Danıştay 10. Daire E.2021/6545 K.2021/6003

Dava konusu istem: 12/12/2020 tarihinde koşulan İzmir yarışlarının ... koşusunda yer alan "..." isimli atın seyisliğini yapan davacı tarafından, anılan atta doping maddesi tespit edildiğinden bahisle Tarım ve Orman Bakanlığı İzmir Yarış Komiserler Kurulu Başkanlığınca tesis edilen ... tarih ve ... sayılı kararın, davacının Yüksek Komiserler Kurulunca hakkında verilecek kesin karara kadar geçici tedbir olarak tribün ve eklentileri dışında yarışlarla ilgili yer ve tesislere girmekten ve yarışlarla ilgili yerlerde sanat icra etmekten yasaklanmasına ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

İzmir Yarış Komiserler Kurulu Başkanlığınca, İzmir Hipodromunda 12/12/2020 tarihinde yapılan yarışlarda koşu atlarından alınarak Pendik Veteriner Kontrol Enstitüsü Doping Laboratuvarına gönderilen doping şüpheli numunelerde ve Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Doping Kontrol Laboratuvarına gönderilen şüpheli numunenin 2. takımında bulunan ... gizli numaralı B numunesinin analizi sonucu düzenlenen Pendik Veteriner Kontrol Enstitüsü Doping Laboratuvarının ... tarih ve ... sayılı raporu ile Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Doping Kontrol Laboratuvarının ... tarih ve ... sayılı raporunda,

... gizli numara karşılığı olan ''...isimli atın sürat, kuvvet ve cesareti üzerine tesir eden arsenik maddesi verilmek suretiyle koşturulduğunun anlaşılması üzerine İzmir Yarış Komiserler Kurulunca olay ile ilgili olarak söz konusu atın sahibi, at sahibi vekili, antrenörü,

binici ve seyisi hakkında soruşturma açılmasına ve anılan kişilerden atın seyisi olan davacı ile antrenörü hakkında 24/12/2020 tarihinden itibaren Yüksek Komiserler Kurulu tarafından kesin karar verilinceye kadar geçici tedbir olarak tribün ve eklentileri dışında yarışlarla ilgili yer ve tesislere girmekten ve sanat icra etmekten yasaklanmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemin, At Yarışları Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinde tanınan yetkiye dayanılarak tesis edildiği,

ayrıca konu ile ilgili olarak Tarım ve Orman Bakanlığı Yüksek Komiserler Kurulunca ... tarih ve ... sayılı karar ile davacının da aralarında bulunduğu ilgililer hakkında At Yarışları Yönetmeliğinin 131. maddesi uyarınca 24/12/2020 tarihinden itibaren 1 yıl süreyle tribün ve eklentileri dışında yarışlarla ilgili yer ve tesislere girmekten ve sanat icra etmekten yasaklanması yönünde kesin kararın verildiği belirtilerek, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden. İzmir Yarış Komiserler Kurulu Başkanlığınca, İzmir Hipodromunda 12/12/2020 tarihinde yapılan yarışlarda koşu atlarından alınan şüpheli numunelerin incelenmesi sonucu düzenlenen Pendik Veteriner Kontrol Enstitüsü Doping Laboratuvarının ... tarih ve ... sayılı raporu ile Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Doping Kontrol Laboratuvarının ... tarih ve ... sayılı raporunda;

... gizli numara karşılığı olan ''...'' isimli atın sürat, kuvvet ve cesareti üzerine tesir eden arsenik maddesi verilmek suretiyle koşturulduğunun anlaşılması üzerine Tarım ve Orman Bakanlığı İzmir Yarış Komiserler Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararıyla at sahibi, at sahibi vekili, antrenör, binici ve seyis hakkında soruşturma açılmasına, bunlardan antrenör ve seyisin Yüksek Komiserler Kurulu tarafından haklarında verilecek kesin karara kadar geçici tedbir olarak tribün ve eklentileri dışında yarışlarla ilgili yer ve tesislere girmekten ve yarışlarla ilgili yerlerde sanat icra etmekten yasaklanmasına karar verildiği,

davacı tarafından söz konusu kararın, hakkında verilecek kesin karara kadar geçici tedbir olarak tribün ve eklentileri dışında yarışlarla ilgili yer ve tesislere girmekten ve yarışlarla ilgili yerlerde sanat icra etmekten yasaklanmasına ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanun'un 4. maddesinde, "Mülkiyetinde, ortaklığında veya kirası altındaki atları yarışlarda koşturan at sahipleri ile bunların vekilleri, antrenör, at sahibi antrenör ve atın jokey, jokey yamağı, centilmen binici, seyisbaşı, seyis ve sair hizmetlileri gibi ilgilileri ve koşularda ve yarışlarda görevlendirilenlerden yarış usul ve nizamlarına ve yarış dürüstlüğüne aykırı hareket eden, yarışların ve yarış yerlerinin ve yarışlarla ilgili yer ve tesislerin düzen ve disiplinini bozanlar hakkında aşağıdaki disiplin cezaları uygulanır:

a) İhtar cezası.

b) Para cezası.

