Danıştay 10. Daire E.2020/4235 K.2024/2455

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 01/06/2013 tarihinde, gezi parkı olayları olarak bilinen toplumsal olaylarda Ankara ili, ... Caddesinde yapılan eylemin ortasında kalarak bir polis memurunun attığı gaz fişeği ile yaralandığından bahisle uğradığı iddia edilen zararlarına karşılık 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 105.104,82 TL) maddi, 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

Gezi Parkı olayları sırasında eylemcilere müdahale eden çevik kuvvet ekibinin, müdahale esnasında çevrede bulunan ancak eyleme katılmayan kişilerin de bundan zarar görmesine sebep olduğu gerekçesiyle maddi tazminat talebinin kabulüne, 105.104,82 TL maddi tazminatın, 1.000,00 TL'lik kısmı için idareye başvuru tarihi olan 14/03/2014 tarihinden itibaren, kalan 104.104,82 TL'lik kısmı için miktar artırım tarihi olan 08/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine,

manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 10.000,00.TL manevi tazminatın, idareye başvuru tarihi olan 14/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; davacının çalışma gücünün en az % 60'ını veya vazifesini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybetmediği, meslekte kazanma gücü kayıp oranının % 60'ının altında kaldığı, daha fazla efor harcamak suretiyle de olsa çalışmasını sürdürüp yaşlılık aylığına hak kazanması olası bulunduğu, bilirkişice yasal emeklilik yaşından sonrası yönünden pasif dönem zarar hesabı yapılmasının doğru görülmediği,

buna göre bilirkişi ek raporunda 74.635,67 TL zarar hesaplandığı gerekçesiyle davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine, davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, İdare Mahkemesi kararının manevi tazminata ilişkin kısmının onanmasına, maddi tazminata ilişkin kısmının kaldırılmasına,

davacının maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 74.635,67 TL maddi tazminatın 1.000,00 TL'lik kısmı için idareye başvuru tarihi olan 14/03/2014 tarihinden itibaren, kalan kısmı için miktar artırım tarihi olan 08/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; pasif dönem zararlarının tazmini için maluliyet oranının öneminin bulunmadığı, pasif dönemin hesaplanması gerektiği, hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğu ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından; idarelerinin hizmet kusurunun bulunmadığı, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşmeye sebep olmaması gerektiği, manevi tazminata faiz işletilemeyeceği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI :Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanmasına, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacının 01/06/2013 tarihinde, gezi parkı olayları olarak bilinen toplumsal olaylarda Ankara ili, ... Caddesinde yapılan eylemin ortasında kalarak polis memurunun attığı gaz fişeğinin testislerine isabet etmesi sonucu ameliyatla sol testisinin alındığından bahisle zararlarının tazmini için idareye yaptığı 14/03/2014 tarihli başvurunun ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine uğradığı iddia edilen zararlarına karşılık 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 105.104,82 TL) maddi, 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.

Öte yandan; idarenin hukuki sorumluluğundan söz edebilmek için, ortada bir zararın bulunmasının yanında, bunun idareye yüklenebilen bir işlem veya eylemden doğması, başka bir anlatımla, zararla idari faaliyet arasında nedensellik bağının kurulabilmesi gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A- Bölge İdare Mahkemesi Kararının, İdare Mahkemesi Kararının Manevi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine Yönelik Kısmına Taraflarca Yapılan İstinaf Başvurularının Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, idare mahkemesi kararının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik kısmına taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, tarafların dilekçelerinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.

B- Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Maddi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:

İdare Mahkemesince alınan 30/04/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda davacının aktif ve pasif dönem zararı hesaplanarak 105.104,82 TL zararının bulunduğunun tespit edildiği, Bölge İdare Mahkemesince alınan ek raporda ise davacının pasif dönem zararının hesaplanmadığı görülmektedir.

Bölge İdare Mahkemesi kararında, davacının meslekte kazanma gücü kayıp oranının % 60'ın altında kaldığı, daha fazla efor harcamak suretiyle de olsa çalışmasını sürdürüp yaşlılık aylığına hak kazanması olası bulunduğu belirtilerek davacının pasif dönem zarar hesabı yapılmadan karar verilmişse de, davacının pasif dönem için de çalışma gücü kaybı oranında ve emsallerine göre daha fazla efor sarf ederek gündelik yaşamını devam ettirmesi söz konusu olacağından bu döneme ilişkin de davacının maddi zararının karşılanması gerekmektedir.

Bu itibarla, davacının pasif dönem tazminatına da hükmedilmesi gerekirken maddi tazminat isteminin kabulü yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, kararın maddi tazminata ilişkin kısmının kaldırılmasına, maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) - KARŞI OY

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, 01/06/2013 tarihinde emniyet güçlerince yapılan müdahale esnasında atılan biber gazı kapsülü nedeniyle yaralandığı ileri sürülmüş ise de; ... Cumhuriyet Başsavcılığının 04/06/2015 tarihli yazısında, davacının şikayeti üzerine başlatılan ...

Soruşturma Numaralı dosyanın halen derdest olduğunun, faillerin bulunmaya çalışıldığının belirtildiği, dosya kapsamında olayın nasıl meydana geldiğine, oluş şekline ilişkin davacının beyanı dışında herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı göz önüne alındığında, davacının uğradığı zararı doğuran eylemin idareden kaynaklandığına ilişkin her türlü şüpheden uzak, açık, net ve somut bir delil bulunmadığı;

bir başka anlatımla, iddia olunan zararın idarenin eyleminden kaynaklandığını ortaya koyan bir illiyet bağının olmadığı dikkate alındığında, olay nedeniyle idarenin tazmin sorumluluğu bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçeyle bozulması gerektiği oyuyla, Daire kararının davacının temyiz isteminin kısmen reddine ilişkin kısmına gerekçe yönünden, davacının temyiz isteminin kısmen kabulü ile davalı idarenin temyiz isteminin reddine ilişkin kısımlarına esası yönünden katılmıyoruz.