Danıştay 13. Daire E.2021/4045 K.2021/2832

Davacı şirket tarafından, CİMER üzerinden yapılan şikâyet üzerine, 07/04/2021 tarihinde Nevşehir İl Jandarma Komutanlığı'nda görev yapan kişiler tarafından akaryakıt istasyonunda denetim yapılarak tutanak tutulduğu, bu tutanak uyarınca Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun … tarih ve … sayılı yazısı ile savunma istendiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından 18/03/2021 tarihinde başlatılan tavan fiyat uygulamasının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle … Sendikası tarafından dava açıldığı, halîhazırda devam eden ve henüz hakkında karar verilmeyen bir uygulama nedeniyle taraflarından savunma istenmesinin veya ceza verilmesinin hukuka aykırı olduğundan bahisle bakılan dava açılmıştır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Davanın görev yönünden reddine karar verilmesi ve dosyanın uyuşmazlığı çözümlemekle görevli Ankara İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) … tarih ve … sayılı kararı ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca iki aylık süre için tavan fiyat uygulaması başlatılmıştır.

Davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda, 07/04/2021 tarihinde Nevşehir İl Jandarma Komutanlığı görevlilerince yapılan denetimde, "Kurum'ca belirlenen tavan fiyatın üzerinde fiyatla akaryakıt satışı" yapıldığının tespit edildiğinden bahisle davacı şirketten … tarih ve … sayılı yazı ile savunma istenmiştir.

Davacı şirket tarafından, 09/06/2021 tarihli yazı ile cevap verilmiş olup, Kurul'un … tarih ve … sayılı kararı ile yazılı savunmada ileri sürülen hususların söz konusu kişiyi haklı çıkarabilecek gerekçeler olmadığı anlaşıldığından bahisle, 5015 sayılı Kanun'un "Lisans sahibinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına ve tavan fiyat belirlenmesine ilişkin Kurul kararına aykırı hareket edildiği gerekçesiyle anılan Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (5) numaralı alt bendi uyarınca 167.183,00-TL idarî para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

Davacı şirket tarafından, "Enerji Piyasası Denetleme Kurumu Denetim Daire Başkanlığı'na Sunulmak Üzere Nevşehir Hukuk Mahkemeleri Ön Bürosu'na" hitaben yazılan 07/09/2021 tarihli dilekçe ile Kurul tarafından 18/03/2021 tarihinde başlatılan tavan fiyat uygulamasının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle Enerji Petrol Gaz İkmal İstasyonları İşveren Sendikası tarafından dava açıldığı, halîhazırda devam eden ve henüz hakkında karar verilmeyen bir uygulama nedeniyle taraflarından savunma istenmesinin veya ceza verilmesinin hukuka aykırı olduğundan bahisle bakılan dava açılmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, dava dilekçesi olarak sunulan ve "Enerji Piyasası Denetleme Kurumu Denetim Daire Başkanlığı'na Sunulmak Üzere Nevşehir Hukuk Mahkemeleri Ön Bürosu'na" hitaplı dilekçenin, Kurum tarafından, idarî soruşturma aşamasında davacı şirketten istenen yazılı savunmaya verilen cevap niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, davacı şirket tarafından, dava dilekçesinin ekine, şirketleri hakkında idarî para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile bu kararın bildirimine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı yazısı eklenmiş olup, dava dilekçesinde, davanın konusu ve sebepleri ile dayanılan delillerin neler olduğu ortaya konulamamış, iptali istenen birel ve/veya düzenleyici işlemlerin hukuka aykırılık nedenleri açıklanmamış ve hangi işlem veya işlemlerin iptalinin istendiği dilekçenin "Talep ve Sonuç" bölümünde ayrıca ve açıkça gösterilmemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2576 sayılı Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu; 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki davaları çözümleyeceği; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24/1-c maddesinde, "Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere" karşı açılacak idarî davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ca karara bağlanacağı belirtilmek suretiyle hangi idarî davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ca karara bağlanacağı tahdidî olarak sayılmıştır.

2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin birinci fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu; 14/3-a maddesinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği; 15/1-a maddesinde, 14. maddenin 3/a bendine göre adlî yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine, idarî yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

Öte yandan, 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Dava hakkı" başlıklı 12. maddesinde yer alan, "Kurul kararlarına karşı açılacak davalar ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülür.

Danıştay, Kurul kararlarına karşı yapılan başvuruları acele işlerden sayar." kuralı 05/07/2012 tarih ve 28344 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un 64. maddesi ile "İdari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir.

Kurul kararlarına karşı açılan her türlü dava öncelikli işlerden sayılır." şeklinde değiştirildiğinden, 05/07/2012 tarihinden itibaren Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemleri dışındaki kararlarına karşı açılan davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülemeyeceği açıktır.

Bu itibarla, davacı şirket tarafından dava dilekçesinde, 2575 sayılı Kanun'un 24. maddesinde tahdidî olarak sayılan ve ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ca karara bağlanacağı belirtilen eylem veya işlemlerin iptali istemine açıkça yer verilmediğinden söz konusu uyuşmazlığın, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalardan olmadığından, bakılan davanın, bireysel işlemi (… tarih ve … sayılı Kurul kararı) tesis eden idarî merciin bulunduğu yer mahkemesi olan … İdare Mahkemesi'nce çözümlenmesi gerekmektedir.