığında yapılan bu işlemlerde özensizlik bulunduğu, davalı idarenin hizmet kusuru nedeniyle zararı tazmin etmesi gerektiği gerekçesiyle davacının tazminat talebinin kısmen kabulü ile 269,22 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesince; dava konusu olay kapsamında sağlık hizmetinin tıp kurallarına uygun olduğuna dair düzenlenen bilirkişi raporu, refakatçi gözetiminde yaptırılan banyoda aşırı sıcak suyun akması sonucu meydana gelen yanıkların sunulan hizmetten kaynaklandığının tespit edilememesi ve sağlık hizmetinin gereği gibi sunulmadığını ortaya koyan başkaca somut bir bilgi belgenin dosyada yer almaması karşısında, tazminat talebine esas dava konusu olayda idarenin hizmet kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin reddi, davalı idarenin istinaf isteminin kısmen reddi, kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının,

maddi tazminatın kabulüne ilişkin kısmının kaldırılarak maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, olay kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğu, olayda hizmet kusurunun bulunduğu, hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğu, maddi tazminat isteminin reddinin ve yargılama giderlerine ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu; davalı idare tarafından, olayda hizmet kusuru bulunmadığından manevi tazminata hükmedilmemesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, 25/02/2015 tarihinde "karaciğeri bağırsağa bağlayan toplardamar tıkanıklığı ve buna bağlı geliştiği belirtilen bağırsaktaki aşırı iltihaplanma" nedeniyle … Tıp Fakültesi Hastanesi Genel Cerrahi servisinde tedavi amacıyla yatırılmış, tedavisi devam eden davacıya kan sulandırıcı iğne yapılması sonucunda kan kaybı yaşamıştır. Davacının duş alma ihtiyacı doğmuş, kendi odasında duş başlığının olmaması ve suyun soğuk akması nedeniyle hastane personelinin kendisine göstermiş olduğu genel banyoda duş alırken suyun kendiliğinden ve aniden aşırı kaynar şekilde akması nedeniyle bayılmış ve vücudunun alt bölgeleri yanmıştır.

Bunun üzerine davacı tarafından, yaşanan olayda ve sonrasındaki tedavilerde idarenin hizmet kusurunun bulunduğu iddiasıyla bakılan dava açılmıştır.

Olayla ilgili bilirkişiliğine başvurulan 24/11/2017 havale tarihli. Üniversitesi Tıp Fakültesi Uzman Kurul raporunda; "...Adli Tıp, Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi ve İç Hasatlıkları/Gastroenteroloji uzmanlarından bir konsey oluşturmak suretiyle rapor düzenlenmesi istenen,. Esas Nolu dava dosyası ve yukarıya kaydedilen tıbbi belgelerin incelenmesi ve adli tıbbi değerlendirmesi sonucuna göre. Hasta, …,.

Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Kliniğine 25/02/2015 tarihinde karın ağrısı ve ishal yakınması ile tetkik ve tedavi amacıyla yatırıldığı, kan ve radyolojik tetkiklerin istendiği, 26/02/2015 tarihinde hastaya kolonoskopi uygulandığı ve bu esnada biyopsi yapılarak örnekler alındığı, hasta serviste takibinin sorunsuz devam ettiği, 28/02/2015 tarihinde makattan kanamalarının olduğu, bir ünite eritrosit süspansiyonu ve donmuş taze plazma replasmanı yapıldığı, santral venöz kateter takıldığı,

aynı gün içerisinde vücudundaki kanı temizlemek amacıyla gittiği banyoda sıcak suya maruz kalarak sağ uyluk ön, iç yan ve arka kısmı, sağ alt bacak iç yüz ve sağ topuk bölgelerini kapsayan yanık oluştuğu, takip eden günlerde yoğun bakıma alındığı, genel durumu iyileşen hasta 02/03/2015 tarihinde servise alındığı, sağ bacağındaki yanıkların konsülte edildiği, yanık alanları üzerine bepanthen plus pomad tatbiki, patlayan bül olursa sadece bu bölgenin ıslak pansumanla kapatılması önerildiği, 03/03/2015 tarihinde genel durumu iyi olan hastada inflamatuar barsak hastalığı düşünüldüğü,

lagyl, cipro, salofalk kullanması ve patoloji sonucuyla birlikte gastroenteroloji polikliniğine gelmesi önerileri ile taburcu edildiği, Hasta,. Üniversitesi. Tıp Fakültesine 12/03/2015 tarihinde karın ağrısı ve bulantı yakınmaları ile başvurduğu, Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Kliniğinde uyluk arka yüzde ve ayak iç' yüzde bulunan yanıklara yara debrimanı ve deri grefti onarımı yapılarak, yaralarında sorunu kalmayan hasta 09/04/2015 tarihinde taburcu edididiği anlaşılmıştır..

