Danıştay 10. Daire E.2021/7833 K.2025/2818

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'nin Mardin ili, Derik İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmaktayken 09/04/2016 tarihinde haber merkezinin anonsu üzerine durdurulmak istenilen şüpheli araç içerisinde yer alan bölücü terör örgütü mensuplarınca gerçekleştirilen silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetmesinde idarenin sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülerek müteveffanın eşi ... için 200.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi, çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu olayda idarenin kusursuz sorumluluğu bulunduğu gerekçesiyle, davacılara 3713 sayılı Kanun kapsamında vazife malullüğü aylığı bağlandığı, 5434 sayıl Kanun Ek 79. maddesi uyarınca ek ödeme yapıldığı, 2330 sayılı Kanun kapsamında nakdi tazminat ödendiği bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacıların karşılanmamış maddi zararı bulunmadığından maddi tazminat istemlerinin reddine, dava konusu olayın oluş şekli, niteliği, davacılar ile müteveffanın yakınlık ilişkisi gözetilerek takdiren eşi ... ve çocuklar ... ile ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu .... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacılar tarafından, dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporunda davacıların maddi zararı belirlendiği halde Mahkemece bağlanan aylıklar gözetilerek maddi tazminat istemlerinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, yaşanan olay karşısında hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, 3713 ve 2330 sayılı Kanunlar kapsamında davacılara yapılan ödemelerin maddi ve manevi zararlarının karşılığı olduğu, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacılar tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup; davalı idare tarafından, davacıların temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin reddine ilişkin kısmının bozulması diğer kısımlarının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacılar tarafından, yakınları ...'nin Mardin ili, Derik İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmaktayken 09/04/2016 tarihinde haber merkezinin anonsu üzerine durdurulmak istenilen şüpheli araç içerisinde yer alan bölücü terör örgütü mensuplarınca gerçekleştirilen silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetmesinde idarenin sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülerek müteveffanın eşi ... için 200.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi, çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

Kusursuz sorumluluk, kamu hizmetinin görülmesi sırasında kişilerin uğradıkları özel ve olağan dışı zararların idarece tazmini esasına dayanmakta olup; kusur sorumluluğuna oranla ikincil derecede bir sorumluluk türüdür. Başka bir anlatımla idare, yürüttüğü hizmetin doğrudan sonucu olan, idari faaliyet ile nedensellik bağı kurulabilen, özel ve olağan dışı zararları kusursuz sorumluluk ilkesi gereği tazminle yükümlüdür. Bu bağlamda, kamu görevlilerinin görevini yaparken, görevi nedeniyle uğramış olduğu zararların da kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A- Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacıların Maddi Tazminat İstemlerinin Reddi, Davacılardan ... ve ...'nin Manevi Tazminat İstemlerinin Kabulüne İlişkin Kısmına Yönelik Yapılan İstinaf Başvurularının Reddine İlişkin Kısımının İncelenmesi:

Bölge İdare Mahkemesinin İdare ve Vergi Dairelerince verilen nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın davacıların maddi tazminat istemlerinin reddi, davacılardan ... ve ...'nin manevi tazminat İstemlerinin kabulüne ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.

B-Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacılardan ...'nin Manevi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısmına Yönelik Yapılan İstinaf Başvurularının Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:

Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır.

Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar.

Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, zenginleşmeye yol açmayacak şekilde belirlenmesi gerekmekte ise de, tam yargı davalarının niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.

Temyiz konusu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, ...

İdare Mahkemesi kararının müteveffanın eşi ... için 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun bulunarak davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmişse de manevi tazminat, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle davacılardan ...'nin hayat arkadaşını genç yaşta terör eylemi nedeniyle kaybetmesi, evlatlarını tek başına büyütecek olması,

göz önünde bulundurulduğunda ...'nin manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için manevi tazminat istemlerinin tamamının kabulüne hükmolunması gerekirken kısmen kabulüne, kısmen reddine hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.