Danıştay 10. Daire E.2021/1677 K.2021/2056

Dava konusu istem: Dilencilik yaptığından bahisle 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 33. maddesi uyarınca üzerinde bulunan altın ve paralar hakkında mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilen davacı tarafından, el konulan varlıklarının iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Karşıyaka Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 08/10/2018 tarih ve E:2016/511, K:2018/2986 sayılı uyuşmazlığın görüm ve çözümünün idari yargıya ait olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddi yolunda verilen Mahkeme kararının bozulmasına ilişkin bozma kararına uyulmak suretiyle, ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... kararda; davacı hakkında Karşıyaka Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünce 15/07/2015 tarihli İdari Yaptırım Karar Tutanağı düzenlenerek üzerinde bulunan bir kısım para ve altına el konulduğu ve idari para cezası verildiği, idari para cezası verilmesine ilişkin işleme karşı davacı tarafından ... Sulh Ceza Hakimliğinde D.İş: ... sayı ile açılan davanın reddedildiği, bu karara yapılan itirazın ...

Sulh Ceza Hakimliğince reddedilmesi üzerine, davacı tarafından mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulduğu, Anayasa Mahkemesinin ... tarih ve Bireysel Başvuru No:... sayılı kararıyla; ''...Başvuruya konu olayda Sulh Ceza Hakimliği tutanak düzenleyicilerini duruşma sırasında tanık olarak dinlemiştir.

Sulh Ceza Hakimliğince aralarında husumet olmadığı gerekçesiyle anlatımlarına itibar edilen bu kişilerin beyanları ile olay tutanağına göre başvurucunun kendisini acındırarak para istemek suretiyle dilencilik yaptığının tespit edildiği kanaatine ulaşmıştır.

Diğer taraftan itiraz üzerine verilen kararın gerekçesinde, başvurucunun yaklaşık bir hafta arayla aynı yerde dilencilik yaptığı yönündeki tespite dayalı olarak dilencilik yaparak geçimini sağladığı belirtilen başvurucunun üzerinde taşıdığı nakit para ve ziynet eşyasının da dilencilikten elde edildiği kabul edilmiştir. Başvurucunun sosyal güvenlik kaydı ise -tek başına- zabıta görevlilerinin saptadığı somut olgunun aksini ispat için yeterli bir kanıt olarak görülmemiştir.

Başvurucu ise kendisine yeterli imkan da tanındığı halde bu kanaatin aksini ispatlayan yeterli ve somut bir delil sunamamıştır. Dolayısıyla derece mahkemelerinin kararlarının keyfi olduğu veya bariz bir takdir hatası içerdiği söylenemez. Ayrıca başvurucunun yalnızca dilencilik kabahatinin işlendiğinin kamu makamlarınca tespit edildiği sırada yanında taşıdığı ziynet eşyası ve nakit parasına el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verildiği görülmektedir.

Buna göre başvurucunun başkaca bir geliri veya mal varlığı olup olmadığı araştırılarak ayrıca bir yaptırım veya tedbir uygulanması yoluna da gidilmemiştir. Bu durumda başvurucu, dilencilikten elde ettiği gelirin üzerinde bir mülke el konulduğunu gösteren somut bir delil de sunamadığından şikayete konu mülkiyetin kamuya geçirilmesi yönündeki müdahalenin- korunan hukuki menfaat ile karşılaştırıldığında- açık bir orantısızlık içermediği anlaşılmıştır.

Son olarak başvurucunun işlediği kabul edilen kabahatin sonuçlarını öngörebilecek durumda olduğu ve şikayet ettiği müdahaleye ise kendi ağır kusuruyla yol açtığı dikkate alınmalıdır.

Bu itibarla dilencilik kabahatinden elde edildiği gerekçesiyle başvurucunun yanında taşıdığı ziynet eşyasının ve nakit parasının mülkiyetinin kamuya geçirilmesi şeklindeki mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin Anayasa'nın 13. ve 35. Maddelerinde öngörülen güvencelerin somut olayda gerçekleştirilmiş olması nedeniyle içerdiği kamu yararı amacı ile karşılaştırıldığında başvurucuya şahsi olarak aşırı bir külfet yüklemediği değerlendirilmiştir.

Dolayısıyla başvurucunun mülkiyet hakkı ile müdahalenin kamu yararı amacı arasında olması gereken adil dengenin bozulmadığı ve mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin ölçülü olduğu sonucuna varıldığı... '' gerekçesiyle davacının mülkiyet hakkının ihlal edilmediğine karar verildiği; bu durumda, davacının dilencilik yapmak suretiyle elde ettiği ve el konulan para ve altının mülkiyet hakkının ihlal edildiğinden bahisle iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, Mahkeme kararının gerekçesinin Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuruya ilişkin kararından ibaret olduğu, dava konusu işlemin hukuki olarak incelenmediği, kendisinin sigortalı olarak bir iş yerinde çalıştığı, dilencilik yapmadığı, balon sattığı, hırsızlığa karşı tüm malvarlığını üzerinde taşıdığı, bu sebeple dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.