Danıştay 10. Daire E.2021/4025 K.2021/4214

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı Kanun'un 3. maddesinde; idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde; tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği;

ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı.

Kanun'un 7. maddesinde, Danıştay ve idare mahkemelerinde dava açma süresinin altmış gün olduğu, bu sürenin yazılı bildirim yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri hükümlerine yer verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasında ise, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de dilekçelerin, 3 ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti halinde, otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenerek dava açılmak üzere reddedileceği hükmüne yer verilmiştir.

İdari yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; davacının, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Laborant ve Veteriner Sağlık Ön Lisans Programı mezunu olduğu ve 01/03/2021 tarihinde Bursa Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünce açılacak suni tohumlama kursuna katılmak için başvuru yaptığı; başvurusunun, örgün öğretim dışındaki programlardan mezun olan teknikerlerin suni tohumlama uygulaması yapabileceğine ilişkin bir mevzuat bulunmadığından bahisle ... tarih ve ... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine,

ret işleminin dayanağının Suni Tohumlama, Tabii Tohumlama ve Embriyo Transferi Faaliyetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendindeki "örgün" ibaresinin olduğunu ileri sürerek anılan ibarenin iptali istemiyle bakılmakta olan davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığa konu edilen 08/12/2011 tarih ve 28136 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Suni Tohumlama, Tabii Tohumlama ve Embriyo Transferi Faaliyetleri Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinde bulunan "Veteriner Sağlık Teknikeri" tanımının Yönetmeliğin ilk halinde yer almadığı, 18/12/2013 tarih ve 28855 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Suni Tohumlama, Tabii Tohumlama ve Embriyo Transferi Faaliyetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile veteriner sağlık teknikerinin tanımına ilişkin (n) bendi Yönetmeliğe eklenerek,

bu Yönetmelikte geçen veteriner sağlık teknikerinin örgün öğrenim programlarından mezun olan teknikerleri ifade ettiğine ilişkin düzenlemeye gidildiği; dava dilekçesinde iptali istenen Suni Tohumlama, Tabii Tohumlama ve Embriyo Transferi Faaliyetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesinde (n) bendinin bulunmadığı, anılan maddede Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) ve (e) bentlerinin değiştirilmesine ilişkin düzenleme yapıldığı;

öte yandan, Suni Tohumlama, Tabii Tohumlama ve Embriyo Transferi Faaliyetleri Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinde yer alan "örgün" ibaresinin iptali istemiyle açılan bir davada da Danıştay Onuncu Dairesinin 18/06/2020 tarih ve E:2016/1566, K:2020/2146 sayılı kararıyla anılan ibarenin iptaline karar verildiği görülmektedir.

Yukarıda belirtilen hususlar karşısında, dava dilekçesinde iptali istenen düzenlemeye ilişkin istemin her türlü tereddütten uzak ve açık bir şekilde yapılmadığı, davacı tarafından, suni tohumlama kursuna katılmak için yaptığı başvurunun, "suni tohumlama kursuna örgün öğretim dışındaki programlardan mezun olan teknikerlerin kabul edileceğine dair mevzuat hükmü bulunmadığı" gerekçesiyle reddine ilişkin işlemin mi iptalinin istenildiği, yoksa işlemin dayanağı olduğu öne sürülen düzenlemenin mi iptalinin istenildiğinin açıkça ortaya konulamadığı;

ayrıca dava dilekçesinde dava konusu işlem ya da işlemlerin öğrenilme tarihlerine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığından dilekçe üzerinde yapılan ilk incelemede davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun da anlaşılamadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu haliyle; dava dilekçesi 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmemiş olup; yeniden hazırlanacak dava dilekçesinde, iptali istenen işlem ya da işlemlerin tereddüte mahal verilmeksizin açıkça belirtilmesi, iptali istenen işlem veya işlemlerin davacının menfaatini ne şekilde etkilediği açıklanarak, dava konusu işlem ya da işlemlerin öğrenilme tarihlerine de dilekçede açıkça yer verilmesi gerektiği hususlarının gözönünde bulundurulması gerekmektedir.