Danıştay 10. Daire E.2019/8468 K.2023/1589

Davacının iddiaları

Davacı tarafından, dava konusu Tebliğin 4. maddesinin son cümlesinin Anayasa'da öngörülen "hukuki güvenlik" ve "belirlilik" ilkelerine aykırı olduğu, kendileri gibi ithalat yapan şirketlerin Tebliğin 4. maddesindeki son cümle nedeniyle ithalatlarının fiilen engellendiği, Tebliğ ile İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince tamamlanabilmesi mümkün olmayan ek belgelerin talep edildiği, takdir yetkisinin kullanımında hukukun dışına çıkıldığı, Ticaret Bakanlığınca ithalat için gerekli belgelerin neler olduğunun açıkça belirtilmediği,

gerekli belgelerin İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği tarafından kendi internet sitesinde yayımlandığı, İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin bu konuda yetkisinin bulunmadığı, internet sitesinde duyurulan evrakların ibraz edilmesine rağmen eksik görülerek başvuruların reddedildiği, keyfi uygulamanın sebebinin, ithalat ve ihracat dengesini rakamlar bazında oturtabilmek olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı Bakanlık tarafından, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 445. maddesinde, İthalat Genel Müdürlüğünün görev ve yetkilerinin tespit edildiği, 2004/7304 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Karar'ın 3. maddesi uyarınca Bakanlığın, gözetim uygulamasının usul ve esaslarını belirlemeye, yürürlükteki gözetim önlemlerini değiştirmeye ve kaldırmaya yetkili olduğu,

İthalatta Gözetim Uygulanması Yönetmeliğinin 3. maddesi uyarınca, gözetim uygulamasına ilişkin usul ve esaslar ile başvuru sahiplerinden alınacak taahhütnamelerin tebliğlerle belirleneceği, dava konusu Tebliğ kapsamında yer alan tekstil, konfeksiyon ve deri ürünleri ithalatının kayda alınmak suretiyle ileriye yönelik olarak gözetime tabi tutulduğu, uygulamanın temel amacının, düşük kıymet beyanı yoluyla veya menşe yanıltması yoluyla uygulanan vergi ve önlemlerden kaçınılmasının engellenmesi ve ithalatın yakından takip edilmesi olduğu,

nitekim mevzuat kapsamında ticaret politikası savunma araçlarının etkisiz kılınmasına ilişkin girişimleri araştırmak, tespit etmek ve gerekli tedbirleri almak, ithalatla ilgili gelişmeleri takip etmek, ithalatla ilgili politikaları izlemek, ithalatın her aşamasında gerekli görülecek incelemeleri ve denetimleri yapmak, yaptırmak, önlemleri almak ve bu hususlarla ilgili düzenlemeler yapmak, ithalatla ilgili izinleri ve belgeleri vermek hususlarının İthalat Genel Müdürlüğünün temel yetki ve görevleri arasında olduğu, riskli görülen ithalattan talep edilecek bilgi ve belgelerin Bakanlıkça belirlendiği,

uygulamaya ilişkin duyurunun Bakanlığın talimatı ile Tebliğle yetkilendirilmiş olan İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği tarafından yapıldığı, istenilecek bilgi ve belgelerin ithalatçı firmaların kayda alma sisteminde kayıtlı e-posta adreslerine gönderildiği, anılan belgelerin hazırlanması durumunda kayıt belgesinin düzenlendiği, Tebliğin 5. maddesinde, bilgi ve belgelerde tutarsızlık bulunduğunun tespiti halinde veya ciddi şüphe durumunda, söz konusu hususlar açıklığa kavuşturuluncaya kadar kayıt belgesinin düzenlenmeyeceğinin kurala bağlandığı,

Tebliğ hükmünün amacının, kayıt belgesi kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerin doğruluğunun teyit edilmesi olduğu, mevzuat hükümleri ve Ticaret Bakanlığının yetkisi dahilinde düzenlemenin yapıldığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

2019/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ, 31/12/2018 tarih ve 30642 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Davacı tarafından, adı geçen Tebliğ'in 4. maddesinde yer alan "Gerekli görülmesi halinde ek bilgi ve belge talep edilebilir." şeklindeki son cümlenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. 25/12/2020 tarih ve 31345 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2020/9)'in 8. maddesiyle, 31/12/2018 tarih ve 30642 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan dava konusu 2019/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

Dava konusu Tebliğ, 25/12/2020 tarih ve 31345 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2020/9)'in 8. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu durumda; dava konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmış olması karşısında, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine hukuki olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, davalı idarenin savunma dilekçesinin davacıya 23/03/2020 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine davacı tarafından savunmaya cevap dilekçesinde duruşma yapılması talebinde bulunulmuş ise de; söz konusu dilekçenin en son 22/04/2020 tarihine kadar verilmesi gerekmekte iken 29/04/2020 tarihinde Danıştay kayıtlarına girdiği, bu haliyle duruşma isteminin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca süresinde olmadığı anlaşılmaktadır.

Kaldı ki, dava konusu Tebliğin yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle işin esasına geçilerek karar verilmesine olanak bulunmadığından, yargılamanın makul süre içinde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını kapsayan Anayasa hükümleri ile usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak duruşma yapılmasına gerek görülmemektedir. Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 23/11/2020 tarih ve E:2019/2658, K:2020/2485 sayılı kararı da bu yöndedir.