Danıştay 10. Daire E.2021/4774 K.2023/2416

Nakliye ve Temizlik Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : …Kurumu VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, IPARD Programı kapsamında desteklenmek üzere davalı idare ile imzalanan sözleşmenin feshine ilişkin …tarih ve E…sayılı işlem ile yetkilisi hakkında açılan davada beraat kararı verildiğinden bahisle söz konusu sözleşmenin yenilenerek tarafına ödeme yapılması talebiyle yaptığı 05/10/2018 tarihli başvurunun reddine ilişkin …tarih ve E…sayılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Diyarbakır İl Koordinatörlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; davacı ile davalı idare arasında imzalanan hibe sözleşmesinin 13. maddesinin 2. fıkrasının (f) bendinde sözleşmenin fesih nedeni olarak yer alan "Cumhuriyet Savcısının Faydalanıcı ya da Faydalanıcının yetkili kişisi hakkında yatırımla ilgili olarak dolandırıcılık iddiası ile dava açması" durumunun somut davada gerçekleşmiş olduğu, bu nedenle fesih işleminde hukuka aykırılık olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; tip sözleşme olarak hazırlanan hibe sözleşmesinin masumiyet karinesine aykırı olarak sadece Savcılık iddianamesi nedeniyle feshedilmesinin hukuka aykırı olduğu, hibe sözleşmeleriyle ilgili Avrupa Birliği mevzuatındaki esas ilkenin dolandırıcılık şüphesi nedeniyle sözleşmenin askıya alınması olduğu, sadece iddianame düzenlenmesi nedeniyle sözleşmenin feshedilmesinin Avrupa Birliği mevzuatına da aykırı olduğu, nitekim Savcılık iddianamesi nedeniyle sevk edildiği …Ağır Ceza Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:2017/75 sayılı kararıyla dolandırıcılık suçundan beraat ettiği, söz konusu kararın istinaf incelemesinden de geçerek kesinleştiği, işlemin hukuka aykırı olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; sözleşmenin feshine sebep olarak gösterilen "Cumhuriyet Savcısı tarafından yatırımla ilgili olarak dolandırıcılık iddiası ile dava açılması" durumunun imzalanan hibe sözleşmesinde açıkça öngörüldüğü, sözleşmeye uygun olarak işlem tesis edildiği, fesih kararına karşı dava açma süresinin geçtiğini, davanın süre yönünden reddi gerektiği, sözleşmenin yenilenerek tarafına ödeme yapılması talebiyle yaptığı 05/10/2018 tarihli başvurunun reddine ilişkin 07/11/2018 tarihli işlemin ise icrai nitelikli bir işlem olmadığı, asıl dava konusu işlemin sözleşme fesih işlemi olduğu, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından.

IPARD Programı kapsamında desteklenmek üzere …tarihinde davalı idare ile …sayılı sözleşmenin imzalandığı, davacı şirket hakkında, tedarikçisi şirket tarafından dolandırıcılık, gasp ve sahtecilik iddiası ile 25/12/2012 tarihinde Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunulduğu ve aynı tarihte ödeme işlemlerinin İl Koordinatörlüğü tarafından durdurulduğu, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından davacı şirket yetkilisi hakkında soruşturma açıldığı, yapılan soruşturma sonucu "özel belgede sahtecilik ve kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçlarını işlediğinden" bahisle hakkında iddianame düzenlendiği,

bunun üzerine davalı idarece taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 13. maddesinin 2. fıkasının (f) bendi uyarınca, sözleşmenin …tarih ve E:…sayılı işlemle tek taraflı olarak feshedildiği, söz konusu fesih işlemine karşı yargı yoluna gidilmediği, …Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yapılan yargılamada şirket yetkilisi hakkında beraat kararı verildiği, anılan beraat kararı üzerine 05/10/2018 tarihli dilekçe ile ortakları hakkında açılan davada beraat kararı verildiğinden bahisle söz konusu sözleşmenin yenilenerek tarafına ödeme yapılması talebiyle başvuruda bulunulduğu,

söz konusu başvurunun da …tarih ve E…sayılı işlem ile Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Diyarbakır İl Koordinatörlüğü tarafından reddedilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''Dava açma süresi'' başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı hükme bağlanmıştır. Bu kural, idari işlemlerin idare tarafından ilgililere açık ve anlaşılır bir biçimde duyurulması ve bu işlemlere karşı idari yollara veya dava yoluna başvurmalarına olanak sağlama amacını taşımaktadır.

