Danıştay 10. Daire E.2019/3639 K.2023/3650

Dava konusu istem: Gümrük müşaviri olarak görev yapan davacı tarafından; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 1. fıkrasının 2. bendinin (b) alt bendi ve aynı fıkranın 3. bendi uyarınca kınama cezası ile cezalandırılmasına ilişkin bila tarihli, ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; her türlü gümrük işlemini takip ederek sonuçlandırma yetkisine sahip olan gümrük müşavirlerinin beyan ettikleri belgelerde azami dikkat göstermekle yükümlü olduğu, bu yükümlülüğünü yerine getirmediği açık olan davacının mesleğinin icrasında kusurlu davranması nedeniyle kınama cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR_DÜZELTME

TALEP_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından.

Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'nce tescilli ... sayı ve tarihli serbest dolaşıma giriş beyannamesinin, ithalatçı firma tarafından çalışmakta olduğu gümrük müşavirlik şirketine tevdi edilen belgelere uygun ve doğru olarak düzenlendiği ve mezkur beyannamenin ... nolu hanesinin kendisi tarafından imzalandığı, eşyaların Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunun (GTİP) ithalatçı firmaca sunulan satış faturasına göre belirlendiği, disipline konu eylemle ilgili hakkında açılan ceza davasında beraatine karar verildiği,

olay tarihinde aynı gümrük müşavirliği firmasında çalışan ve aynı eşya ile ilgili üçüncü serbest dolaşıma giriş beyannamesini imzalayan gümrük müşaviri T.Y. hakkında disiplin cezasının uygulanmadığı ve aynı olay nedeniyle kendisinin kınama cezası ile cezalandırılmasının sebebinin anlaşılamadığı, bu hususun eşitlik ilkesine aykırı olduğu, gümrük müşavirinin görevinin belgelerin doğruluğunu değil, uygunluğunu denetlemek olduğu ileri sürülerek Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 26/04/2023 tarihli ara kararı cevabının geldiği görülerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 26/04/2018 tarih ve E:2015/9871, K:2018/4288 sayılı kararı kaldırılarak davacının temyiz istemi yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

21/07/2010 tarihinde başlayan geçici damping soruşturmasını müteakip 31/12/2010 tarihinde kesin olarak dampinge karşı Çin devleti menşeli "cam elyafı takviye malzemeleri" ithalatına önlem uygulanmıştır.

Davacının gümrük müşavirliğini yaptığı ... Kimyasal Maddeler Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.'nce, anılan malzemenin menşe ve tarifesi saptırılmak suretiyle ithal edildiği iddiasıyla yürütülen soruşturmada, ithalatçı firma adına Ambarlı Gümrük Müdürlüğünce tescilli ... ve ... sayı ve tarihli serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında, Çin'de yerleşik olan "...." adlı firma tarafından gerçekleştirilen "cam elyafı takviye malzemeleri" ithalatının, emsal olarak kullanılan ... sayı ve tarihli beyanname eki ...sayı ve tarihli tahlil raporundaki analiz sonuçlarının hatalı değerlendirilmesine bağlı olarak, mezkur beyanname kapsamı olan eşyaların dampinge karşı önlem uygulanan ... yerine ...

Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonundan (GTİP) beyan ve tespit edilmek suretiyle damping vergisi ödenmeden gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.

... tarihli ve ... sayılı teklif raporuna göre, söz konusu ithalatta emsal olarak kullanılan ... sayı ve tarihli beyanname eki faturanın 1. kalemini oluşturan "e glass chopped strand" tanımlı eşyanın ... GTİP'de; 2. kalemini oluşturan "e glass wowen roving" tanımlı eşyanın ... GTİP'de beyan edildiği, ancak emsal olarak kullanılan ...sayı ve tarihli beyanname eki ...sayı ve tarihli tahlil raporunda ise, analiz neticesinde 1 nolu eşya numunesinin ... GTİP'de; 2 nolu eşya numunesinin ise ... GTİP'de bulunduğu saptanmıştır.

Sonuç olarak,... sayı ve tarihli beyanname eki...sayı ve tarihli tahlil raporunda yer alan analiz sonuçlarına göre eşya faturasının 1. kalemini oluşturan eşyanın ... GTİP'de; 2. kalemini oluşturan eşyanın ... GTİP'de tarifelendirilmesi gerekirken bu hususa dikkat edilmediğinin, beyanname kapsamı eşyaların tarife tespitinde hata yapıldığının tespit edilmesi sonucu ithalatların damping vergisi ödenmeden gerçekleşmesine sebebiyet veren davacının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 1. fıkrasının 2. bendinin (b) alt bendi ve aynı fıkranın 3. bendi uyarınca kınama cezası ile cezalandırılması üzerine anılan kınama cezasının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 41. maddesinde, "Talep üzerine, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasından önce, gümrüğe sunulan eşyanın incelenmesi veya bundan numune alınması yönünden ilgili ve yetkili kişilere izin verilebilir." kuralına. 181. maddesinin 2. fıkrasında, "İthalatta gümrük yükümlülüğünde yükümlü, beyan sahibidir. Dolaylı temsil durumunda, hesabına gümrük beyanında bulunulan kişi de yükümlüdür.

Dolaylı temsilde, temsilcinin yükümlülüğü, beyanda kullanılan verilerin yanlış olduğunu bildiği veya mesleği icabı ve mutat olarak bilmesi gerektiği durumlarla sınırlıdır..." kuralına.

