Danıştay 10. Daire E.2020/3997 K.2024/948

2- ...

VEKİLLERİ

Av...., Av. ...

DAVALI

... Başkanlığı / ... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN_KONUSU: 25/08/2015 tarih ve 29456 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği'ne, 25/03/2020 tarih ve 31079 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 7. maddesi ile eklenen Ek-1'de yer alan Motorlu Araçlar Ekspertiz Ücret Tarifesi'ndeki "Değer Kaybı:150 TL" ibaresinin iptali istenilmektedir.

DAVACILARIN_İDDİALARI:25/03/2020 tarihli değişiklikle dava konusu Yönetmelik’e eklenen Ek-1'de yer alan Motorlu Araçlar Ekspertiz Ücret Tarifesi kısmındaki "Değer Kaybı:150 TL" düzenlemesindeki tutarın, mülga olan 2020 yılı ekspertiz ücret tarifesinde yer alan "Değer Kaybı: 270,83 TL'den az ve 902,76 TL'den fazla olmamak üzere tespit edilen değer kaybı tutarının %1,5'i" şeklindeki düzenlemede belirtilen tutarların çok altında olduğu, 2020 yılından önceki düzenlemelerin de benzer olduğu, dava konusu düzenlemenin ise mevcut duruma göre hakkaniyete ve daha önceki düzenlemelere aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ_SAVUNMASI:Usûle ilişkin olarak, davanın süresinde açılmadığı; esasa ilişkin olarak, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar ile değer kaybıyla ilgili olarak zorunlu trafik sigortası genel şartlarında standart hesaplama yöntemi getirilerek hesaplamanın basitleştirildiği ve kamu menfaati gözetilerek ekspertiz ücret tarifesinde değişiklik yapıldığı, düzenlemenin usûle ve hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI: ...

DÜŞÜNCESİ

25/03/2020 tarih ve 31079 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesi ile Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğine eklenen Ek-1'de yer alan Motorlu Araçlar Ekspertiz Ücret Tarifesi kısmındaki "Değer Kaybı:150 TL" ibaresinin iptali istenilmektedir.

Davacılar tarafından, 25/03/2020 tarihli değişiklikle dava konusu Yönetmeliğe eklenen Ek-1'de yer alan Motorlu Araçlar Ekspertiz Ücret Tarifesi kısmındaki "Değer Kaybı:150 TL" düzenlemesindeki tutarın mülga olan 2020 yılı ekspertiz ücret tarifesinde yer alan "Değer Kaybı: 270,83 TL'den az ve 902,76 TL'den fazla olmamak üzere tespit edilen değer kaybı tutarının %1,5'i" şeklindeki düzenlemede belirtilen tutarların çok altında olduğu, yapılan düzenlemenin mevcut duruma göre hakkaniyete ve daha önceki düzenlemelere de aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

Davalı idarece, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar ile değer kaybıyla ilgili olarak zorunlu trafik sigortası genel şartlarında standart hesaplama yöntemi getirilerek hesaplamanın basitleştirildiği ve kamu menfaati gözetilerek ekspertiz ücret tarifesinde değişiklik yapıldığı, düzenlemenin usule ve hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

25/03/2020 tarih ve 31079 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesi ile Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğine eklenen Ek-1'de yer alan Motorlu Araçlar Ekspertiz Ücret Tarifesi kısmındaki "Değer Kaybı:150 TL" ibaresine ilişkin düzenlemenin yapılan işin niteliği dikkate alınmaksızın tüm değer kayıplarına ilişkin tek ücret üzerinden değerlendirilmesinin hakkaniyete aykırı olduğu, verilen emeğin de dikkate alınması gerektiği ve buna göre bir ücret aralığının tespit edilmesi gerektiğinden düzenlemede mevzuatla idareye verilen yetkilerin yerinde kullanılmadığı gerekçesiyle düzenlemenin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 18/10/2019 tarih ve 30922 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ... tarih ve ... sayılı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu kurulduğu, 47 sayılı Kararname'nin geçici 2. maddesi uyarınca mülga Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü ve Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığının iş ve işlemleriyle ilgili açılmış ve açılacak davalarda adı geçen Kurumun taraf sıfatını kazandığı anlaşıldığından,

davalı Hazine ve Maliye Bakanlığının yerine Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanlığı hasım mevkiine alındı; duruşma için taraflara önceden bildirilen 19/03/2024 tarihinde, davacılar vekili Av. ... tarafından dosyaya sunulan 18/03/2024 tarihli mazeret dilekçesi nedeniyle davacıları temsilen gelen olmadığı, davalı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanlığını temsilen Av. ...'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, davacıların mazereti kabul edilmeyerek açık duruşmaya başlandı.

Hazır bulunan tarafa usûlüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra hazır bulunan tarafa son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Davacılar, gerçek ve tüzel kişi olmak üzere ayrı ayrı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nezdinde tutulan eksperler siciline kayıtlıdır. 25/08/2015 tarih ve 29456 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği'ne, 25/03/2020 tarih ve 31079 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 7. maddesi ile eklenen Ek-1 ile Motorlu Araçlar Ekspertiz Ücret Tarifesi belirlenmiş ve Tarife'de "Değer Kaybı:150 TL" ibaresine yer verilmiştir. Bunun üzerine 28/07/2020 tarihinde kayda giren dilekçe ile anılan ibarenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USÛL YÖNÜNDEN

Davalı idare tarafından süre itirazında bulunulmuştur. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda altmış gün olduğu; 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı hüküm altına alınmıştır.

26/03/2020 tarih ve 31080 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, Kovid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla dava açma süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu da dahil olmak üzere usûl hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımından belirlenen süreler 13/03/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden itibaren 30/04/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durdurulmuş,

bu sürelerin durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlayacağı, durma süresinin başladığı tarih itibarıyla, bitimine on beş gün ve daha az kalmış olan sürelerin durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden başlamak üzere on beş gün uzamış sayılacağı, salgının devam etmesi hâlinde Cumhurbaşkanı'nın durma süresini altı ayı geçmemek üzere bir kez uzatabileceği ve bu döneme ilişkin kapsamı daraltabileceği hüküm altına alınmış.

30/04/2020 tarih ve 31114 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de 7226 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen durma süresi 01/05/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden 15/06/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar uzatılmıştır.

Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu Yönetmelik'in 25/03/2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandığı, işlemeye başlayan dava açma süresinin 7226 sayılı Kanun uyarınca önce 30/04/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar; akabinde yayımlanan 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de 15/06/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durduğu ve 16/06/2020 tarihinden itibaren işlemeye başladığı, bakılan davanın, bu tarihten itibaren dava açma süresi içinde, adli tatil sürecine denk gelen 28/07/2020 tarihinde açıldığı görüldüğünden, davalı idarenin davanın süresinde açılmadığına ilişkin itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

ESAS YÖNÜNDEN

16/06/2023 tarih ve 32223 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 6. maddesi ile ana Yönetmelik’in Ek-1'inde yer alan Motorlu Araçlar Ekspertiz Ücret Tarifesi başlığı ile birlikte yeniden düzenlenmiş, bu kapsamda eski Tarife'deki "Değer Kaybı:150 TL" ibaresi, “Değer Kaybı: 450 TL” olarak değiştirilmiştir. Bu durumda; dava konusu düzenlemenin değiştirilerek yürürlükten kaldırılmış olması karşısında, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine hukuki olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.