Danıştay 10. Daire E.2020/5492 K.2021/2600

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2828 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi uyarınca işe yerleştirilme istemi ile yaptığı başvurunun reddine ilişkin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı dava konusu işlemin iptali yolundaki kararının Danıştay Onuncu Dairesinin 08/06/2015 (Daire kararında sehven 15/06/2015 olarak yazılmıştır.) tarih ve E:2015/386, K:2015/2796 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;

hakkında alınan koruma kararı annesinin istemi üzerine Mahkeme kararı ile kaldırılan davacının, reşit olmadan önce Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna ait yurttan ayrılarak Kurum ile bağlantısını kestiği, reşit olmadan önce hakkında alınan koruma kararı kaldırılarak ailesine teslim edilmesi nedeniyle yasal düzenlemelerden yararlanmasına olanak bulunmadığı, bu itibarla, işe yerleştirme istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, korunma kararının kaldırılmasına ilişkin … Asliye Hukuk Mahkemesi kararının temyiz edildiği ve bu kararın kesinleşmediği, karar kesinleşmediğinden reşit olana kadar koruma kararının devam ettiği, koruma kararının geçerliliğini koruduğu, idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin esasına geçildi, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, … Sulh Hukuk Mahkemesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararıyla korunma altına alınmasına karar verilmesi üzerine Eskişehir çocuk yuvasına yerleştirildiği, 10/09/1993 tarihinde … Valiliği … Yıl Kız Yetiştirme Yurduna nakledildiği, … Asliye Hukuk Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla korunma kararının kaldırıldığı ve 14/07/1994 tarihinde Kurumla ilişiğinin kesildiği, 03/12/2012 tarihinde işe yerleşebilme istemiyle başvurduğu, bu başvurunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle Ek 1. maddesinde; "Kamu Kurum ve Kuruluşları, reşit olana kadar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından bakılan ve korunan çocuklar için, her yılbaşındaki, hangi statüde olursa olsun, serbest kadro mevcutlarının binde biri nispetindeki kısmını ayırarak bu çocuklar arasında yapılacak giriş sınavlarında başarılı olanlar arasından atama yaparlar. Bu maddeden yararlanmak isteyenler, 18 yaşını tamamladıkları tarihten itibaren, "Kamu Kurum ve Kuruluşlarına, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü vasıtasıyla başvurmak zorundadırlar." hükmü yer almaktadır.

10/02/1995 tarihli Bakanlar Kurulu Kararıyla çıkarılan ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Korunmaya Muhtaç Çocukların İşe Yerleştirilmesine İlişkin Tüzüğün 3. maddesinde; "Bu Tüzük hükümlerinden, korunma kararı alınmış olup da;

A) Reşit oluncaya kadar sosyal hizmet kuruluşlarında kalmış,

B) Bir Koruyucu aile yanına yerleştirilmiş,

C) Ayni nakdi yardım yapılarak ailesinin yanına gönderilmiş korunmaya muhtaç çocuklar yararlanırlar." hükmüne, 7. maddesinde ise "Bu Tüzük hükümlerinden yararlanmak isteyenler, 18 yaşını tamamladıkları tarihten itibaren kamu kurum ve kuruluşlarına Kurum aracılığıyla başvururlar. Başvuru sahibinin geçmişte bir sosyal hizmet kuruluşunda kaldığının ve korunduğunun belgelenememesi halinde, bu hususun tesbiti mahkeme kararıyla olur.

Kurum, bu Tüzüğün 5 inci maddesi uyarinca düzenlenen formlardaki bilgileri esas almak suretiyle, kamu kurum ve kuruluşlarının istekleriyle bu Tüzüğün 8 inci maddesinde öngörülen öncelikleri de gözönüne alarak, her boş kadro için en az üç korunmaya muhtaç çocuğun isim listesini, isteğinden itibaren bir ay içinde kamu kurum ve kuruluşlarına gönderir." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Korunmaya Muhtaç Çocukların İşe Yerleştirilmesine İlişkin Tüzük hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, korunmaya muhtaç bir çocuk adına Form (A) belgesi düzenlenebilmesi için; çocuk hakkında alınmış bir korunma kararının olması ve çocuğun reşit olduğu tarih itibarıyla ilgili sosyal hizmet modellerinin birisinden yararlanmaya devam etmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta; 19/09/1982 doğumlu olan davacının …Asliye Hukuk Mahkemesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla korunma kararının kaldırılmasına karar verildiği, bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay … Hukuk Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile görev yönünden bozulduğu ve yargılama aşamasının derdest olduğu görülmektedir.

Bu durumda, davacı hakkındaki korunma kararının, reşit olmadan önce kaldırılmasına karar verilmişse de, bu kararın Yargıtay tarafından bozulması nedeniyle iş bu davada oluşan yeni hukuki duruma göre değerlendirme yapılmak üzere yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan; İdare Mahkemesince, Yargıtay … Hukuk Dairesinin bozma kararının akıbeti araştırılarak, bu kararın kesinleşmesi halinde davacı hakkındaki korunma kararının 18 yaşını bitirinceye kadar geçerliliğini koruyup korumadığı ve reşit oluncaya kadar sosyal hizmet modellerinden fiilen yararlanmamış olmasının idarenin bakım ve gözetim yükümlülüğünü kaldırıp kaldırmayacağı yönlerinden işin esasının inceleneceği hususu da tabiidir.