Danıştay 10. Daire E.2022/1066 K.2025/4172

Dava konusu istem: Davacı tarafından; Şırnak İl Jandarma Komutanlığı emrinde askerlik hizmetini yerine getirmekte iken, 20/02/2015 tarihinde kalorifer dairesine kömür attığı sırada ayağının kayması neticesinde düşerek yaralanması nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü zararların tazmini istemiyle yaptığı 31/03/2015 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile 1.000,00 TL (miktar artırımı sonucunda 262.483,51 TL) maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; zımnen ret işlemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine, davanın kabulü ile davacının maddi tazminat isteminin 1.000,00 TL'lik kısmının ve 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye yapılan başvuru tarihi olan 31/03/2015 tarihinden itibaren, kalan 261.483,51TL maddi tazminatın ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 10/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının yaralanmasına neden olan olaya ilişkin olarak idarelerinin hizmet kusurunun veya kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, davacının kendi dikkatsizlik ve tedbirsizliği sonucunda yaralandığı, bu nedenlerle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, idare mahkemesi kararı ile davacı lehine hükmedilen tazminat tutarlarına faiz işletilmesi bakımından davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Şırnak İl Jandarma Komutanlığı emrinde askerlik hizmetini yerine getirmekte iken, 20/02/2015 tarihinde kalorifer dairesine kömür attığı sırada ayağının kayması neticesinde düşerek yaralanmıştır.

Davacının bu olay nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü zararların tazmini istemiyle yaptığı 31/03/2015 tarihli başvuru, cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmiştir.

Bunun üzerine, davacı tarafından 07/08/2015 tarihinde zımnen ret işleminin iptali ile 1.000,00 TL (miktar artırımı sonucunda 262.483,51 TL) maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada, (Kapatılan) ...İdare Mahkemesi ... Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava dilekçesinin reddine karar verilmesi ve bu kararın 19/11/2015 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine 14/12/2015 tarihinde verilen yenileme dilekçesi ile bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararın İdare Mahkemesi kararının maddi ve manevi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, İdare Mahkemesi kararının maddi ve manevi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın İdare Mahkemesi kararının kabul edilen tazminat miktarlarına yasal faiz işletilmesine ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının incelenmesi:

Usûl hukukunun temel ilkelerinden olan taleple bağlılık ilkesine göre, Mahkeme tarafından davacının talepleri aşılarak karar verilmesi mümkün olmamakta, davacının istemleri ile bağlı olunup, istemleri genişletecek şekilde karar verilmesine olanak bulunmamaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında da, "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmü ile taleple bağlılık ilkesi açıklanmıştır.

Bakılan uyuşmazlıkta; davacının, dava dilekçesinde faiz talebinin bulunmadığı anlaşılmakta olup, Mahkemece kabul edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarına faiz işletilmesi taleple bağlılık ilkesine dolayısıyla usul kurallarına aykırılık oluşturmaktadır.

Öte yandan, dava dilekçesinde talep edilmediği halde miktar artırımı dilekçesinde yapılan yasal faiz talebi, "taleple bağlılık" kuralının istisnası olan miktar artırımı kapsamında olmayıp, "davanın genişletilmesi" kapsamında olduğundan ve davacı dava dilekçesinde faiz talebinde bulunmadığından kabul edilen tazminat miktarlarına yasal faiz işletilemeyeceği açıktır.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesi kararında kabul edilen tazminat tutarlarına yasal faiz işletilmesi yönünden hukuki isabet görülmemiştir.