Aynı Kanun'un dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihlerde yürürlükte olan haliyle "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurmanın, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket ile davalı idare arasında imzalanan hibe sözleşmesinin 09/09/2016 tarihinde feshedildiği, söz konusu fesih işlemine karşı ayrı bir dava açılmadığı, davacı şirketin yetkilisinin dolandırıcılık şüphesiyle yargılandığı davada …Ağır Ceza Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla beraat etmesi akabinde davalı idareye "sözleşmenin yenilenerek tarafına ödeme yapılması" talebiyle yaptığı 05/10/2018 tarihli başvurunun reddine ilişkin …tarih ve E…sayılı işlemin tesis edildiği, söz konusu işlemin 15/11/2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiği,

davacı tarafından hem sözleşmenin feshi işleminin hem de sözleşmenin yenilenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle 14/01/2019 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.

Davalı idarenin sözleşmenin yeniden imzalanması talebiyle yapılan başvuruya verdiği cevap incelendiğinde; idarece "beraat kararı sonrasında sözleşmenin yenilenmesine ilişkin bir usulün bulunmadığı, ödeme yapılabilmesi için sözleşmenin feshi işleminin iptaline yönelik bir idari yargı kararının olması gerektiği"nin belirtildiği görülmektedir.

Kişilerin, haklarında daha önce idarece tesis edilmiş herhangi bir işlem olmaksızın, idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için yaptıkları başvurunun 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında yapılmış bir başvuru olduğu ve dava açma süresinin de, bu başvuru üzerine tesis edilen işlemin tebliğinden itibaren başlayacağı, kişilerin haklarında daha önce tesis edilmiş işlem olmakla birlikte, idari dava açılmadan önce bu işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi ya da yeni bir işlem yapılması istemiyle yaptıkları başvurunun ise, 11. madde kapsamında yapılmış bir başvuru olduğu açık olup, dava açma süresinin de bu hususlar göz önünde tutularak hesaplanması gerekmektedir.

Bu kapsamda, davacı tarafından sözleşmenin yenilenmesi talebiyle 05/10/2018 tarihinde yapılan başvurunun 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesine göre yapılmış bir başvuru olduğunun kabulü gerektiğinden, söz konusu başvurunun sözleşmenin feshi işlemine karşı dava açma süresini yeniden canlandırmayacağında duraksama bulunmamaktadır.

Öte yandan, …tarih ve E…sayılı sözleşmenin feshine ilişkin işlemin davacı şirkete tebliğ edilip edilmediği anlaşılamamaktaysa da, davacı şirket yetkilisi tarafından dolandırıcılık nedeniyle sözleşmenin feshedildiği, açılan ceza davasında beraat kararı verildiği belirtilerek şirketlerinin kırmızı listeden çıkarılarak ödenme yapılması istemiyle davalı idareye yapılan 12/01/2018 tarihli başvurudan, 09/09/2016 tarihli işlemden haberdar olunduğu anlaşıldığından, dava açma süresinin en geç bu tarih itibarıyla işlemeye başladığı sonucuna varılmaktadır.

Bu nedenle, 12/01/2018 tarihinden itibaren altmış gün içinde, idareye başvuru yapılması ya da dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 05/10/2018 tarihinde yapılan başvurunun 15/11/2018 tarihinde tebliğ edilen işlemle reddi üzerine 14/01/2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğinden, işin esasına geçilerek karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki …İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.