Danıştay 10. Daire E.2021/1464 K.2021/2328

Dava konusu istem: Davacı tarafından; Muş Sağlık Müdürlüğü … Biriminde … işçisi olarak görev yapmakta iken, Muş ili, Merkez ilçesi, İnardı Köyünde terör örgütü mensuplarınca yola döşenen mayının 17/09/1997 tarihinde patlaması sonucu yaralanarak sol bacağını diz altından kaybettiği olayda idarenin sosyal risk ilkesi uyarınca davacının çalışma gücü kaybı nedeniyle oluştuğu ileri sürülen zararlara karşılık 15.000,00 TL maddi, 2.000,00 TL manevi olmak üzere toplamda 17.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

Mahkemenin maddi tazminat isteminin reddine ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan bireysel başvuru sonucu, Anayasa Mahkemesinin 12/09/2019 tarih ve 2015/9815 başvuru numaralı kararıyla "mülkiyet hakkı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için maddi tazminat yönünden yeniden yargılama yapılmak" üzere kararın bir örneğinin anılan Mahkemeye gönderilmesi üzerine, dava dosyasının 6216 sayılı Kanunu'nun 50. maddesinin 1. fıkrası uyarınca maddi tazminat yönünden yeniden incelendiği, davacının, dosya içerisinde bulunan Diyarbakır S.S.K.

Hastanesinin … tarih ve … sayılı sağlık kurulu raporuna göre %65 engel oranının bulunduğu görüldüğünden maluliyet oranı kadar aynı işi yapan emsali kamu görevlilerine nazaran daha fazla güç (efor) sarfederek görevini yapmaya devam edeceği, maddi zararının belirlenmesi amacıyla dosya üzerinde yapılan 18/10/2004 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacının efor kaybı nedeniyle toplam maddi zararının 44.561,68 TL olduğunun belirtildiği, taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna davacı tarafından itiraz edilmediği,

davalı tarafça yapılan itirazların ise anılan raporu kusurlandıracak nitelikte olmadığı ve usul ekonomisi gereğince anılan raporun hükme esas alınabileceği sonucuna varıldığı ve davanın ıslahı sonucu talep edilen 44.561,68 TL maddi zarar miktarının, davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi, 3. fıkrası uyarınca, istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ilk derece mahkemesi kararının istinaf kanun yoluna değil de temyiz kanun yoluna tabi olduğu, maddi tazminat miktarı yönünden çok eski tarihli bir bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının ve Anayasa Mahkemesi kararının manevi tazminat yönünden uygulanmamış olmasının hukuka aykırı olduğu; davalı idare tarafından ise, ilk derece mahkemesi kararının temyiz kanun yoluna tabii olmadığı ve temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği, davacının zararlarının tazmin edilmiş olduğu ve temyize konu kararın aleyhine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından davacının temyiz istemin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacı tarafından ise savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle eklenen Geçici 8. maddesinde, bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin, 2576 sayılı Kanun'un, bu Kanunla değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı; 2577 sayılı Kanun'un 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değişik 45. maddesi 1. fıkrasında ise, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle eklenen Geçici 8. maddesinde belirtilen bölge idare mahkemeleri İstanbul, Bursa, İzmir, Ankara, Konya, Samsun, Erzurum ve Gaziantep illerinde kurulmuş olup; anılan Bölge İdare Mahkemeleri, Adalet Bakanlığı tarafından 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bölge Adliye Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemelerinin Tüm Yurtta Göreve Başlayacakları Tarihe İlişkin Karar uyarınca 20/07/2016 tarihinde göreve başlamıştır.

2577 sayılı Kanun'un, ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının verildiği tarihte uygulanan ve 6352 sayılı Kanun ile değişik “itiraz” başlıklı 45. maddesinde sayılan uyuşmazlıklarla ilgili olarak, idare ve vergi mahkemelerince verilen nihai kararlar ile tek hakimle verilen nihai kararlara, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemelerin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine itiraz edilebileceği hüküm altına alınmış olup; 46. maddesinde ise, itiraz yolu öngörülmeyen idare mahkemelerinin nihai kararlarının Danıştay'da temyiz edileceği belirtilmiştir.

Öte yandan; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesi 1. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;

a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.

b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar";

2. fıkrasında ise "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;

a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması, sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar.";

3. fıkrasında, "Kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hâllerinde kesinleşen kısım Danıştay kararında belirtilir.";

4. fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır..." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıdaki açıklamalar ve yürürlükteki mevzuat göz önüne alındığında; … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ilk kararının, 20/07/2016 tarihinden önce verildiği ve temyize tabi bir karar olduğu, Anayasa Mahkemesi kararı üzerine mülkiyet hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yapılan yargılama ile verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının da, doğrudan temyize tabi olduğu ve temyiz incelemesinin de yine Danıştayda yapılacak olması karşısında, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince görevsizlik kararı verilerek dosyanın Danıştaya gönderilmesi gerekirken, tarafların istinaf başvurularının incelenerek reddine karar verilmesinde usul kurallarına uygunluk görülmemiştir.