Danıştay 10. Daire E.2021/6187 K.2023/6194

Dava konusu istem: Davacı şirketin, işyerinde çalıştığı tespit edilen 19 işçinin işe giriş bildirgelerini, 1 adet işçinin işten ayrılış bildirgesini, 2011/04 ve 2015/04. aylarına ait aylık prim ve hizmet belgelerini süresi içinde kuruma vermemesi nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 51.325,00 TL idari para cezası uygulanmasına dair … tarih ve … sayılı işlemin işe giriş bildirgelerinin verilmesi nedeniyle uygulanan 45.657,00 TL idari para cezasına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince; davacı şirkete işyerinde çalıştığı tespit edilen 19 işçi için işe giriş bildirgesinin süresinde Kuruma verilmemesinden dolayı idari para cezası uygulanmış ise de, bu kişilerin 20/04/2015 tarihinde işe başladığı ve işe giriş bildirgesinin de en geç verilmesi gereken tarih olan 20/04/2015 tarihinde Kuruma bildirildiği sabit olup,

davacının işe giriş bildirgelerini süresi içinde ve Kurumca belirlenen usul ve şekil kurallarına uygun olarak internet üzerinden Kuruma verdiği anlaşıldığından davacının söz konusu işçilerin işe giriş bildirgelerini süresi içinde vermemesi nedenine bağlı olarak idari para cezasıyla cezalandırılmasına dair işlemde hukuka uygunluk görülmediği,

öte yandan her ne kadar söz konusu işe giriş bildirgelerinde işçilerin işe giriş tarihleri, işe fiilen başlama ve işe giriş bildirgesinin verildiği tarihten daha sonraki bir tarih olan 21/04/2015 olarak gösterilmiş ise de, bu durumdan kaynaklı aylık prim ve hizmet belgelerinin bildirilmemesi nedenine bağlı olarak da davacıya idari para cezası uygulandığı,

bunun ayrıca bahis konusu işe giriş bildirgelerinin süresi dışında ve usule aykırı olarak verildiği anlamına gelmeyeceği, dolayısıyla bu fiilden dolayı bir de işe giriş bildirgelerinin süresi dışında verildiği gerekçesiyle ceza uygulanamayacağı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalı idarenin Temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesince, temyize konu karar usul ve hukuka uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR_DÜZELTME

TALEP_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; bildirim yükümlülüğünün aynı zamanda doğru bildirimde bulunma zorunluluğunu da içerdiği, kanun gereğince tutulan tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olduğu, yeterli inceleme yapılmadan verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Kararın düzeltilmesi isteminin kabulüyle Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 20/05/2021 tarih ve E:2019/4754, K:2021/2410 sayılı kararı kaldırılarak davalının temyiz istemi yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait, ... Organize Sanayi Bölgesi ... Cadde No:… …/… adresinde

… sicil numarasıyla, Fırınlanmış kilden tuğla, karo ve inşaat malzemeleri imalatı iş kolunda faaliyet gösteren, "çok tehlikeli" tehlike sınıfında bulunduğu belirtilen iş yerinde iş kazası meydana geldiğinden bahisle Hekimhan Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosunun yazısı üzerine Malatya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü denetim birimi personeli tarafından yapılan fiili denetim, incelenen kurum kayıtları ve alınan işçi ifadeleri sonucu düzenlenen … tarih ve … sayılı raporda.

20/04/2015 tarihi itibarıyla ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …'nın davacıya ait işyerinde çalıştıkları ancak bu işçilerin işe giriş bildirgelerinin işveren tarafından işe giriş tarihlerinden bir gün sonrası olan 21/04/2015 tarihinde bildirildiğinin tespit edildiği,

bunun üzerine 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca söz konusu işçilerin işe giriş bildirgelerinin, işten ayrılış bildirgelerinin ve 2011/04 ve 2015/04 aylarına ait aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmemesi nedeniyle Hekimhan Sosyal Güvenlik Merkezinin … tarih ve … sayılı işlemi ile uygulanan 51.325,00 TL'lik idari para cezasının, işe giriş bildirgelerine ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Sigortalı bildirimi ve tescili" başlıklı 8. maddesinde, "İşverenler, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişileri, 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdür.