Üniversitesi. Tıp Fakültesinde 25/01/2015 ve 03/02/2015 tarihleri arasında inflamatuar barsak hastalığı yönünde tetkik ve tedavisinin yapıldığı sırada, (a) sorumlu hemşire ve personelin ifadelerinde, hastanın duş alacağının öğrenilerek kliniğin genel banyosuna yönlendirildiği,

suyun sıcaklığını ayarladıktan sonra diğer hastalara bakmak üzere ayrıldıkları, beş dakika sonra çağrılmaları üzerine banyoya gittikleri, (b) Hasta refaketcilerinin ifadelerinde su ayarının yapıldıktan sonra hastanın bir dakika boyunca yıkandığı/yıkadıkları, bu sırada hastanın bayılması üzerine hastayı tutma telaşı ile suyu kapamadıkları, devam eden süre zarfında da sıcak suyun akmaya devam ederek hastanın sıcak suya maruz kaldığı, (c) Teknik ekip, personel ve hemşireler tarafından tutulan tutanakta, tesisatın incelendiği, suyun elektrikli termosifonla ısıtıldığı, buradan gelen sıcak suyun soğuk su ile karıştırılarak ılıklaştırıldığı,

ayrıca banyo için kullanılan suyun sıcak su ve kaloriferden gelmediği göz önüne alındığında; hemşire ve personelin iki refakatçi gözetiminde hastayı banyoya götürüp suyu ayarladıktan sonra hasta ve refakatçilerini banyoda bırakmasının kusur ve eksiklik olarak değerlendirilemeyeceği,. Üniversitesi ….

Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Kliniğinde 25/01/2015 ve 03/02/2015 tarihleri arasında inflamatuar barsak hastalığı yönünde yapılan tetkik ve tedavisinin tıp kurallarına uygun olduğu, hekimlere atfedilebilecek tıbbi hata bulunmadığı,. Üniversitesi. Tıp Fakültesinde 12/03/2015 ve 09/04/2015 tarihleri arasında yapılan tedavisinin tıp kurallarına uygun olduğu, hekimlere atfedilebilecek tıbbi hata bulunmadığı..." tespitine yer verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Genel anlamı ile tam yargı davaları, idarenin faaliyetlerinden ötürü, hakları doğrudan zarara uğrayanlar tarafından idare aleyhine açılan tazminat davaları olup, idarenin hukuki (mali/tazmin) sorumluluğunun yargı aracılığıyla belirlenip hüküm altına alınmasını sağlamaktadır.

İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmektedir. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.

İdarelerin kamu hizmetlerinin gereği gibi işlemesini sağlayacak organizasyonları yaparak, yeterli araç ve gereçle donatılmış bina, tesis ve araçlarda hizmetin özelliğine uygun olarak seçilen ve yetişmiş personelle hizmeti yürütme yükümlülüğünün bulunduğu tartışmasızdır.

Zarar gören kişinin hizmetten yararlanan durumunda olduğu ve hizmetin riskli bir nitelik taşıdığı sağlık hizmetinde, idarenin tazmin yükümlülüğünün doğması için; zararın, idarenin hizmet kusuru sonucu meydana gelmiş olması gerekmektedir.

Esasen, Anayasa'nın 56. maddesi de Devlete, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenlemek ve bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak onları denetleyerek yerine getirmek ile ilgili pozitif bir yükümlülük getirmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Manevi Tazminata İlişkin Kısmının İncelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, manevi tazminata ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Maddi Tazminata İlişkin Kısmının İncelenmesi:

Uyuşmazlıkta.

Bölge İdare Mahkemesince, dava konusu olay kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunda sağlık hizmetine yönelik olarak kusur atfedilmediği, refakatçi gözetiminde yaptırılan banyoda aşırı sıcak suyun akması sonucu meydana gelen yanıkların sunulan hizmetten kaynaklandığının tespit edilemediği, sağlık hizmetinin gereği gibi sunulmadığını ortaya koyan başkaca somut bir bilgi belgenin dosyada yer almadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmı kaldırılarak maddi tazminat isteminin reddine karar verilmişse de;

davalı idareye bağlı hastanede yatarak tedavi gören davacının kendi odası dışında başka bir yere yanında refakatçiler ve sağlık personeli ile birlikte yıkanmaya gitmesi ve genel banyo olarak kullanıldığı anlaşılan yerde sağlık personelinin yanından ayrılmasından sonra güvenli bir şekilde yıkanamaması ve yıkanırken bayılması sonucunda ivedi bir şekilde müdahale edilememesi sonucu kaynar sudan zarar görmesi davalı idare tarafından sunulan sağlık hizmetinin işleyişindeki eksiklikten kaynaklanmaktadır.

Bu nedenle, olayda davalı idarenin hizmet kusuru bulunmakta olup davacının maddi tazminat isteminin tazminat kalemleri ve hesabı yönünden değerlendirilmesi gerekirken Bölge İdare Mahkemesince olayda hizmet kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davacının maddi tazminat isteminin reddedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.