Danıştay 10. Daire E.2019/4715 K.2021/3542

Dava konusu istem: Davacı tarafından, asıl ve ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin Kanunda belirtilen sürede Kuruma verilmediğinden bahisle 30.671,40 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile ibraz edilen defter ve belgeler ile ücret bordrolarının 5510 sayılı Kanun'un 102/e- 4 ve 5. bentlerine uygun olarak düzenlenmediğinden bahisle 8.578,60 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin .... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

30.671,40 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem bakımından: dosyada mevcut evrakta yapılan incelemede ücret bordrosundaki brüt maaş ile SGK'ya bildirimi yapılan sigorta primine esas kazanç arasında farklar olduğu, ücret bordrosunda özel kesinti yapıldığı, yapılan kesintinin nedeni hususunda Kuruma belge sunulmadığı, kesinti yapılan dönemlerde brüt ücretten kesintiler düşüldükten sonra sigorta primine esas kazanç bildiriminde bulunulduğu, buna karşın özel kesintiler kadar işçilik giderinin yasal defterlere eksik işlendiği,

dolayısıyla bu dönemler için bu aylara ait fark prim kadar aylık prim ve hizmet belgesinin yasal süresinde verilmediği, toplam 18 ay kesinti nedeniyle eksik bildirimde bulunulduğu, örneğin Eylül 2011 ayı için brüt ücret 1.300,00 TL iken bunun hizmet listesi belgesinde 1.282,67 TL olarak gösterildiği, bunun kurum açısından eksik prim tahsilatı anlamına geldiği, bu bakımdan prime esas kazanç tutarının brüt ücret olması gerektiği, öte yandan yapılan özel kesintilerin davacının işe devamsızlığının saat karşılığı olan tutarı olup bu nedenle ücretten düşüldüğünün belirtildiği,

dolayısıyla bu dönemler için bu aylara ait fark prim kadar aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmemesinden dolayı dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı.

8.578,60 TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ... sayılı işlem bakımından ise ücret bordrosunda özel kesinti yapılarak bu miktarlar kadar aylık prim ve hizmet belgesinin yasal süresinde verilmeyen 2010/09-11, 2011/01-02-04-05-06-07-09-10-11, 2012/01-02-03-04-06, 2013/01-02 dönemleri için gerçek işçilik giderlerinin yasal defterlere işlenmediği,

bu bakımdan 5510 sayılı Yasa'nın 102/e-4 maddesinde yazan durumun gerçekleştiği, öte yandan 2008/10,11,12 aylarına ait ücret bordrolarının 5510 sayılı Yasa'nın 102/e-5 maddesinde yazan usule uygun olmayarak ücret bordrolarında iş yeri sicil numarası olmadığı ve işçi tarafından imzasız olduğunun anlaşıldığı ve bu kısma ilişkin cezada da hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, para cezalarına sebep gösterilen hizmet belgelerinin kanunda belirtilen süreden sonra verilmesinin söz konusu olmadığı, defter ve belgelerin 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin (4) numaralı alt bendine uygun olarak düzenlendiği, prime esas kazanç farkının çalışanın işe devamsızlık nedeniyle brüt ücretinden düşen tutarlar olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen reddi, kısmen kabulünün gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 07/03/2019 tarih ve 2019/24 sayılı kararıyla Danıştay Onbeşinci Dairesinin kapatılması üzerine Danıştay Onuncu Dairesine gönderilen dava dosyasında, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, şikayet üzerine işyeri kayıtlarının denetimi sonucunda Sosyal Güvenlik Kurumu denetmeni tarafından düzenlenen 26/02/2014 tarihli Durum Tespit Raporunda belirtilen, ücret bordrosundaki brüt maaş ile bildirimi yapılan sigorta primine esas kazanç arasında farklar bulunduğu, bordroda özel kesintilerin olduğu, brüt ücretten kesintiler düşüldükten sonra sigorta primine esas kazanç bildiriminde bulunulduğu,

özel kesintiler kadar işçilik giderinin yasal defterlere eksik işlendiği tespitlerine dayanılarak asıl ve ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin Kanunda belirtilen sürede verilmediğinden bahisle 30.671,40 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve .... sayılı işlem ile ibraz edilen defter ve belgeler ile ücret bordrolarının 5510 sayılı Kanun'un 102/e-4, 5 bentlerine uygun olarak düzenlenmediğinden bahisle ...

