Danıştay 10. Daire E.2021/3695 K.2025/3446

Davanın_konusu

Davacılar tarafından, yakınları...'ın İzmir/Çiğli 2. Anajet Üs Komutanlığı emrinde görev yapmakta iken 27/02/2015 tarihinde güvenlik kameralarının takılması esnasında asma tavandan düşmesi sonucu vefat etmesinde davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek uğranıldığı iddia edilen zararlarına karşılık müteveffanın annesi... için 1.000,00 TL, babası ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL ( miktar artırımı ile 212.337,39 TL) maddi tazminat ile anne ve baba için ayrı ayrı 50.000,00 TL ve kardeş ... için 30.000,00 olmak üzere toplam 130.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla.

Hava Muhabere Astsubay Kıdemli Başçavuş olarak görev yapan müteveffa...'ın görev tanımında olmamasına rağmen yaptırılan kablolama işinin görülmesi sırasında vefat ettiği, görülen işle ilgili olarak vefat olayı yaşanana kadar işin yürütümüne ilişkin teknik şartnamenin dahi hazırlanmadığı, davalı idarece yürütülen soruşturma sonucunda hazırlanan ... tarih ve ...-... sayılı idari tahkikat raporunda, gerekli yer emniyet tedbirlerinin yeterince alınmamış olmasının, çalışılacak yerin karanlık olmasının ve koruyucu baretin ve emniyet kemerinin takılmamış olmasının olayın ana sebepleri olduğunun belirtildiği,

...'ın vefat etmesi olayında idarenin yürüttüğü hizmetin kusurlu olduğu, maddi tazminat tutarının hesaplanması amacıyla yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ek raporda, anne için 89.976,82 TL, baba için 122.360,57 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı anlaşıldığından, maddi tazminat isteminin kabulü ile 212.337,39 TL maddi tazminatın 2.000,00 TL'lik kısmına davalı idareye başvuru tarihi olan 23/03/2015 tarihinden itibaren, 210.337,39 TL'lik kısmına miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 22/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte;

manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile anne ...'a 30.000,00 TL, baba ...'a 30.000,00 TL ve kardeş ...'a 15.000,00 TL olmak üzere toplam 75.000,00 TL'nin davalı idareye başvuru tarihi olan 23/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; tarafların istinaf başvuruların reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlendiği, miktar artırımı yapılan kısım için de dava veya olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğu; davalı idare tarafından, uyuşmazlığa konu olayda idarelerine izafe edilebilecek herhangi bir hizmet kusurunun bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Temyiz istemine konu kararın, maddi ve manevi tazminat istemlerinin esasına yönelik kısmının incelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, maddi ve manevi tazminat istemlerinin esasına yönelik kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hükmedilen maddi tazminatın miktar artırımı suretiyle artırılan kısmına miktar artırımı dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine ilişkin kısmının incelenmesi:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.".

"Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir." ve "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; (...) b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükümleri yer almaktadır.

Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına,

ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştayın içtihatlarıyla kabul edilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile, “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un 5. maddesi ile de 2577 sayılı Kanun'a Geçici 7. maddesi olarak “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir.

Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır.

Belirtilen açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının miktar artırımı suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu, aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır.

Nitekim Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 16/04/2025 tarih ve 32872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/10/2024 tarih ve E:2021/5, K:2024/2 sayılı kararıyla da tam yargı davalarında miktar artırımında bulunulması halinde, dava dilekçesinde talep edilen miktara hangi tarihten itibaren faize hükmedilecekse artırılan miktara da aynı tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerektiğine karar verilmiştir.

Bu durumda, artırılan tazminat miktarı bakımından da, idareye başvurunun yapıldığı tarihten itibaren faiz yürütülmesi gerektiğinden, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararında, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan, "(...) 212.337,39 TL maddi tazminatın. 2.000,00 TL'lik kısmına davalı idareye başvuru tarihi olan 23/03/2015 tarihinden itibaren.

210.337,39 TL'lik kısmına ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 22/10/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davalı idare tarafından davacılara ödenmesine (...)" ibaresinin, "(...) 212.337,39 TL maddi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 23/03/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine (...)" şeklinde düzeltilmesi gerektiğinden.

Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "istinaf başvurusunun reddine" ibaresinin, "davacıların istinaf başvurusunun yasal faizin başlangıç tarihi yönünden kabulüne, diğer kısımlar yönünden reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, hüküm fıkrasında yer alan '(...) 212.337,39 TL maddi tazminatın. 2.000,00 TL'lik kısmına davalı idareye başvuru tarihi olan 23/03/2015 tarihinden itibaren.

210.337,39 TL'lik kısmına ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 22/10/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davalı idare tarafından davacılara ödenmesine (...)' ibaresinin, '(...) 212.337,39 TL maddi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 23/03/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine (...)' şeklinde düzeltilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.