Danıştay 10. Daire E.2020/5012 K.2024/2331

...'e velayaten... VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımların temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları kıdemli üstçavuş ...'in 03/05/2018 tarihinde Suriye'nin Afrin bölgesinde icra edilen arama faaliyetleri sırasında meydana gelen patlamada şehit olması nedeniyle uğradıklarını iddia ettikleri manevi zararların karşılığı olarak eş ... için 100.000,00 TL, çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 75.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; manevi zararı doğuran olayın yaşam hakkını sona erdiren bir ölüm olayı olması, eylemin oluş şekli itibarıyla toplumda yarattığı infial, olayın niteliği, zarar gören davacılar ile hayatını kaybeden kişi arasındaki yakınlık ilişkisi ve paranın satın alımı gücü dikkate alındığında, davacılardan eş ... için 60.000,00 TL, çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 160.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 18/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin 90.000,00 TL manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, yaşanan dava konusu olay karşısında hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı, manevi tazminat istemlerinin tamamının kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, Devlet tarafından davacılara sağlanan yararların tazminat miktarından mahsubunun gerektiği, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi uyarınca harçtan muaf oldukları için aleyhlerine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davalı idare tarafından, davacıların temyiz istemlerinin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuş olup davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacılar tarafından, yakınları kıdemli üstçavuş ...'in 03/05/2018 tarihinde Suriye'nin Afrin bölgesinde icra edilen arama faaliyetleri sırasında meydana gelen patlamada şehit olması olayında idarenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu ileri sürülerek olay nedeniyle uğradıklarını iddia ettikleri manevi zararların karşılığı olarak eş ... için 100.000,00 TL, çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 75.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacılar yakınının görevinin neden ve tesiriyle yaşamını yitirdiği ve meydana gelen patlamada herhangi bir kusuru bulunmadığı anlaşıldığından, davacıların zararlarının kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeye yarayacak bir miktarda olması gerekmektedir.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüyle eş ... için 60.000,00 TL, çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 160.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmişse de, dava konusu olay nedeniyle davacıların yakınlarının 32 yaşında şehit olduğu, eş ...'in genç yaşta dul kaldığı,

çocuklar ...'in 5 yaşında, ...'in ise 4 aylıkken babasız kaldığı göz önünde bulundurulduğunda, davacıların tüm hayatları boyunca yaşayacağı acı ve üzüntü nedeniyle manevi varlıklarında meydana gelen zararın giderilebilmesi için manevi tazminat istemlerinin tamamının kabulüne karar verilmesi gerekirken, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yönündeki ...İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf istemlerinin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.