Danıştay 10. Daire E.2020/4246 K.2024/2286

2- ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca ve müdahiller tarafından aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesinde hatalı tetkik istenmesi neticesinde 09/12/2016 tarihinde kızlık zarının yırtıldığı ileri sürülerek 1.000,00 TL maddi, 300.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile 50.000,00 TL manevi tazminatın davanın açıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince tarafların ve müdahillerin istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğu, psikolojisinin bozulması nedeniyle yapılan tedavi giderleri açısından belge aranmaksızın maddi zararın tazmini gerektiği, bedensel bütünlüğün bozulması durumunda ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıpların da istenebileceği; davalı idare tarafından, transvajinal USG incelemesinin aniden gerçekleştirilebilen bir işlem olmadığı, davacının her aşamada bilgilendirildiği ve onayının alındığı, söz konusu işleme bağlı olarak kızlık zarının yırtıldığını gösteren kesin bir delilin bulunmadığı;

müdahil Çetin Şamiloğlu tarafından, hükme esas alınan bilirkişi raporunda adet düzensizliği olan bir hastaya yapılan standart yaklaşımın uygulandığı tespitine yer verildiği, olayda nedensellik bağının kurulamadığı, sadece soruşturma izni verilmesi nedeniyle davalı idarenin kusurlu olduğu sonucuna varılamayacağı; müdahil ... tarafından, radyoloji uzmanının istenilen tetkikleri yerine getirip raporlama dışında bir görevinin bulunmadığı, gerekçede kusursuz olduğuna dair değerlendirme yapılmamasının hatalı olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının faiz başlangıcı yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, kabulüne karar verilen manevi tazminat miktarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmı dışındaki kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Yasal Faizin Başlangıç Tarihi Yönünden İncelenmesi:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.".

"Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir..." ve "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; ... b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükümleri yer almaktadır.

Faiz en basit biçimiyle; idarenin tazmin borcu bağlamında, kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesinde, -ön karar için idareye yapılan başvuru tarihinde yürürlükte olan haliyle- idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği;

bu isteklerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabileceği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi,

adli yargıda dava açılması halinde ise adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştayın yerleşik içtihatlarıyla kabul edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, ön karar için idareye 20/02/2017 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine 25/04/2017 tarihinde bakılan davanın açıldığı, dava dilekçesinde 300.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesinin istenildiği, İdare Mahkemesi kararında ise faizin, davalı idareye başvuru tarihi olan 20/02/2017 tarihinden itibaren işletilmesi gerekirken, davanın açıldığı 25/04/2017 tarihinden itibaren işletilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda.

2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararında, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "davanın açıldığı tarihten (25.04.2017) itibaren yasal faiziyle birlikte" ibaresinin, "davalı idareye başvuru tarihi olan 20/02/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte" şeklinde düzeltilmesi gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "istinaf başvurularının reddine" ibaresinin, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, "istinaf başvurularının reddine,

hüküm fıkrasında yer alan 'davanın açıldığı tarihten (25.04.2017) itibaren yasal faiziyle birlikte' ibaresinin, 'davalı idareye başvuru tarihi olan 20/02/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte' şeklinde düzeltilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.