Danıştay 10. Daire E.2021/5820 K.2023/1650

Davanın_konusu

Davacı tarafından; silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının (çalışma izninin) yenilenmesi istemiyle yaptığı başvuru neticesinde hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz değerlendirildiğinden bahisle yargılaması sonuçlanıncaya kadar özel güvenlik görevlisi olmasının uygun görülmemesi yolunda tesis edilen Tunceli Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu olayda, 5188 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, özel güvenlik görevlisi olabilmek için Kanun'un 10. maddesinde sayılan şartların taşınmasının yanı sıra çalışma izninin yenilenebilmesi için de 11. maddede belirtilen güvenlik soruşturması sonucunun da olumlu bulunması gerektiği, idarenin arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması sonuçlarını değerlendirme yönünden takdir yetkisine sahip olduğu,

bu durumda, davacının 'görevi yaptırmamak için direnme, mala zarar verme, 2911 sayılı Kanuna muhalefet, siyası partinin kullanımında olan binaya zarar verme' suçlarından dolayı devam etmekte olan yargılaması sebebiyle, yargılamaya konu fiilerin niteliği göz önüne alındığında özel güvenlik hizmetinin niteliği ile bağdaşmadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, istinaf başvurusuna konu … İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; 5188 sayılı Kanun'da belirli suçlardan alınan mahkumiyet kararının ya da kasten işlenen bir suçtan alınan bir yıl ve üzeri hapis cezasının çalışmaya engel haller arasında düzenlendiği, bu kapsamda hakkında verilmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığından özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmemesi işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta; davalı idare tarafından, dava konusu işlemin sebebi olarak davacı hakkında.

Asliye Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında 'görevi yaptırmamak için direnme, mala zarar verme, 2911 sayılı Kanuna muhalefet, kamu malına zarar verme, siyasi partinin kullanımında olan binaya zarar verme' suçlarından açılan kamu davasının bulunması ve yargılamanın halen devam etmesi gösterilmiş olup, davacının anılan ceza davası sonucunda … tarih ve K:... sayılı karar ile toplantı ve gösteri yürüyüşüne yasak araçla katılma suçu nedeniyle 5 ay hapis, Kanuna aykırı gösteri yürüyüşünde ihtara ve zor kullanmaya rağmen dağılmamakta ısrar suçu nedeniyle 5 ay hapis,

güvenlik kuvvetlerine taş atmak sureti ile birden fazla kişiye görevi yaptırmamak için direnme suçundan 12 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına akabinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği görülmüştür.

Davacı hakkında yapılan yargılamaya konu suçların niteliğinin işlem tarihi itibarıyla 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde düzenlenen çalışmaya engel haller arasında yer almadığı gibi (12 ay 15 günlük hapis cezası da işlem tarihinden sonra verilmiştir.) işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan 17/07/2012 tarihli ve Bakanlık Genelge No:2012/42,

EGM Genelge No:2012/71 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Birleştirilmiş Genelgesi'nin "Çalışma İzni" başlıklı 7. maddesinde silahlı özel güvenlik görevlisi olacaklar açısından ayrıca 91/1779 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik'in 16. maddesinde ismen sayılan bir takım suçlar yönünden devam eden yargılamanın bulunmasının da silahlı özel güvenlik görevlisi olarak çalışmaya engel haller arasında sayıldığı, davacının durumunun bu düzenleme kapsamında da yer almadığı açıktır.

Ancak işlem tarihinde yürürlükte bulunan 18/04/2013 tarih ve 2013/20 sayılı Silah Ruhsat İşlemleri Birleştirilmiş Genelgesinin 7.13. maddesinin “Yargılaması Devam Edenler” başlıklı bölümünün 2. fıkrasında, 91/1779 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik'in 16. maddesinde ismen sayılan suçlar dışında, yargılanılan ceza maddesinde belirtilen cezanın üst sınırının bir yıldan fazla olması veya ikiden fazla suçtan dolayı yargılama yapılıyor olması durumunda da yargılanması devam edenler kapsamında işlem yapılması düzenlemesine yer verildiği.

