Danıştay 10. Daire E.2020/4082 K.2024/3262

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Burdur ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde iki yıl süreyle geçici olarak kapalı tutulan "..." isimli eczanesini aynı adreste "..." adı altında yeniden açmak için yapmış olduğu başvuru üzerine tesis edilen, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezasına mahkum edildiğinden bahisle adına düzenlenen ... tarih ve ... numaralı eczacılık ruhsatnamesinin iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı Valilik Olurlu işlem ile bu işlemin davacıya bildirilmesine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı Burdur Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla.

6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun hükümleri gereği, Türkiye Cumhuriyeti hudutları içerisinde eczacılık mesleğinin icrasına, kasten işlenen herhangi bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ile mahkum olunması ve Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı işlenen suçlar nedeniyle hapis cezasına mahkûm olunmasının engel teşkil ettiği, bu engel halin varlığı için ayrıca yargılama sonucunda verilen mahkumiyet hükmünün kesinleşmesinin gerekmediği, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezasına mahkum olduğu,

bu nedenle davacı hakkında tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, mahkumiyet hükmünün henüz kesinleşmediği, suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimsenin suçlu sayılamayacağı, aksi kabulün masumiyet karinesi ilkesine açıkça aykırı olacağı, tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, hukuki dayanağı bulunmayan temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Burdur ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan ... Eczanesinin sahibi ve mesul müdürüdür. Hakkında yürütülen soruşturma kapsamında 01/08/2016 tarihinde "silahlı terör örgütüne üye olmak suçu"ndan tutuklanması üzerine 2 yıl süre ile eczanenin kapalı tutulmasını talep etmiş, söz konusu talep Burdur Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemi ile kabul edilmiştir.

Davacı, 20/12/2017 tarihinde tahliyesine karar verilmesi üzerine 03/10/2018 tarihinde iki yıl süreyle geçici kapatmış olduğu eczanesini "... Eczanesi" adı altında yeniden açmak istemiyle Burdur Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne başvurmuştur. Anılan başvuru üzerine, davacının ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 6 yıl 3 ay süre ile hapis cezasına mahkum edildiğinden bahisle 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 4. maddesi uyarınca ... tarih ve ... numaralı eczacılık ruhsatnamesi Burdur Valiliğinin ... gün ve E... sayılı Valilik Olur'u ile iptal edilmiş ve Valilik işleminin Burdur Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... gün E... sayılı yazısı ile davacıya bildirilmesi üzerine de bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6197 sayılı Eczaneler ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 1. maddesinin 2. fıkrasında, eczane açmak ve işletmek ile ecza deposu mesul müdürlüğü yapmak için eczacı olmanın şart olduğu; 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti hudutları içinde eczacılık yapabilmek için bu Kanun'un 4. maddesinde yazılı hallerden birinin bulunmaması gerektiği düzenlenmiştir.

Anılan Kanun'un 4. maddesinde, Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hapis cezasına mahkûm olmak, eczacılık yapmaya mani durumlar arasında sayılmıştır.

Öte yandan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Sanık: Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi, (...) ifade eder" tanımına yer verilmiş; "Temyiz başvurusunun etkisi" başlıklı 293. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Süresi içinde yapılan temyiz başvurusu, hükmün kesinleşmesini engeller." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun yukarıda bahsedilen hükümlerinin incelenmesinden, hakkında kesinleşmemiş bir mahkeme kararı bulunan kişilerin sanık olarak adlandırıldığı, süresi içinde yapılan temyiz başvurusunun, hükmün kesinleşmesini engellediği, bu nedenle mahkum olarak nitelendirilmenin ancak mahkumiyet kararının kesinleşmesi ile mümkün olabileceği anlaşılmaktadır.

6197 sayılı Kanun'un 4. maddesinde, eczacılık mesleğinin icrası için Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı işlenen suçlar da dâhil olmak üzere bir kısım suçtan hapis cezasına mahkûm olmamak şartının getirildiği anlaşılmaktadır.

UYAP üzerinden yapılan incelemede, davacının "FETÖ/ PDY silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 6 yıl 3 ay süreyle hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan Ağır Ceza Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi ...

Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu neticesinde ise Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararı ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin kararının bozulduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davacı hakkında verilen mahkumiyet kararı dava konusu işlem tarihi itibarıyla kesinleşmediği gibi halihazırda Yargıtay ...

Ceza Dairesinin anılan bozma kararı nedeniyle de mahkumiyet kararının varlığından söz edilemeyeceği açıktır.

Bu durumda, davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesince verilen mahkumiyet hükmünün dava konusu işlem tarihi itibarıyla kesinleşmemesi nedeniyle 6197 sayılı Kanun'un 4. maddesinde belirtilen mahkum olma şartı gerçekleşmeyen ve hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmayan davacı hakkında mahkumiyete bağlı olarak eczane ruhsatnamesinin iptaline ilişkin tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan, davacı hakkında yürütülen ceza kovuşturması neticesinde mahkumiyet kararı verilmesi ve mahkumiyet kararının kanun yollarından geçerek kesinleşmesi durumunda, davalı idare tarafından 6197 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri uyarınca yeniden işlem tesis edebileceği de açıktır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.