Danıştay 10. Daire E.2021/7830 K.2023/6106

Dava konusu istem: Antalya Devlet Hastanesinde katarakt ameliyatı olan davacının, bu ameliyat sonrasında doktor hatası nedeniyle %90 oranında görme kaybına uğradığından bahisle 200.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi zararının davalı idareye yapılan başvurunun reddi tarihi olan 06/03/2008 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazmini istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davanın reddi yolunda verilen kararın Danıştay Kapatılan (Onbeşinci) Dairesinin 14/02/2017 tarih ve E:2013/4542, K:2017/705 sayılı kararı ile kısmen bozulması üzerine bozulan kısım yönünden bozma kararına uyularak; davacının manevi tazminat talebinin değerlendirilmesinde; davacının 19/11/2007 tarihinde aldığı IOL dislokasyonu tanısının ve durumun cerrahi müdahale ile düzeltileceğinin kabul edilmesine rağmen 23/11/2007 tarihinde davacının yeniden başvurusuna kadar beklenmesi,

yine Alanya Devlet Hastanesinde kimya teknisyeni olan davacının 14,15,16/11/2007 tarihlerinde ameliyatını gerçekleştiren doktora olan müracaatlarına dair kayıtların bulunmaması, aksi düşünceyle başvurularının olmadığının kabul edilmesi durumunda ise davacının ameliyat sonrası takiplerinin özenli yapılmamış olduğunun kabulü gerektiği ve bu halde davacının ameliyatı sonrası tedavisinde gereken ihtimamın gösterilmemiş olduğu,

davacıya takdiren 30.000,00 TL manevi tazminat ödenmesi gerektiği sonucuna varılarak davacının 30.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, kabul edilen 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye yapılan başvurunun reddi tarihi olan 06/03/2008 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Tarafların ve müdahilin temyiz başvuruları üzerine Danıştay Onuncu Dairesince, temyize konu kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME

TALEP_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, olayda hizmet kusuru bulunmadığı, manevi tazminata hükmedilmesi için gereken şartların oluşmadığı, hükmedilen vekalet ücretinin de hatalı olduğu belirtilerek Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulüyle İdare Mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 02/06/2021 tarih ve E:2019/5318, K:2021/2954 sayılı kararı kaldırılarak tarafların ve müdahilin temyiz istemleri yeniden incelendi:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Temyize Konu Kararın Esasa İlişkin Kısmının İncelenmesi:

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. B) Temyize Konu Kararın Hükmedilen Vekalet Ücretleri Yönünden İncelenmesi:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam eden "Kararın bozulması" başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında, temyiz incelemesi sonunda karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un 31. maddesinde ise, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda yasa gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış; 332. maddesinde, yargılama giderlerine, mahkemece kendiliğinden hükmedileceği yönünde düzenleme yapılmıştır.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği; 168. maddesinde, yargı yerlerindeki işlemler ile diğer işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgari hadlerini gösteren bir tarifenin hazırlanacağı, avukatlık ücretinin takdirinde, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı; 169. maddesinde, yargı mercilerince karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin, avukatlık ücret tarifesinde yazılı miktardan az ve üç katından fazla olamayacağı belirtilmiştir.

Buna göre, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin amacı, avukatların mesleklerini icra ederken hak edecekleri ücret için belli bir asgari sınır getirmektir. Bir başka ifade ile yapılan hukuki yardımın niteliği veya niceliği ne olursa olsun, avukatın verdiği hukuki hizmetin maddi karşılığının belli bir miktarın altına düşmesini engellemektir.

03/12/2010 tarih ve 27774 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve ilk karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 20. maddesinde, "(1) Avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Öte yandan, 30/12/2017 tarih ve 30286 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve temyize konu İdare Mahkemesi kararı tarihi itibarıyla uyuşmazlığa uygulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Manevi tazminat davalarında ücret" başlıklı 10. maddesinde, " (1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

(2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez. (3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur.

(4) Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir." düzenlemeleri yer almaktadır. Tarife'nin üçüncü kısmında ise ilk 35.000,00 TL için avukatlık ücreti oranı %12 olarak belirlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılmakta olan dava, 200.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminat istemiyle açılmıştır. ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davanın reddine karar verilmiş ve davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince Mahkeme kararının maddi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmının onanması, reddedilen maddi tazminat talebi nedeniyle davalı idare lehine hükmedilmeyen vekalet ücreti ile ilgili kısmının ve manevi tazminat talebinin reddine ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiş; ...

İdare Mahkemesince bozulan kısımlar yönünden bozmaya uyularak verilen temyize konu kararda manevi tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen kısmen reddi ile 30.000,00 TL manevi tazminatın davacıya ödenmesine, kabul edilen manevi tazminat miktarı için 4.200,00 TL, reddedilen manevi tazminat miktarı için 1.090,00 TL ve reddedilen maddi tazminat istemi yönünden 2018 yılında yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.090,00 TL vekalet ücretine hükmolunmuştur.

Kişilerin hak arama özgürlüğü kapsamındaki mahkemeye erişim hakkını ihlal etmeden taraflar lehine hükmedilecek vekalet ücreti belirlenirken, Avukatlık Kanunu uyarınca, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınacağından, uyuşmazlıkta, hükmün verildiği tarihin ortaya konulması gerekmektedir.

İdare Mahkemesi kararının temyizi aşamasında, reddedilen maddi tazminat istemi yönünden davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının bozulduğu, kararın maddi tazminat isteminin esasına yönelik kısmının onanarak kesinleştiği, Mahkemece bozma kararı üzerine bozulan bu kısım hakkında verilen kararın yeni bir karar olmadığı, 01/12/2011 tarihli ilk kararın tamamlayıcısı niteliğinde olduğu, bu nedenle, uyuşmazlıkta maddi tazminat istemi yönünden hükmün verildiği tarihin, ilk kararın verildiği tarih olan 01/12/2011 tarihi olduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, davacının maddi tazminat istemi yönünden, ilk Mahkeme kararı olan 01/12/2011 tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ve kişilerin hak arama özgürlüğü kapsamındaki mahkemeye erişim hakkını ihlal etmeden belirlenecek vekalet ücretinin davalı idare lehine hükmedilmesi gerekirken aksi yönde verilen Mahkeme kararında bu yönüyle hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, kabul edilen manevi tazminat miktarı için 30.000,00 TL'ye 2018 yılında yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin üçüncü kısmında belirtilen %12 oranının uygulanması suretiyle 3.600,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, reddedilen manevi tazminat miktarı (170.000,00 TL) için de söz konusu Tarife'nin 10. maddesinin 2. fıkrası uyarınca aynı miktarda vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine hükmedilmesi gerekirken, kabul edilen miktar için 4.200,00 TL, reddedilen miktar için 1.090,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.

Bu durumda, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "4.200,00-TL" ibaresinin "3.600,00 TL" şeklinde; "yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu olarak belirlenen 1.090,00 TL" ibaresinin "ilk karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu olarak belirlenen 550,00 TL" şeklinde; "reddedilen manevi tazminat sebebiyle belirlenen 1.090,00 TL olmak üzere toplam 2.180,00.-TL" ibaresinin "reddedilen manevi tazminat miktarı için belirlenen 3.600,00 TL olmak üzere toplam 4.150,00 TL" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.