Danıştay 10. Daire E.2021/6800 K.2025/3102

Dava konusu istem: Sözleşmeli er olmak üzere ... Eğitim Merkezi Komutanlığı'nda eğitime başlayan davacı tarafından; eğitim faaliyetleri sırasında sakat kaldığından bahisle 30.000,00 TL maddi ve 250.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 280.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... kararıyla; davacıda sözleşmeli erlik eğitimine başladıktan sonra meydana gelen sağlık sorunlarının eğitimden kaynaklandığının ortaya konulamadığı, bu hususla ilgili herhangi bir bilgi ve veri sunulamadığı görüldüğünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, eğitim faaliyetleri nedeniyle meydana gelen sakatlığın ve maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması gerektiği, herhangi bir rapor alınmadan davanın reddine karar verildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Zorunlu askerlik hizmetini yapmakta iken sözleşmeli er olmak için başvuran ve İzmir Dz. Er. Eğt. Mrk. Komutanlığı'nda eğitime başlayan davacı tarafından; eğitim faaliyetleri nedeniyle sakat kaldığından bahisle 30.000,00 TL maddi ve 250.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 280.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının, zorunlu askerlik hizmetini yaparken sözleşmeli er olmak için başvuruda bulunduğu ve ön sözleşme imzalandığı, bunun üzerine ... Mrk. Komutanlığı'na eğitim için gönderildiği, burada aldığı eğitim esnasında sakat kaldığından bahisle yaptığı davalı idareye yaptığı 03/10/2019 tarihli başvuruya cevap verilmeyerek zımnen reddedildiği, bunun üzerine eğitim faaliyetleri sonucunda sakat kaldığından bahisle meydana geldiği ileri sürülen maddi ve manevi zararlarının tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

Olayda, davacının zorunlu askerlik hizmeti sırasında sözleşmeli er olmak üzere başvuruda bulunurken aldığı sağlık kurulu raporunda bu göreve uygun olduğunun tespit edildiği, sözleşmeli er olarak görev yapma başvurusunun kabulü üzerine sözleşmeli er eğitimine başladığı, bu eğitimi sırasında ayağında oluşan ağrılar nedeniyle çeşitli sağlık birimlerine başvurduğu, takip ve tedavisinin yapıldığı, eğitim sonrasında davacının 04/01/2019 tarihinde sözleşmeli er olduğu, sonrasında da ayağındaki ağrılar nedeniyle sevk edildiği,

Nusaybin Devlet Hastanesi Baştabipliğinin 22/01/2019 tarihli raporunda "talar osteokondral defekt tespit edildi...ağır beden işi gerektiren aktiviteler yapması kontakt spor ve zorlu egzersiz programlarında çalışması sakıncalıdır." yönünde ifadelere yer verildiği, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 25/01/2019 tarihli tek hekim raporunda da "Sağ talusta medialde ostokondral lezyon mevcut durumda...Ağır sportif aktivitelerden ve ağır egzersiz programından uzak tutulması gerekmektedir..." hususunun rapor edildiği, davacının aldığı sağlık raporlarının süresi nedeniyle sözleşmesinin fesh edildiği,

sonrasında askerlik yükümlülüğünün tamamlatılarak terhis edildiği görülmektedir.

Anılan raporlar incelendiğinde, davacının sözleşmeli er olarak görev yapmak için başvuruda bulunduğu, elverişli olduğu tespit edilerek sözleşmeli er eğitimine başlatıldığı, askerlik öncesinde sağlık kuruluşlarına benzer yakınmalarla başvuruda bulunup bulunmadığı, yaşadığı sakatlığın askerlik öncesinde de olup olmadığının, zorunluk askerlik hizmeti ve sözleşmeli er eğitimi öncesi hastane kayıtlarının, tedavi geçmişinin ve varsa aldığı sağlık raporlarının araştırılması, adli tıp kurumu aracılığıyla bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacının eğitimi sırasında yaşadığı ağrıların nedeni olan teşhisin akut ve/veya kronik olup olmadığı,

askeri eğitimden kaynaklanıp kaynaklanmayacağı, tedavi edilebilir olup olmadığı, kalıcı bir çalışma gücü kaybına neden olup olmayacağının ortaya konulması gerekmektedir.

Temyize gelen davacının da iddiaları ve yukarıda değinilen hususlar dikkate alınarak bu rahatsızlığın askerlik öncesinde mi yoksa sonrasında mı meydana geldiğinin ve bünyesel bir durum ve hastalıktan mı yoksa başka bir sebepten ötürü mü olduğu hususlarının Adli Tıp Kurumundan alınacak bilirkişi raporu ile belirlenmesi gerektiği yani zarar ile görülen hizmet arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı hususunun ortaya konulmasının zorunlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesince, İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.