Ancak işveren tarafından sigortalı işe giriş bildirgesi; a) İnşaat, balıkçılık ve tarım iş yerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün Kuruma verilmesi halinde, sigortacılık başlangıcından önce bildirilmiş sayılır." hükmüne;

yine aynı Kanun'un "Kurumca Verilecek İdari Para Cezaları" başlıklı 102. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin 2 nolu alt bendinde, "8 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen bildirgenin verilmediğinin, mahkeme kararından veya Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden ya da diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar,

kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden anlaşılması halinde bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin "Sigortalılığın başlangıcı ve bildirim yükümlülüğü" başlıklı 11. maddesinin 2. fıkrasında, "İşverenler, Kanunun 4 üncü maddesi birinci fıkrasının; a) (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanları, çalışmaya başladıkları tarihten önce....Kuruma e-sigorta yoluyla bildirmekle yükümlüdür.

" kuralı; 3. fıkrasında ise, "İşverenlerce Kanunun 4 üncü maddesi birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan; a) İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde hizmet akdiyle işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün..... Kuruma yapılan bildirimler de süresinde yapılmış sayılır." kuralı yer almaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünce çıkarılan 2013/11 sayılı Genelgenin "Sigortalılığın Başlangıcı, Kuruma Bildirilmesi ve Sigortalılık Tespiti

" başlıklı 4. Bölümünün "İşe başlamadan önce bildirilmesi gereken sigortalılar" başlıklı 2.1. maddesinde, "Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında hizmet akdine tabi sigortalı sayılanlar, çalışmaya, mesleki eğitime veya staja başladıkları tarihten en geç bir gün önce “Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi” (EK-7) ile işverenleri tarafından Kuruma bildirilecektir.

Bu sigortalılara ait sigortalı işe giriş bildirgesinin Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasında ve SSİY’nin 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen sürelerde Kuruma verilmemesi halinde Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince idari para cezası uygulanacaktır." hükmü ve "İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar" başlıklı 2.2. maddesinde, "İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacakların sigortalı işe giriş bildirgesinin işverenleri tarafından en geç sigortalıların çalışmaya başladığı gün Kuruma verilmesi gerekmektedir.

.. İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacakların sigortalı işe giriş bildirgesinin süresinde verilip verilmediği hususu iş kolu kodlarına göre belirlenmekte olup, işe giriş bildirgesinin süresinde verilip verilmediğine 1/9/2013 tarihinden önce olduğu gibi işyeri sicil numarasının 2, 3, 4 ve 5 numaralı hanelerinde yer alan iş kolu kodlarına bakılarak işlem yapılmaya devam edilecektir. (41XX, 42XX, 43XX) inşaat işyerleri, (03XX) balıkçılık işyerleri, (01XX) tarım işyerleri, (011X) hayvancılık işyerleri için kullanılacaktır. " düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

NACE kelimesi, Avrupa Birliğinde Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması anlamına gelen "Nomenclature des Activites Economicues dans la Communaute Europenne" ibaresinin baş harflerinden meydana gelmekte; NACE kodu ise, işletmelerin ekonomik faaliyetlerini istatiksel olarak sınıflandırmak ve kategorize etmek amacıyla kullanılan bir kod olup, iş yerlerine faaliyet alanının tehlike seviyesine göre verilmektedir. Nace Kodu iş yerlerinin tehlike durumlarının az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli olarak sınıflandırılmasını sağlamaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden; idari para cezasına esas alınan rapor ve Kurum kayıtlarının incelenmesinden; raporda adı geçen işçilerin denetim günü itibarıyla davacı tarafından sigorta girişlerinin yapıldığı, bunun üzerine Kurum tarafından iş yerinde çalıştığı tespit edilen işçilerin işe giriş bildirgelerinin yasal süresinde verilmemesi nedeniyle idari para cezası uygulandığı, davacı tarafından işlemin iptali talebiyle açılan davada Malatya İdare Mahkemesince; uyumazlığa konu 19 işçinin inşaat işiyle iştigal eden davacı şirkete ait işyerinde 20/04/2015 tarihinde işe başladığı ve işe giriş bildirgesinin de 20/04/2015 tarihinde süresi içinde kuruma bildirildiği kabul edilerek dava konusu işlemin iptali yolunda hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda zikredilen 2013/11 sayılı Genelgenin "Sigortalılığın Başlangıcı, Kuruma Bildirilmesi ve Sigortalılık Tespiti

