Danıştay 10. Daire E.2019/5199 K.2023/2575

Dava konusu istem: Hakkari ili, Şemdinli ilçesi … köyü, … mezrasında ikamet etmekte iken, yaşanan terör olayları nedeniyle köyünden göç etmek zorunda kaldığını iddia eden davacı tarafından, mal varlığına ulaşamamaktan kaynaklanan zararlarının karşılanması istemiyle 5233 sayılı Kanun kapsamında yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Hakkari Valiliği 4 No'lu Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 16/05/2018 tarih ve E:2015/404, K:2018/4904 sayılı bozma kararına uyularak, davacının göç ettiği Kayalar köyü, ... mezrasının idarece veya güvenlik kaygısıyla vatandaşlar tarafından kendiliğinden boşaltılmadığından davacının uğradığını ileri sürdüğü zararın 5233 sayılı Kanun kapsamında idarece karşılanmasına hukuki olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare vekili tarafından, dosyaya savunma dilekçesi sunulmamış ise de İdare Mahkemesinin ara kararına cevap verilmek ve dava konusu işlemin iptali yolundaki kararın temyiz edilmesi suretiyle müvekkili olan davalı idareye hukuki yardımda bulunulduğu, bu nedenle lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kararın vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Hakkari ili, Şemdinli ilçesi … köyü, Erdemli mezrasında ikamet etmekte iken, yaşanan terör olayları nedeniyle köyünden göç etmek zorunda kaldığını iddia eden davacı tarafından, mal varlığına ulaşamamaktan kaynaklanan zararlarının karşılanması istemiyle 5233 sayılı Kanun kapsamında yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Hakkari Valiliği 4 No'lu Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

1136 sayılı Avukatlık Kanunu`nun 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği; 168. maddesinin son fıkrasında, avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı; 171. maddesinin birinci fıkrasında, avukatın üzerine aldığı işi sonuna kadar takip edeceği hükümlerine yer verilmiştir.

Temyiz istemine konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi`nin 2. maddesinin 1. fıkrasında, bu Tarifede yazılı avukatlık ücretinin, kesin hüküm elde edilinceye kadar olan dava, iş ve işlemlerin karşılığı olduğu.

3. maddesinin 1. fıkrasında, yargı yerlerince avukata ait olmak üzere karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin, Tarifede yazılı miktardan az ve üç katından çok olamayacağı, bu ücretin belirlenmesinde, avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresinin göz önünde tutulacağı. 5. maddesinin 1. fıkrasında, hangi aşamada olursa olsun, dava ve icra takibini kabul eden avukatın, Tarife hükümleri ile belirlenen ücretin tamamına hak kazanacağı.

21. maddesinde, avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan Tarifenin esas alınacağı kuralları yer almıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu`nun 31. maddesinin yargılama giderleri konusunda yollama yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu`nun 323. maddesinde, avukatlık ücretinin yargılama giderlerine dahil olduğu; 326. maddesinde ise, avukatlık ücretinin de aralarında bulunduğu yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, dava sonunda hüküm verilene kadar hangi aşamada olursa olsun davayı takip edip hukuki yardımda bulunan avukatın, asgari ücret tarifesinde yazılı miktardan az ve üç katından çok olmamak üzere, bu hukuki yardımda bulunurken sarf ettiği emeği ve çabası da göz önünde bulundurularak belirlenecek avukatlık ücretine hak kazandığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, re`sen araştırma ilkesinin geçerli olduğu idari yargıda, davalı idarece savunmanın süresinde verilmemiş olması, dosyanın tekemmül ederek karara bağlanması ve sadece süresinde verilecek savunma dilekçeleriyle talep edilebilecek hakların karşılanması açılarından önem arz etmekte olup; devam eden yargılama sırasında, süresinden sonra da olsa verdiği savunma dilekçesiyle yargılamaya katkıda bulunan ve vekil sıfatıyla davalı idareyi temsil eden, bu suretle de hukuki yardımda bulunan avukatın, davalı idare lehine sonuçlanan davada avukatlık ücretinden mahrum edilmesinin hukuki bir dayanağı da bulunmamaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; davalı idare vekilinin 18/06/2014 tarihli dilekçe ile, İdare Mahkemesinin 22/04/2014 tarihli ara kararına cevap verdiği, yine İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…; K:… sayılı dava konusu işlemin iptali yolundaki kararının davalı idare vekilince temyiz edildiği ve anılan kararın Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 16/05/2018 tarih ve E:2015/404, K:2018/4904 sayılı kararı ile bozulduğu, akabinde davanın Mahkemece esas yönden incelemesi yapılarak karara bağlandığı görülmektedir.

Buna göre, Mahkemece, davalı vekili tarafından ara karara cevap verildiği ve davanın önceki aşamasında Mahkemelerince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararın temyiz edildiği dikkate alınarak; davalı vekili tarafından müvekkili olan idareye hukuki yardım sunulduğu anlaşıldığından, davanın karara bağlandığı tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, İdare Mahkemesi kararının, davalı idare vekilinin savunma dilekçesi vermediği belirtilerek vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.