Danıştay 10. Daire E.2022/1092 K.2025/4341

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Kıbrıs Türk Kuvvetleri Alay Komutanlığı Yenişehir vardiya yatakhanesindeki bakım/onarım timinde görevli iken, 13/01/2020 tarihinde semaveri yakmak üzere etrafta bulunan odun parçalarını keser ile kesmeye çalışırken seken tahta parçasının sol gözüne isabet etmesi sonucunda yaralanmasında idarenin hizmet kusuru olduğu ileri sürülerek uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 1.000,00 TL maddi ile, 500.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 501.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu olayın davacının dikkatsiz ve tedbirsizliği sonucu meydana geldiği, davalı idareye atfedilebilecek bir hizmet kusurundan söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından, yaralanmasına neden olan olayın askerlik hizmetiyle ilişkili olduğu, olayda idarenin kusursuz sorumluluğunun bulunduğu bu nedenle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI:Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Uyuşmazlıkta, davacının zorunlu askerlik görevini yaptığı esnada ve askerlik hizmetine ilişkin bir görevin ifası sırasında yaralandığı görüldüğünden, meydana gelen zarardan davalı idarenin kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca sorumlu olduğu, bununla birlikte davacının da gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle olayda müterafik kusurunun bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kıbrıs Türk Kuvvetleri Alay Komutanlığı emrinde zorunlu askerlik görevini yapan davacı, Yenişehir vardiya yatakhanesinin bakım/onarımı için oluşturulan tim emrinde görevli iken çay demlemek maksadıyla semaveri yakmak üzere etrafta bulunan odun parçalarını keser ile kesmeye çalışırken seken tahta parçasının sol gözüne isabet etmesi sonucunda yaralanmıştır.

Davacı tarafından, hakkında düzenlenen Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesinin... tarih ve ... sayılı Sağlık Kurulu Raporu uyarınca %59 oranında çalışma gücü kaybının bulunduğu, yaşadığı görme kaybı nedeniyle manevi yönden de zarara uğradığı iddiasıyla zararlarının giderilmesi istemiyle davalı idareye başvurulmuştur.

Davalı idarece yapılan başvuruya cevap verilmemesi üzerine davacı tarafından, olayda davalı idarenin hizmet kusuru ilkesi uyarınca sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülerek uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 1.000,00 TL maddi, 500.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 501.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

İdare, kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

Öte yandan idarenin hukuki sorumluluğundan sözedebilmek için, ortada bir zararın bulunmasının yanında, bunun idareye yüklenebilen bir işlem veya eylemden doğması, başka bir deyişle zararla idari faaliyet arasında nedensellik bağının kurulabilmesi gerekir. Zararla idari faaliyet arasında nedensellik bağının bulunmaması zararın idari faaliyetten doğmadığını gösterir. Zararın oluşmasında zarara uğrayanın yada üçüncü kişinin kusurunun bulunması halinde ise idarenin tazmin sorumluluğunun ortadan kalkacağı ya da kusur ölçüsünde azalacağı açıktır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın anılan kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:

Uyuşmazlıkta, ömür boyu gözünden engelli hale gelen davacının bu maluliyetinin askerlik hizmetinin ifası sırasında meydana geldiği, olayın oluş şekli ve manevi tazminatın kapsam ve niteliği dikkate alındığında, davacının duyduğu elem ve ızdırabı giderecek makul bir tutarda manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... İdari Dava Dairesi kararının manevi tazminatın reddine yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X)-KARŞI OY

Davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının manevi tazminatın reddine yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin kısmının onanması gerektiği oyuyla Daire kararının aksi yöndeki kısmına katılmıyoruz.