" başlıklı 4. Bölümünün "İşe başlamadan önce bildirilmesi gereken sigortalılar" başlıklı 2.1. maddesinde, "Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında hizmet akdine tabi sigortalı sayılanlar, çalışmaya, mesleki eğitime veya staja başladıkları tarihten en geç bir gün önce “Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi” (EK-7) ile işverenleri tarafından Kuruma bildirilecektir." hükmü gereği işe başlamadan en geç 1 gün önce işe giriş bildirgesinin verilmesinin gerektiği, ancak "İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar" başlıklı 2.2. maddesinde "(41XX, 42XX,

43XX) iş kolu kodlu inşaat işyerlerinde işe başlatılacakların sigortalı işe giriş bildirgesinin işverenleri tarafından en geç sigortalıların çalışmaya başladığı gün Kuruma verilmesi" halinde ise bu iş kolunda çalışanların çalışmaya başladıkları gün yapılan bildirimlerin süresinde kabul edileceği öngörülmüştür.

Dava konusu olayda ise, davacı tarafından iş yerinde çalıştıkları tespit edilen işçilerin denetim günü itibarıyla işe başladıkları ve işe giriş bildirgelerinin de bu tarih itibarıyla verildiği, sehven ertesi gün için kayıt girildiği dolayısıyla bildirgelerin aslında yasal süresi içerisinde Kuruma verilmiş olduğu iddia edilmişse de, Kurum kayıtları ve dosya içeriğinin tetkikinde;

davacının … sicil numarasıyla, 2332 nace kodlu "Fırınlanmış kilden tuğla, karo ve inşaat malzemeleri imalatı" iş kolunda faaliyet gösteren "çok tehlikeli" tehlike sınıfında bulunduğu belirtilen iş yerinin (41XX, 42XX, 43XX) inşaata yönelik iş kolunda faaliyet gösteren iş yerleri içerisinde yer almayıp, (23XX) "Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı" iş kolunda faaliyet gösteren bir iş yeri olması hasebiyle 5510 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 3. fıkrasında belirtilen sürelerde işe giriş bildirgelerinin verilebileceği iş yerlerinden olmayıp,

aksine Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrası ve Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen "... çalışmaya başlanılan tarihten en geç bir gün önce" işe giriş bildirgesi ile çalışanların bildirilmesi gereken iş yerleri arasında yer aldığı anlaşılmaktadır.

Buna göre, çalışanların işe giriş bildirgesinin sigortalılık başlangıç tarihinden önce verilmesi kuralına getirilen istisnalardan birisi olan inşaat iş yerlerinde işe başlatılacakların sigortalı işe giriş bildirgesinin işverenleri tarafından en geç sigortalıların çalışmaya başladığı gün Kuruma verilmesi halinde sigortalılık başlangıcından önce bildirilmiş sayılacağına ilişkin kuralın dava konusu uyuşmazlıkta uygulanamayacağı açıktır.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince davalı idareden söz konusu işçilerin işe giriş bildirgelerinin, çalışmaya başladıkları gün olarak tespit edilen 20/04/2015 tarihinden önce verilip verilmediği araştırılarak bu tarihten önce işe giriş bildirgesi verilmiş olanlar yönünden dava konusu işlemin iptaline, verilmemiş olanlar yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gerekirken söz konusu iş yerinin "inşaat" işiyle iştigal eden iş yeri olduğu ön kabulüyle dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) - KARŞI OY

Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesinin istenebileceği, davalı idare tarafından kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususların ise, anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymadığı, bu nedenle karar düzeltme isteminin reddi gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.