TL idari para cezası verilmesine ilişkin .... tarih ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 102. maddesinin 1. fıkrasının (c-4) bendinde, "86 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesi gereken belgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usûlde vermeyenler ya da Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler veya belirlenen süre içinde vermeyenlere her bir fiil için;

belgenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden, hizmetleri veya kazançları Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, belgenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı,

işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır." hükmüne;

"e" bendinin 4. alt bendinde, "Tutmakla yükümlü bulunulan defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle verilmesi gereken ceza tutarını aşmamak kaydıyla; defter ve belgelerin tümünü verilen süre içinde ibraz etmekle birlikte; kanunî tasdik süresi geçtikten sonra tasdik ettirilmiş olan defterlerin tasdik tarihinden önceki kısmı, işçilikle ilgili giderlerin işlenmemiş olduğu tespit edilen defterler, sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançların kesin olarak tespitine imkân vermeyecek şekilde usûlsüz veya noksan tutulmuş defterler,

herhangi bir ay için sigorta primleri hesabına esas tutulması gereken kazançların ve kazançlarla ilgili ödemelerin (sigorta primine esas kazancın ödemeye bağlı olduğu durumlar dahil) o ayın dahil bulunduğu hesap dönemine ait defterlere işlenmemiş olması halinde, o aya ait defter kayıtları geçerli sayılmaz ve bu geçersizlik hallerinin gerçekleştiği her bir takvim ayı için, aylık asgari ücretin yarısı tutarında; kullanılmaya başlanmadan önce tasdik ettirilmesi zorunlu olduğu halde tasdiksiz tutulmuş olan defterler geçerli sayılmaz ve tutmakla yükümlü bulunulan defter türü dikkate alınarak bu bendin (1) ve (2) numaralı alt bentlerine göre.

Vergi Usûl Kanunu gereğince bilanço esasına göre defter tutulması gerekirken işletme hesabı esasına göre tutulmuş defterler geçerli sayılmaz ve bu bendin (1) numaralı alt bendine göre, ..."

"e" bendinin 5. alt bendinde; "İşverenler tarafından ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunda; işyerinin sicil numarası, bordronun ilişkin olduğu ay, sigortalının adı, soyadı, sigortalının sosyal güvenlik sicil numarası, ücret ödenen gün sayısı, sigortalının ücreti, ödenen ücret tutarı ve ücretin alındığına dair sigortalının imzasının bulunması zorunludur. Belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen (imza şartı yönünden makbuz mukabilinde veya banka kanalıyla yapılan ödemeler hariç) ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz ve her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için aylık asgari ücretin yarısı tutarında," .. idari para cezası uygulanır, hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A- Mahkeme Kararının, Dava Konusu Aylık Prim ve Hizmet Belgelerine İlişkin ... Tarih ve ... Sayılı, ... TL İdari Para Cezası Uygulanmasına Dair İşlem Yönünden İncelenmesi:

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararının, 07/08/2014 tarih ve 3943884 sayılı, 30.671,40 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemin iptali istemi yönünden davanın reddine dair kısmı usul ve hukuka uygun olup, bu kısma ilişkin olarak davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B- Mahkeme Kararının, Dava Konusu 07/08/2014 Tarih ve 3943892 Sayılı, 8.578,60 TL İdari Para Cezası Uygulanmasına Dair İşlem Yönünden İncelenmesi:

Dosyanın incelenmesinden, İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün, 26/02/2014 tarih ve 28 numaralı Durum Tespit Raporu'nda, ... isimli işçi ile ilgili olarak, 2010/09,11 - 2011/01, 02, 04, 05, 06, 07, 09, 10, 11 - 2012/01, 02, 03, 04, 06 ve 2013/01, 02 aylarına ait işçilik giderlerinin yasal defterlere işlenmediği, ücret bordrolarında iş yeri sicil numarası ve sigortalı imzasının bulunmadığının tespit edildiği, bu nedenle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 1. fıkrasının (e-4) ve (e-5) bendlerine istinaden idari para cezası verildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, davacı şirkete ait işyerinde çalıştığı tespit edilen ... isimli işçinin, işçilik giderlerine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde Kuruma verilmemesi nedeniyle davacıya idari para cezası tahakkuk ettirilmiş olup, davalı idareye bildirilmeyen işçilik giderlerinin yasal defterlere işlenmesinin de mümkün olamayacağı dikkate alındığında, işçilik giderlerinin yasal defterlere işlenmemesi ile ücret bordrolarında iş yeri sicil numarası ve sigortalı imzasının bulunmaması nedeniyle aynı dönemlere ilişkin ikinci kez idari para cezası uygulanmasında hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali gerekirken, bu işlem yönünden davayı reddeden İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.