225. maddesinde, "Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyetler, 5 inci madde hükümleri çerçevesinde, sahipleri ile bunların adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilir ve sonuçlandırılır." kuralına yer verilmiş;

aynı Kanun'un Geçici 6. maddesinin 1. fıkrasının 2. bendinde, "Gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı mesleğinin vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla, görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan ya da görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları hakkında, gümrük müşavirliği hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi amacıyla, durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre aşağıda tanımlanan disiplin cezaları verilir.

a) Uyarma: Meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.

b) Kınama: Meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir.

c) Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma: Mesleki sıfatı saklı kalmak şartıyla altı aydan az, bir yıldan çok olmamak üzere mesleki faaliyetten alıkoymadır.

d) Meslekten çıkarma: Meslek mensubunun izin belgesinin geri alınarak bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir." kuralı; 3. bendinde, "Mesleki kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla, görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları hakkında, ilk defasında uyarma, tekrarında ise kınama cezası uygulanır.

Görevini bağımsızlık tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan veya kusurlu olarak yapan ya da bu Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunan meslek mensupları için geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.

Sahte belgelere dayanılarak yanlış beyanda bulunulduğunun, ancak bu durumun gümrük müşavirinin bilgisi dışında olduğunun, bununla birlikte, bir araştırma sonucunda gerçek durumun öğrenilebileceğinin Gümrük Müsteşarlığı merkez denetim elemanlarınca rapora bağlandığı durumlarda, ilgili gümrük müşavirine ilk defasında kınama cezası verilir. Bu hususun tekerrür etmesi halinde geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır." kuralları yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, soruşturma raporunda da ortaya konulduğu üzere davacının gümrük müşavirliğini yaptığı ... Kimyasal Maddeler Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. adına Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'nce tescilli... ve ... sayı ve tarihli serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında "cam elyafı takviye malzemeleri" ithalatında emsal olarak kullanılan ... sayı ve tarihli beyanname eki...sayı ve tarihli tahlil raporunda yer alan analiz sonuçlarına göre eşya faturasının 1. kalemini oluşturan eşyanın ... GTİP'de. 2. kalemini oluşturan eşyanın ...

GTİP'de tarifelendirilmesi gerekirken bu hususa dikkat edilmediğinin, beyanname kapsamı eşyaların tarife tespitinde hata yapıldığının tespit edilmesi sonucu ithalatların damping vergisi ödenmeden gerçekleşmesine sebebiyet veren gümrük müşaviri davacının mesleki kurallara aykırı ve görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunduğundan bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun geçici 6. maddesi uyarınca disiplin cezası ile cezalandırılması gerektiği açıktır.

Dava konusu işleme bakıldığında, davacının Geçici 6. maddenin 1. fıkrasının 3. bendinde yer alan "Mesleki kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla, görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları hakkında, ilk defasında uyarma, tekrarında ise kınama cezası uygulanır." hükmü uyarınca kınama cezası ile cezalandırıldığı görülmüştür.

Dairemizin 26/04/2023 tarihli ara kararıyla davalı idareden, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 1. fıkrasının 3. bendi uyarınca tekerrür hükümleri uygulanarak davacıya kınama cezası verildiği anlaşıldığından, tekerrüre esas oluşturan disiplin cezasına/cezalarına ilişkin işlem(ler)in ve dayanağı soruşturma raporunun/raporlarının onaylı ve okunaklı örneklerinin sunulmasının istenilmesine karar verilmiş, davalı idarece dava dosyasına sunulan cevabi yazısında, dava konusu kınama cezasından önce davacı adına verilmiş herhangi bir disiplin cezasına rastlanılmadığı belirtilmiştir.

Bu durumda, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 1. fıkrasının 3. bendi uyarınca daha önce verilmiş bir disiplin cezası bulunmadığı anlaşılan davacıya "uyarma" cezası verilmesi gerekirken, doğrudan "kınama" cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan, davalı idare tarafından ara kararına cevap dilekçesinde, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun sadece geçici 6. maddesinin 1. fıkrasının 3. bendinde, sahte belgelere dayanılarak yanlış beyanda bulunulması halinde ilk defasında kınama cezası verileceğinin düzenlendiği, diğer durumlarda öncelikle kınama cezası verileceğine ilişkin bir hükme yer verilmediği, Merkez Disiplin Kurulunca olayın niteliğine ve kusurun ağırlığına göre değerlendirme yapıldığı,

Kanun'un geçici 6. maddesinin 1. fıkrasının 4. bendinde ise disiplin kurullarının bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezasının uygulanmasına karar verebileceğinin öngörüldüğü ifade edilmiş ise de; somut olayda davacının sorumluluğunun bulunduğu serbest dolaşıma giriş beyannameleri düzenlenirken beyannameye konu "cam elyafı takviye malzemeleri" ithalatında anılan eşyanın Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunda (GTİP) hataya düşüldüğü, başka bir anlatımla beyanname kapsamı eşyaların tarife tespitinde hata yapıldığı görüldüğünden sahte belgelere dayanılarak yanlış beyanda bulunulması halinin olayda gerçekleşmediği,

kaldı ki sahte belgelere dayanılarak yanlış beyanda bulunulduğunun, ancak bu durumun gümrük müşavirinin bilgisi dışında olduğunun, bununla birlikte, bir araştırma sonucunda gerçek durumun öğrenilebileceğinin Gümrük Müsteşarlığı merkez denetim elemanlarınca rapora bağlandığı durumlarda, ilgili gümrük müşavirine ilk defasında kınama cezası verileceğini öngörülmesi karşısında,

soruşturma raporunda bu husus tespit edilmek suretiyle rapora bağlanmadığı gibi olayın niteliği ve kusurun ağırlığına göre davacıya bir derece ağır ceza verilmesini gerektiren bir değerlendirmeye de yer verilmediği görüldüğünden davalı idarenin bu iddiaları yerinde görülmemiştir.