Danıştay 10. Daire E.2019/9421 K.2023/1399

Dava konusu istem: Ankara ili, Etimesgut ilçesi, Türkkonut İlköğretim Okulunda öğretmen olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, Etimesgut İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ile … Bankası arasında imzalanan Maaş Ödeme Protokolü'nün "Uygulamaya İlişkin Hükümler ve Yükümlülükler" başlıklı bölümünün 10. maddesinde yer alan "Kurum personeli'nin maaşından %50 indirimli hesap işletim ücreti tahsil edilecek" ibaresinin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, mevcut Maaş Ödeme Protokolü'nün sona ermesinden sonra Etimesgut Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yeni protokol imzalanması için mevzuata uygun olarak gerekli çalışmalar başlatılarak ihale sürecine girildiği, en uygun teklifi elde etmek için ihalenin iki kez iptal edildiği, üçüncü ihalede ise maaş ödeme gününün yaklaşması nedeniyle oluşan süre darlığı da dikkate alınarak en uygun teklifi veren.

Bankası Etimesgut Şubesinin teklifinin kabul edildiği, protokolün 10. maddesinde yer alan "Kurum personeli'nin maaşından % 50 indirimli hesap işletim ücreti tahsil edilecek" ibaresinin de taraflar arasındaki anlaşmanın bir parçası olduğu,

her ne kadar tüketicinin korunması hakkındaki mevzuatta banka ve diğer ticari kuruluşlarca tüketiciye dayatılan genel işlem şartları karşısında tüketiciyi koruyan düzenlemelere yer verilse de, ihale mevzuatı kapsamında ihale gerçekleştiren, ihale şartnamesi ile sözleşmenin çerçevesini tek yanlı olarak belirleme yetkisi olan, sözleşmenin karşı tarafına göre üstün yetkilere sahip olan idarenin tek yanlı bir dayatmaya maruz kalamayacağı,

davalı idare bünyesinde maaş alan personelin mevzuat gereği doğrudan karşı tarafla muhatap olma imkanı olmamakla birlikte davalı idarenin de gerek sözleşme öncesi dönemde ve gerek sözleşmenin sağlandığı dönemde kullanıcıların menfaatine en uygun teklifi arayarak dava konusu protokolün tesis olunduğu sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince, dava konusu hesap işletim ücreti tahsiline ilişkin işleme dayanak olan 03/10/2014 tarih ve 29138 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin bir kısım maddelerinin iptali istemiyle.

Derneği tarafından açılan E:… sayılı esas numarasına kayıtlı davada yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı tarafından yapılan itirazın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/11/2015 tarih ve Y.D. İtiraz No:2015/1215 sayılı kararı ile kısmen kabul edilerek, davaya konu Yönetmeliğin 13. maddesinin 1. fıkrası ve Ek-1 listesinde bulunan "2.1.

Hesap İşletim Ücreti" yönünden yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği ve yine (Kapatılan) Onbeşinci Dairenin 06/02/2018 tarih ve E:2014/9570.

K:2018/1194 sayılı kararı ile de Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 13. maddesinin 1. fıkrası ve Ek-1 listesinde bulunan "2.1 Hesap İşletim Ücreti"ne yönelik kısmının iptaline karar verildiği anlaşıldığından, İdare Mahkemesince anılan iptal kararı üzerine oluşan yeni hukuki durum uyarınca bir karar verilmesi gerektiği, ayrıca davalı idarenin kendisini vekille temsil ettirmediği halde davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedildiği gerekçesiyle temyize konu kararın bozulmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME

TALEP_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından; hesap işletim ücretine ilişkin ibarenin taraflar arasındaki anlaşmanın bir parçası olduğu, Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu ileri sürülerek Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin karar düzeltme istemi kabul edilerek ve Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince verilen bozma kararı kaldırılarak, İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 14/02/2019 tarih ve E:2018/3604, K:2016/760 sayılı kararı kaldırılarak davacının temyiz istemi yeniden incelendi:

Davacının Temyiz İsteminin Esas Yönünden İncelenmesi:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince temyiz aşamasında, Dairelerinin 06/02/2018 tarih ve E:2014/9570, K:2018/1194 sayılı kararı ile Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 13. maddesinin 1. fıkrasının ve Ek-1 listesinde bulunan "2.1 Hesap İşletim Ücreti"ne yönelik kısmının iptaline karar verildiği gerekçesiyle davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği görülmektedir.

Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin anılan kararının iptale ilişkin kısmının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/10/2019 tarih ve E:2018/4435, K:2019/4109 sayılı kararıyla bozulması üzerine Dairemizce bozma kararına uyularak söz konusu Yönetmeliğin 13. maddesinin 1. fıkrası ve Ek-1 listesinde bulunan "2.1 Hesap İşletim Ücreti"ne ilişkin kısmı yönünden davanın reddi yolunda verilen 02/11/2020 tarih ve E:2020/3253, K:2020/4360 sayılı karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 08/11/2021 tarih ve E:2021/1430, K:2021/2247 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın davanın reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davacının Temyiz İsteminin Vekalet Ücreti Yönünden İncelenmesi:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinde, yargılama giderlerinin, davayı kaybeden tarafa yükleneceği; 330. maddesinde ise, vekil ile takip edilen davalarda mahkemece, kanuna göre takdir olunacak vekâlet ücretinin, taraf lehine hükmedileceği hükme bağlanmıştır.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinde, "avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği"; 168. maddesinin son fıkrasında ise "avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı" hükme bağlanmıştır.

659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6. maddesinin 2. fıkrasında da, "idareleri adli ve idari yargıda, icra mercileri ve hakemler nezdinde vekil sıfatıyla doğrudan temsil yetkisi, hukuk birimi amirleri, hukuk müşavirleri, muhakemat müdürleri ve avukatlara aittir." hükmü bulunmaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değiştirilen 49. maddesinin 1. fıkrasında; "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;

a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.

b)Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan mevzuata göre, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilebilmesi için davanın, idareyi temsil ile yetkilendirilmiş hukuk birimi amiri, muhakemat müdürü, avukat veya hukuk müşaviri olan vekil tarafından, karar tarihinden önce dosyaya ibraz edilen bir vekaletname veya görevlendirmeye ilişkin belge ile takip edilmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; davanın, davalı idare tarafından yukarıda belirtilen bir vekil olmaksızın takip edildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, davalı idare davayı anılan sıfatlara sahip olan bir vekil aracılığıyla takip etmediğinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken aksi yönde verilen Mahkeme kararında bu yönüyle hukuki isabet bulunmamaktadır. Ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

Bu durumda İdare Mahkemesince verilen gerekçeli kararın hüküm fıkrasında yer alan "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca takdir olunan 750,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine" ibaresinin hüküm fıkrasından çıkartılarak kararın bu şekilde düzeltilmesi gerekmektedir.

(X) - KARŞI OY

Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar ise, anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymamaktadır. Bu nedenle kararın düzeltilmesi isteminin reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.