Danıştay 10. Daire E.2021/215 K.2025/3172

2- ... 3- ... VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'in Gaziantep H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunmakta iken cezaevinin aydınlatma ve nöbet kulelerini boyadığı esnada kullandığı fırçanın yüksek gerilim hattına değmesi sebebiyle elektrik çarpması sonucu 31/07/2016 tarihinde vefat ettiğinden bahisle, olayda davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek,

uğradıkları iddia edilen zararlara karşılık müteveffanın eşi ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı sonucu 221.838,71 TL) maddi, 150.000,00 TL manevi, çocukları ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı sonucu 11.978,68 TL) maddi, 100.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı sonucu 2.885,15 TL) maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda iş güvenliği için gerekli tedbirleri almayan davalı idarenin kusuru nedeniyle davacılar yakını ...'in öldüğü, maddi tazminat tutarının belirlenmesi amacıyla alınan ve hükme esas alınabilecek nitelikte bulunan 28/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda ölenin eşi ... için destekten yoksun kalma zararının 221.838,71 TL, kızı ... için 11.978,68 TL, oğlu ... için 2.885,15 TL olarak hesaplandığı,

manevi tazminat istemi yönünden ise, olayın ağırlığı ve duyulan üzüntü ve ızdırap dikkate alınarak takdiren ölenin eşi ...'e 60.000,00 TL, kızı ...'e 30.000,00 TL ve oğlu ...'e 30.000,00 TL olmak üzere toplam 120.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle maddi tazminat isteminin kabulüne, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu olayın meydana gelmesinde hizmet kusurunun veya kusursuz sorumluluklarının bulunmadığı, davacılar yakınının kusurunun bulunduğu, tazminat için şartların oluşmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacıların yakını ...'in, hükümlü olarak bulunduğu Gaziantep H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, kurum içi hizmetlerinde görevli memurların gözetiminde çalıştırıldığı, 27/06/2016 tarihinde cezaevinin aydınlatma ve nöbet kulelerinin bakım, onarım ve boya işlerinin yapılması esnasında davacılar yakınının elinde bulunan yaklaşık altı metre uzunluğundaki alüminyum rulo fırça sapının kule yakınından geçen yüksek gerilim hattına temas etmesi neticesinde yaralanarak hastaneye kaldırıldığı ve 31/07/2016 tarihinde vefat ettiği,

davacılar tarafından zararlarının karşılanması için davalı idareye yapılan 11/11/2016 tarihli başvurunun reddi üzerine uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık müteveffanın eşi ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı sonucu 221.838,71 TL) maddi, 150.000,00 TL manevi, çocukları ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı sonucu 11.978,68 TL) maddi, 100.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı sonucu 2.885,15 TL) maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır. Bu bağlamda hizmet kusuru, özel hukuktaki anlamından uzaklaşarak nesnelleşen, anonim bir niteliğe sahip, bağımsız karakteri olan bir kusurdur. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:

Davacılardan ... yönünden incelenmesi;

Destekten yoksun kalma tazminatının amacı; desteğini yitiren kimsenin, ölümünden önce bulunduğu sosyal ve ekonomik yaşam düzeyinin devamını sağlayacak yardımın karşılığı olan paranın ödettirilmesidir. Dolayısıyla, destekten yoksunluk zararı, ölüm olayı olmasaydı desteğin yapacağı varsayılan yardım tutarı geleceğe yönelik olarak belirlenmek suretiyle hesaplanmaktadır.

Eşin ölümü durumunda onun desteğinden yoksun kalan diğer eş yararına, kural olarak destekten yoksun kalınan süre ile sınırlı olarak destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir. Sağ kalan eşin yeniden evlenmesi durumunda ise, ölen eşin desteğine olan ihtiyacı yeni evlilik ile sona ereceğinden, sağ kalan eş yararına sadece yeniden evlenme tarihine kadar olan süre ile sınırlı olarak destekten yoksun kalma tazminatı hükmedilmesi gerekmektedir.

İdare Mahkemesince hükme esas alınan 29/05/2018 havale tarihli bilirkişi raporunda, davacı eşin evlenme ihtimali hiç değerlendirilmeden muhtemel bakiye ömrünün tamamı için destekten yoksun kalma zararı hesaplandığı görülmekte ise de UYAP bilgi sisteminden ulaşılan nüfus kayıt örneği incelendiğinde, davacı ... (...)'in 01/02/2021 tarihinde yeniden evlendiği dolayısıyla bu tarihten itibaren davacının ölen eşinin desteğine olan ihtiyacının sona erdiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan; maddi tazminat hesabı yapılırken davacılar yakınının şartlı tahliye tarihi değil, dosyada bulunan müddetnameye göre hakederek tahliyenin gerçekleşeceği tarih olan 19/03/2041 tarihi dikkate alınarak hesaplama yapılması gerekmektedir.

Buna göre, davacılar yakınının destek olmaya başlayabileceği 19/03/2041 tarihinden çok önce davacı ... (...)'in yeniden evlendiği göz önüne alındığında bu davacı yönünden maddi tazminat hesabı yapılmaması gerekmektedir.

Davacılar ... ve ... yönünden incelenmesi;

İdare Mahkemesince hükme esas alınan 29/05/2018 havale tarihli bilirkişi raporunda müteveffanın şartlı tahliye tarihi olan 13/07/2027 tarihinden itibaren destek olmaya başlayacağı kabul edilerek tazminat hesaplanmışsa da maddi tazminat hesabı yapılırken davacılar yakınının şartlı tahliye tarihi değil, hakederek tahliyenin gerçekleşeceği tarih olan 19/03/2041 tarihi dikkate alınarak hesaplama yapılması gerekmektedir.

Buna göre; hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacı çocuklar ...'in 19/10/2030 tarihine kadar, ...'in ise 07/06/2028 tarihine kadar müteveffanın desteğinden faydalanacağı bu tarihlerden sonra destekten faydalanamayacakları anlaşılmakta olup, davacılar yakınının hakederek tahliye tarihi olan dolayısıyla destek olmaya başlayabileceği tarih olan 19/03/2041 tarihinden çok önce destekten yoksun kalan konumundan çıkacak oldukları göz önüne alındığında ... ve ... yönünden de maddi tazminat hesabı yapılmaması gerekmektedir.

Bu itibarla, davacıların maddi tazminat istemlerinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar veren İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.