91/1779 sayılı Yönetmelik'in 16. maddesinin 4. fıkrasında da, bu madde kapsamında sayılan fiillerden dolayı yargılanması devam eden şahısların silah ruhsatı verilmesi ve yenileme işlemlerinin, kovuşturma sonuçlanıncaya kadar bekletileceğinin ve silahın ilgili birimce emanete alınacağının düzenlendiği, olayda davacı hakkında 'Güvenlik kuvvetlerine taş atmak suretiyle birden fazla kişiye görevi yaptırmamak için direnme suçu nedeniyle de kamu davası açıldığı, anılan suçun Türk Ceza Kanunu'nun 265. maddesinin 1. fıkrasında düzenlendiği, anılan maddede cezanın alt ve üst sınırının altı aydan üç yıla kadar hapis cezası olarak öngörüldüğü,

davacının fiiline uyan suçun üst sınırı 1 yıldan fazla olduğundan ve ikiden fazla suçtan yargılama yapıldığından bahisle anılan Genelge gereğince yargılaması devam edenler kapsamında görülerek silahlı özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi amacıyla yaptığı başvuru üzerine silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının da uygun görülmemesi yolunda tesis edilen işlemin, mevzuat gereği üst sınırı bir yıldan fazla olan bir suçtan ve ikiden fazla suçtan dolayı yargılanması devam eden şahsın silah ruhsatı yenileme işleminin yargılaması sonuçlanıncaya kadar bekletileceği düzenlemesine uygun olarak tesis edildiği görülmektedir.

Öte yandan, davacının yargılanmasına sebebiyet veren eylemlerinin niteliğinin, yargılama konusu maddi olaydaki hususlar göz önünde bulundurulduğunda yürütülecek olan özel güvenlik görevinin önemi ve özelliği ile bağdaşmadığı, idarenin takdir yetkisini, özel güvenlik görevinin önem ve özelliğine uygun olarak kullandığı da açıktır.

Diğer taraftan, dava konusu işlemin bir diğer sebep unsurunun davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının yukarıda anılan suçlar nedeniyle yürütülen kamu davasının bulunduğunun tespitinden dolayı olumsuz değerlendirilmesi olduğu görülmektedir.

İşlemin sebeplerinden biri olan güvenlik soruşturması açısından, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde düzenlenen "güvenlik soruşturması olumlu olmak" şartı Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarih ve E:2021/42 K:2022/45 sayılı kararı ile "Mülga 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden" iptal edilmiş, söz konusu karar 30/06/2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Anılan iptal hükmünün işleme etkisinin ne olacağı hususuna gelince, söz konusu iptal kararının, 5188 sayılı Kanun'da düzenlenen güvenlik soruşturmasının olumlu olması koşulunun iptali yönünde olmayıp, mülga 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturmaları ile sınırlı olarak verildiği görülmektedir.

5188 sayılı Kanun'un çalışma şartlarını düzenleyen 10. maddesinde hangi ceza mahkemesi mahkumiyet kararlarının ve hangi suçlardan soruşturma ve kovuşturma altında bulunmanın özel güvenlik görevlisi olmaya engel olduğunun belirlendiği ve 11. maddesinde çalışma izni verileceklere ilişkin koşullara yer verildiği, söz konusu şartların yanında ayrıca güvenlik soruşturması olumlu olmak şartının da sağlanmasının arandığı,

dolayısıyla Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararının işlemin yasal dayanağının kalmadığı şeklinde yorumlanamayacağı, zira işlemin sebeplerinden birinin dayanağının Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiş olmasının diğer sebebin iptali sonucunu doğurmayacağı, Anayasa Mahkemesi kararı ile 4045 sayılı Kanuna dayalı olarak yapılan güvenlik soruşturmaları açısından verilen iptal kararı dava konusu işlemin sadece bir sebebini hukuka aykırı hale getirmiş olsa da diğer sebep açısından işlemin hukuka ve mevzuata uygun bulunduğu, açıktır.

Bu nedenle davanın reddi yolunda verilen … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.