Danıştay 10. Daire E.2022/109 K.2022/2613

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin dava dilekçesi öncelikle davanın süresinde açılıp açılmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

Dava; davacı şirket tarafından, Tapu Sicili Tüzüğü'nün 69. maddesinin, 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 26. maddesine aykırı olduğundan bahisle iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda altmış gün olduğu; aynı maddenin 4. fıkrasında ise, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine dava açabilecekleri; anılan Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme esnasında süre aşımı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, yasal süresi içerisinde açılmayan davaların reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

Anılan hükümlerin incelenmesinden görüleceği üzere; bir düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği, ayrıca söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı halinde, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği görülmektedir.

Dava dilekçesi ve dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacı şirket tarafından, 25/12/2012 tarihinde satın alınan İstanbul ili, Eyüp ilçesi, … Mevkii, … sayılı parselde bulunan taşınmazın tapu kaydındaki gayrimenkul satış vaadi şerhinin terkinine karar verilmesi istemiyle … Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayılı dosyası ile dava açıldığı, Tapu Sicil Tüzüğü'nün 69. maddesinin hukuka aykırılığının da bu dava ile anlaşıldığı ileri sürülerek iptali istemiyle 04/01/2022 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu Tapu Sicili Tüzüğü'nün 17/08/2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandığı ve bu tarihte yürürlüğe girdiği, dava dilekçesi ve ekinde dava açma süresini başlatacak nitelikteki bir uygulama işleminin ve bu işlemin davacıya hangi tarihte tebliğ edildiğine dair bir belgenin sunulmadığı görülmüştür.

Öte yandan, Dairemizin 09/02/2022 tarihli ara kararıyla da davacıdan, anılan taşınmazının tapu kaydındaki gayrimenkul satış vaadi şerhinin kaldırılması istemiyle davalı idareye veya ilgili Tapu Sicil Müdürlüğüne başvurusunun bulunup bulunmadığı, varsa bu başvuruya ilişkin dilekçenin ve başvuruya istinaden tesis edilen işlemlere ilişkin tüm bilgi ve belgelerin aslı veya onaylı birer suretlerinin gönderilmesinin istenilmesine karar verildiği; davacı vekili tarafından ara kararına cevaben verilen 28/04/2022 tarihli dilekçede, davalı idareye veya Tapu Sicil Müdürlüğü'ne tapu kaydındaki gayrimenkul satış vaadi şerhinin kaldırılması istemiyle herhangi bir başvuruda bulunulmadığı belirtilmiştir.

Bu durumda; Tapu Sicili Tüzüğü'nün iptali istenilen 69. maddesinin dava ile ilgili 1. 2. 3. ve 4. fıkralarında anılan Tüzüğün yayımlanarak yürürlüğe girdiği 17/08/2013 tarihinden sonra herhangi bir değişiklik yapılmadığı, anılan Tüzük maddesinin uygulanması suretiyle davacı hakkında tesis edilmiş bireysel bir işlemin de (uygulama işleminin) bulunmadığı, gayrimenkul satış vaadi şerhinin terkini istemiyle … Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında açılan davanın da dava açma süresini canlandırmayacağı açık olup, anılan Tüzüğün Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihi izleyen günden itibaren başlayan altmış günlük dava açma süresi geçirildikten sonra 04/01/2022 tarihinde kayda giren dilekçe ile açılan davanın süresinde olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.