1. Yarış usul ve nizamlarına aykırı hareket eden, yarışlarla ilgili yer ve tesislerin düzen ve disiplinini bozanlara yüzyirmibeşmilyon lira.

2. Kayıt ve tartı ile ilgili yükümlülükleri yerine getirmeyenlere ikiyüzellimilyon lira.

3. Yarış dürüstlüğüne aykırı olarak hileli davranışlarda bulunanlara beşyüzmilyon lira.

c) Yarışlarla ilgili yerlerde geçici veya süresiz sanat icrasından yasaklama.

d) Tribün ve eklentileri dışında, yarışlarla ilgili yer ve tesislere girmekten geçici veya süresiz yasaklama.

e) Atın koşulara katılmasının geçici olarak yasaklanması.

Eylemin tekrarı halinde yukarıda yazılı para cezaları iki kat artırılarak uygulanır.

Yarış usul ve nizamları ile yarış dürüstlüğünün doping fiili sebebiyle bozulduğu hallerde aşağıdaki cezalar verilir:

a) Koşulara kayıtlı her at, doping muayenesine tabi tutulabilir. Atın dopingli olduğunun tespiti halinde doping eylemine katıldığı tespit edilen at sahipleri, bunların vekilleri ve binicileri ile doping fiiline katıldıkları tespit edilmemiş olsa bile atların bakım, beslenme ve idman işleri ile doğrudan ilgili olan antrenör, at sahibi antrenör, seyisbaşı, seyis ve sair hizmetlilere ilk defasında bir yıl süre ile birinci fıkranın (d) bendi uyarınca geçici olarak yasaklama ve beşyüzmilyon lira para cezası, ayrıca antrenör, at sahibi antrenör, binici, seyisbaşı, seyis ve sair hizmetlilere aynı süre ile birinci fıkranın (c) bendinde yazılı muvakkaten men cezası verilir. (...)

Bu maddede öngörülen ihtar cezası ile onbeş yarış gününe kadar koşulara katılmaktan ve yarışlarla ilgili yerlerde sanat icrasından geçici yasaklama cezaları, Yarış Komiserler Kurulu tarafından ilgililerin savunmaları alınmak kaydıyla verilir. Yarış Komiserler Kurulu tarafından alınan savunmalar ile diğer bilgi ve belgeler dikkate alınarak, onbeş yarış gününü aşan geçici yasaklama cezaları ile süresiz yasaklama cezaları Yüksek Komiserler Kurulunca verilir. Bu maddede belirtilen para cezaları ise her iki Kurul tarafından da verilebilir.

Eylemin ağırlık derecesine göre, yukarıda yazılı disiplin cezalarından biri veya birkaçı birlikte verilebilir.

Yarış Komiserler Kurulunca verilecek cezalara karşı öğrenme tarihinden itibaren onbeş gün zarfında Yüksek Komiserler Kuruluna itiraz edilebilir. Yüksek Komiserler Kurulunca itirazen veya ilk derece olarak verilen cezalar kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

19/04/2011 tarih ve 27910 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren At Yarışları Yönetmeliği'nin "Yüksek Komiserler Kurulunun görev ve yetkileri" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi, "6132 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmü uyarınca verilecek para cezaları ile geçici ve süresiz yasaklama cezalarını vermek"; ''Yarış Komiserler Kurulunun görev ve yetkileri'' başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendi, "Yetkilerini aşan cezaları gerektiren olaylar ile yetkilerine giren olaylarda, geçici tedbir olarak, olaya katılanların veya olaya sebep olanların tribün ve eklentileri dışında yarışlarla ilgili yer ve tesislere girmelerini, yarışlarla ilgili yerlerde sanat icra etmelerini ve koşulara katılmalarını yasaklamak, yarış ikramiyelerine el koymak" şeklindedir.

Aynı Yönetmeliğin "Doping muayenesi" başlıklı 72. maddesinde, "Bir atın koşudaki sürat, kuvvet ve cesaretini veya bunlardan birini veya tümünü değiştirmek amacıyla, normal gıdalar dışında herhangi bir maddenin, herhangi bir şekilde veya herhangi bir yolla ata verilmiş olup olmadığının tespiti için yapılan muayenelere doping muayenesi denir.

Koşuya deklare edilmiş her atın doping muayenesine tabi tutulması esastır. Bu atlar, koşuya katılsın veya katılmasın, dereceye girsin veya girmesin Yarış Komiserler Kurulunun göreceği lüzum üzerine doping muayenesine tabi tutulabilir. Bir atın koşuya iştirak ettirilmekten vazgeçilmesi, doping muayenesi yapılmasına engel teşkil etmez.

