Danıştay 10. Daire E.2020/3186 K.2024/4383

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, 27/03/2014 tarihinde, ... ilinde, bir siyasi parti mitinginin dağılırken meydana gelen olaylar esnasında polis memurlarının kalabalığı dağıtmak amacıyla havaya ateş etmeleri neticesinde ...'ın yaralanmasında davalı idarenin sorumluluğu bulunduğundan bahisle, uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık; ... için 2.000,00 TL maddi, (miktar artırımı ile 52.096,37) 100.000,00 TL manevi,... için 2.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi, ... için 2.000,00 TL maddi ve 75.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 6.000,00 TL maddi tazminat ile 275.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine, idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:...sayılı kararıyla; davacı ...'ın, emniyet mensubunun görev sınırını aşması neticesinde yaralandığı hususunda tereddüt bulunmadığı, bu nedenle olayda davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 53.096,37 TL maddi tazminatın 2.000,00 TL'sinin idareye başvuru tarihinden, kalan 51.096,37 TL'sinin ise miktar artırım dilekçesinin Mahkeme kayıtlarına girdiği 04/12/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacı ...'a ödenmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacı ...'a ödenmesine,

fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine, davacı ...'ın maddi tazminat isteminin reddine, 5.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacı Ferda İnan'a ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine, davacı ...ın maddi ve manevi tazminat isteminin reddine, davacılar tarafından davalı idareye yapılan 16/05/2014 tarihli başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, hesap raporunda hatalar bulunduğu, manevi tazminatın şartlarının oluşmadığı iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

27/03/2014 tarihinde, ... ilinde,... Partisi mitingi dağılırken meydana gelen olaylar esnasında polis memurlarının kalabalığı dağıtmak amacıyla havaya ateş etmeleri neticesinde yakındaki binanın üst katlarında bulunan... yaralanmıştır.

Olayla ilgili olarak yürütülen ceza soruşturması neticesinde ... Cumhuriyet Başsavcılığınca, alınan kriminal raporda müştekinin vücudundan çıkan merminin şüphelinin silahından atıldığının belirtildiği, yine diğer bilirkişi raporunda olayın taksirle olduğunun belirtildiği gerekçeleriyle polis memuru ... hakkında Soruşturma No:... sayılı dosyada taksirle yaralamaya neden olma suçundan iddianame düzenlenmiştir.

Davacılar tarafından, olayda idarenin sorumluluğu bulunduğundan bahisle, maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Yine, dosyadaki bilgi ve belgelerden ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı uyarınca, olay nedeniyle ... Bakanlığınca davacılara ödenen tazminat nedeniyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında ... Valiliği tarafından polis memuru ...'e karşı rücu davasının açıldığı görülmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları ödemekle yükümlü olup; idari eylem ve işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır.

Ancak, davanın ihbarı ve bilirkişi seçimi Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılır." hükmü. 2577 sayılı Kanun ile atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 61. maddesinde ise, "Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir.

Dava kendisine ihbar edilen kişinin de aynı şartlarda bir başkasına ihbarda bulunması mümkündür ve bu şekilde ihbar tevali ettirilebilir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacı ...'ın yaralanmasına sebep olan olayla ilgili ceza soruşturması yürütüldüğü ve polis memuru ... hakkında kamu davası açıldığı görülmektedir.Ceza yargılamasının bakılan davaya etkisinin olacağı açıktır. Ancak kovuşturmanın neticesi hakkında dosyada bilgi ve belge bulunmamaktadır.

Öte yandan, davacılara ödenen tazminat nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesinde ...'e karşı rücu davası açıldığı da görülmektedir. Bakılan davanın sonucunun rücu davasının sonucuna etki edeceği kuşkusuzdur. Bu yönden de polis memuru ...'e bakılan davaya müdahil olarak katılmak isteyip istemediğinin sorulması gerekmektedir.

Bu nedenle, davacı ...'ın yaralanmasına sebep olan olayla ilgili olarak yürütülmekte olan ceza kovuşturması araştırılmadan ve anılan kovuşturmada yargılanan polis memuru ...'e bakılmakta olan dava ihbar edilmeden dosyanın karara bağlanmasında hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince yukarıda belirtilen eksiklikler giderilerek yeniden bir karar verilmesi gerekmekte iken, davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurularının reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.