Danıştay 10. Daire E.2021/6366 K.2023/7796

Dava konusu istem: Davacı tarafından; nüfus kaydının silinmesine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının Türk vatandaşlığına geçme talebi bulunmadığı halde sehven nüfus kütüğüne kaydedildiği ve doğum tarihinin tashihi için ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı dava devam ederken durumun fark edilmesi üzerine de nüfus kaydının silindiği, dolayısıyla davacının Türk Vatandaşlığına geçme yönünde herhangi bir talebi bulunmadığı halde sehven nüfus kütüğüne kaydedilmek suretiyle maddi hata yapıldığı, davacının nüfus kütüğünden silinmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME

TALEP_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından; talebi olmadığı halde Türk vatandaşı olarak nüfus kütüğüne kaydedilmesi işleminde davalı idarenin açık hataya düştüğünden söz edilemeyeceği, elde ettiği hakkın hukuka uygun olarak elde edilmiş bir hak olarak kabulü ile idari istikrar ilkesi uyarınca kazanılmış hakkının korunması gerektiği, başka bir ülke vatandaşı olmasının idarenin işlemlerini hukuka uygun kılmayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI:Karar düzeltme istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 27/04/2021 tarih ve E:2016/2299, K:2021/2021 sayılı kararı kaldırılarak davacının temyiz istemi yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden. İran uyruklu olan davacının boşandığı eşinin 01/09/1987 tarihli dilekçesi ile çocukları ile birlikte Türk vatandaşlığına geçme talebinde bulunduğu ve Bakanlar Kurulunun 08/03/1991 tarih ve 1991/1628 sayılı kararı ile Türk vatandaşlığına alındığı, doğum tarihinin tashihi için ...

Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı davada Mahkemece davacının vatandaşlığa alınmasına esas belgelerin ve tescil evraklarının davalı idareden istenilmesi üzerine davacının Türk vatandaşlığına geçme yönünde bir talebinin olmadığının ve Türk vatandaşlığına alınması için Bakanlar Kuruluna teklifte bulunulmadığı halde Türk vatandaşlığına alınmış gibi sehven Nüfus Müdürlüğünce nüfus kütüğüne tescil edildiğinin tespit edilmesi neticesinde dava konusu işlemle nüfus kaydının silindiği, söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Mülga 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun "Türk Vatandaşlığının Kazanılması" başlıklı 1. bölümünde, I-Kanun yolu ile kazanmanın, nesep ile, doğum yeri ile, evlenme ile olabileceği. II- Yetkili Makam kararı ile kazanmanın ise, genel olarak vatandaşlığa alınma, istisnai vatandaşlığa alınma ve yeniden vatandaşlığa alınma yolu ve seçme hakkı ile olabileceği belirtilerek yetkili makam kararı ile vatandaşlığa alınmanın Bakanlar Kurulu Kararı ile olacağı.

"Türk Vatandaşlığının Kaybı" başlıklı 2. bölümünde de, I-Kanun yolu ile kaybın evlenme ile olabileceği. II- Yetkili makam kararı ile kaybın ise, 1- Vatandaşlıktan çıkma ve başka bir devlet vatandaşlığını kazanma izni ile, 2- Vatandaşlığa alınmanın iptali ile, 3- Vatana bağlılıkla bağdaşmayan eylemler sonucunda, a) Vatandaşlığın kaybettirilmesi b) Vatandaşlıktan çıkarma ile olabileceği ve seçme hakkı ile vatandaşlığın kaybedilebileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda belirtilen mevzuatın değerlendirilmesinden; bir kişinin nesep, doğum veya evlenme dışında yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığını kazanması için Bakanlar Kurulu Kararı gerektiği; aynı şekilde Türk vatandaşlığına alınmanın iptali ile vatandaşlığın kaybettirilmesi veya vatandaşlıktan çıkarılmanın da Bakanlar Kurulu kararı sonucunda mümkün olabildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının nüfus kütüğüne tescil edilmesi sonucu kendi ülke vatandaşlığını kaybettiği ve yaklaşık 18 yıl boyunca Türk vatandaşlığında kaldığı görülmekte olup, vatandaşlığın kaybı hususunda işlem tesis etme yetkisi anılan mevzuat uyarınca Bakanlar Kurulunda olmasına rağmen, vatandaşlığın kaybı sonucunu doğuran nüfus kaydının silinmesi hususunda yetkisi bulunmayan davalı idarece davacının vatandaşlığının kaybı sonucunu doğuracak biçimde işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, nüfus kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde, idari işlemin yetki unsuru yönüyle hukuka uyarlık bulunmamaktadır.