Doping muayenesinde aranacak maddeler ile yasaklı ilaçlar ve maddeler her yarış yılı başında ilan edilir ve listeye yeni ilaveler veya değişiklikler yapıldığında bu durum ilgililere ilanen duyurulur." kuralına;

"Doping muayenesi, kan grubu ve DNA testi" başlıklı 76. maddesinde, "Alınan şüpheli numunelerin birinci analizi Yarış Otoritesi tarafından belirlenen bir laboratuvarda üç kişiden oluşan doping muayene heyeti uzmanları tarafından yapılır. Birinci analiz sonucu müspet çıktığı takdirde, müspet çıkan numunelerin ikinci analizi, varsa Bakanlığa ait başka bir referans ya da akredite laboratuvarda görevli üç uzman tarafından, yoksa birinci analizin yapıldığı laboratuvarda altı uzman kişiden oluşan doping karma muayene heyeti tarafından yapılır. Bunların üçü birinci analizi yapan doping muayene heyeti uzmanları olup diğer üçü de bu konu ile ilgili uzmanlar arasından Yarış Otoritesi tarafından görevlendirilir. İkinci analiz sonucu düzenlenen rapor kesindir.

Analiz raporlarında, bulunan maddelerin atın koşudaki sürat, kuvvet ve cesaretine veya bunlardan biri veya tümünün değişmesine etkili olup olamayacağı belirtilir..." kuralına;

"Doping fiili ile ilgili cezalar" başlıklı 131. maddesinde ise, "Atın dopingli olduğunun tespiti halinde doping eylemine katıldığı tespit edilen at sahipleri, bunların vekilleri ve binicileri ile doping fiiline katıldıkları tespit edilmemiş olsa bile atların bakımı, beslenmesi ve idman işleri ile doğrudan ilgili olan antrenör, seyis ve sair hizmetlilere ilk defasında bir yıl süre ile tribün ve eklentileri dışında yarışlarla ilgili yer ve tesislere girmekten geçici olarak yasaklama ve sekiz yüz yetmiş Türk Lirası para cezası; ayrıca antrenör, binici, seyis ve sair hizmetlilere aynı süre ile yarışlarla ilgili yerlerde sanat icra etmekten geçici olarak yasaklama cezası verilir. (...)

Ata verilecek idari yaptırım kararları şüpheli numunenin alındığı tarihten, kişiler hakkındaki idari yaptırım kararları ise, Yarış Komiserler Kurulunca verilen karar tarihinden başlar." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacının seyisliğini yaptığı, 12/12/2020 tarihinde koşulan İzmir yarışlarının ... koşusunda yer alan "..." isimli atta doping maddesi tespit edilmesi üzerine Tarım ve Orman Bakanlığı İzmir Yarış Komiserler Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararıyla At Yarışları Yönetmeliğinin 131. maddesi gereğince davacı hakkında soruşturma açılmasına ve Yüksek Komiserler Kurulu tarafından hakkında verilecek kesin karara kadar geçici tedbir olarak tribün ve eklentileri dışında yarışlarla ilgili yer ve tesislere girmekten ve yarışlarla ilgili yerlerde sanat icra etmekten yasaklanmasına karar verildiği,

ardından Tarım ve Orman Bakanlığı Yüksek Komiserler Kurulunca tesis edilen ... tarih ve ... sayılı karar ile At Yarışları Hakkında Kanun'un 4.maddesinin 3.fıkrasının (a) bendi ve At Yarışları Yönetmeliğinin 131. maddesi uyarınca davacının 24/12/2020 tarihinden itibaren 1 yıl süreyle tribün ve eklentileri dışında yarışlarla ilgili yer ve tesislere girmekten ve sanat icra etmekten yasaklandığı görülmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; İzmir Yarış Komiserler Kurulunun At Yarışları Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendi uyarınca Yüksek Komiserler Kurulu tarafından verilecek kesin karara kadar geçici tedbir olarak davacı hakkında tribün ve eklentileri dışında yarışlarla ilgili yer ve tesislere girmekten ve yarışlarla ilgili yerlerde sanat icra etmekten yasaklanması yönünde işlem tesis etme yetkisinin bulunduğu açıktır.

Ancak, 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanunun 4. maddesi uyarınca onbeş yarış gününe kadar koşulara katılmaktan ve yarışlarla ilgili yerlerde sanat icrasından geçici yasaklama cezalarının, Yarış Komiserler Kurulu tarafından ilgililerin savunmaları alınmak kaydıyla verilebileceği, onbeş yarış gününü aşan geçici yasaklama cezaları ile süresiz yasaklama cezalarının ise Yüksek Komiserler Kurulunca verilebileceği göz önünde bulundurulduğunda, Yarış Komiserler Kurulunca verilen disiplin cezasını gerektiren olaya katılanların veya olaya sebep olanların tribün ve eklentileri dışında yarışlarla ilgili yer ve tesislere girmelerini,

yarışlarla ilgili yerlerde sanat icra etmelerini ve koşulara katılmalarını yasaklamak şeklindeki geçici tedbir niteliğindeki kararların onbeş yarış gününü aşamayacağı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda, davacı hakkında tesis edilen geçici tedbir kararında herhangi bir süreye yer verilmediği, Tarım ve Orman Bakanlığı Yüksek Komiserler Kurulunca davacı hakkında verilen "24/12/2020 tarihinden itibaren 1 yıl süreyle tribün ve eklentileri dışında yarışlarla ilgili yer ve tesislere girmekten ve sanat icra etmekten yasaklanması" yönündeki cezanın ise onbeş gün geçtikten sonra 26/01/2021 tarihinde tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, Mahkemece dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.