Danıştay 10. Daire E.2021/7433 K.2024/2091

Dava konusu istem: Davacının arabulucular siciline kayıt olmak amacıyla yaptığı başvurunun reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacı hakkında yapılan araştırmada İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyasında silahlı terör örgütüne üye olma suçuna yönelik soruşturma yürütüldüğü ve yürütülen bu soruşturmanın hâlen derdest olduğu, UYAP üzerinden yapılan araştırmada ise davacının ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:... esas sayılı davasında silahlı terör örgütüne üye olma suçlamasıyla sanık olarak yargılandığı bu durumda, arabulucular siciline kaydedilmek için aranan şartlardan olan terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak şartını sağlamadığı sonucuna varılan davacının arabulucular siciline kaydının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde, 2010 yılından bu yana devam eden ve uzun yıllardır sonuçlandırılmayan bir soruşturma nedeniyle müvekkilinin başvurusunun reddedildiği, hukuka aykırı işlemin iptal edilmesi ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüş; sonradan dosyaya sunulan dilekçeler ile müvekkilinin yargılandığı davadan beraat ettiği ve beraat kararının onandığı ifade edilmiştir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Dairemizin 30/10/2023 tarihli ara kararına yönelik cevapların geldiği görülerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul 1 No'lu Barosuna kayıtlı olarak avukatlık mesleğini icra eden davacı tarafından arabulucular siciline kayıt olmak amacıyla yapılan başvuru, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirtilen "terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak" şartını taşımadığından bahisle Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddedilmiştir. Bunun üzerine, 11/11/2020 tarihinde kayda giren dilekçe ile anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

22/06/2012 tarih ve 28331 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun;

"Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde,

(1) Bu Kanunun amacı, hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözümlenmesinde uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir.

... hükmüne;

"Arabulucular siciline kayıt şartları" başlıklı 20. maddesinde,

"(1) Sicile kayıt, ilgilinin Daire Başkanlığına yazılı olarak başvurması üzerine yapılır.

(2) Arabulucular siciline kaydedilebilmek için;

a) Türk vatandaşı olmak,

b) Mesleğinde en az beş yıllık kıdeme sahip hukuk fakültesi mezunu olmak,

c) Tam ehliyetli olmak,

ç) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık, gerçeğe aykırı bilirkişilik yapma, yalan tanıklık ve yalan yere yemin suçlarından mahkûm olmamak,

d) Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak,

e) Arabuluculuk eğitimini tamamlamak ve Bakanlıkça yapılan yazılı ... sınavda başarılı olmak,

gerekir.

..." hükmüne;

"Arabulucular sicilinden silinme" başlıklı 21. maddesinde,

"(1) Daire Başkanlığı, arabuluculuk için aranan koşulları taşımadığı hâlde sicile kaydedilen veya daha sonra bu koşulları kaybeden arabulucunun kaydını siler.

..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemde, davacının 6325 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendindeki şartı sağlamadığı ifade edilmiş; davalı idarenin savunma dilekçesinde bu şartın sağlanamamasına neden olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyasında açılan soruşturma gerekçe gösterilmiş; İdare Mahkemesince de anılan soruşturma ve devamındaki kovuşturma gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizin 30/10/2023 tarihli ara kararına yönelik cevap dilekçeleri ve ekleri incelendiğinde; İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının ... esas sayılı iddianamesi üzerine davacı hakkında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan açılan davada, iddia makamınca davacının beraati yönünde mütalaada bulunulduğu ve ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının beraatine karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği ve dava dosyasının temyiz incelemesi için Yargıtay'da bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının arabulucular siciline kayıt şartlarından biri olan "terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak" şartını taşımadığına gerekçe gösterilen soruşturma ve kovuşturma dosyası sonucunda davacının beraatine karar verildiği, bu şartın taşınmadığına yönelik idarece başkaca bir husus da öne sürülmediği dikkate alındığında, beraat kararının kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.